Кіріспе

Салыстырмалы күш индексі (RSI) – қаржы нарықтарын талдау кезінде қолданылатын техникалық индикатор. Ол акциялар немесе нарықтардың қазіргі және тарихи күшінің немесе әлсіздігінің соңғы сауда кезеңінің жабылу бағасына негізделген графигін құруға арналған. Бұл көрсеткішті салыстырмалы күшпен шатастыруға болмайды. RSI импульстік осциллятор ретінде жіктеледі, ол баға қозғалысының жылдамдығы мен шамасын өлшейді. Импульс – бағаның өсу немесе төмендеу жылдамдығы. Салыстырмалы күш RS жоғары жабылу бағасының төменгі жабылу бағасына қатынасы ретінде беріледі. Нақтырақ айтқанда, жабылу бағасының өзгеруінің абсолютті мәндерінің екі орташасы есептеледі, яғни шамдар графигіндегі шамдардың мөлшерін қамтитын екі сома. RSI импульсті жоғары жабылу бағасының жалпы жабылу бағасына қатынасы арқылы есептейді: көбірек немесе күштірек оң өзгерістерге ие акциялар, көбірек немесе күштірек теріс өзгерістерге ие акцияларға қарағанда жоғары RSI-ға ие болады. RSI көбінесе 14 күндік уақыт шегінде қолданылады, ол 0-ден 100-ге дейінгі шкаламен өлшенетін, ал жоғары және төмен деңгейлер сәйкесінше 70 және 30 деп белгіленеді. Қысқа немесе ұзақ уақыт шегі қысқа немесе ұзақ мерзімді болжамдар үшін кезекпен қолданылады. Жоғары және төмен деңгейлер – 80 және 20, немесе 90 және 10 сирек кездеседі, бірақ күшті импульсті көрсетеді. Салыстырмалы күш индексін J. Уэллс Уайлдер әзірледі және 1978 жылы «Техникалық сауда жүйелеріндегі жаңа тұжырымдамалар» кітабында және 1978 жылғы маусым айындағы Commodities журналында (қазіргі Modern Trader журналында) жариялады. Ол ең танымал осциллятор индекстерінің біріне айналды. RSI инвесторларға бағалы қағаз немесе валюта артық сатылған кезде сатып алуға және артық сатып алынған кезде сатуға сигнал береді. RSI ұсынылған параметрлермен және оның күнделікті оңтайландыруымен Marek and Šedivá (2017) жұмысында басқа стратегиялармен салыстырылды. Тестілеу уақыты және компаниялар (мысалы, Apple, Exxon Mobil, IBM, Microsoft) бойынша кездейсоқ түрде жүргізілді және RSI әлі де жақсы нәтижелер бере алатынын көрсетті; алайда, ұзақ мерзімде оны әдетте «сатып алып ұстау» стратегиясы жеңеді.

Бөліну

Уайлдер сонымен қатар RSI мен баға динамикасы арасындағы айырмашылықтың нарықтағы бетбұрысқа жақын екенін күшті түрде көрсететініне сенді. Төмендеу дивергенциясы баға жаңа максимумға жеткенде, бірақ RSI төмен максимумға жетіп, оны растамағанда пайда болады. Көкденеу дивергенциясы баға жаңа минимумға жеткенде, ал RSI жоғары минимумға жеткенде пайда болады. Мысалы, RSI 76-ға жетіп, содан кейін 72-ге дейін кері тартылып, одан кейін 77-ге дейін өседі делік. Егер ол 72-ден төмен түсетін болса, Уайлдер мұны 70-нен жоғары "сәтсіз серпіліс" деп есептер еді. Сонымен қатар, Уайлдер баға графигіне қарағанда RSI графигінде формациялар мен қолдау және қарсылық деңгейлерін көру оңайырақ болуы мүмкін деп жазды. Салыстырмалы күш индексінің орта сызығы 50-ге тең, ол көбінесе индикатордың қолдау және қарсылық деңгейі ретінде қарастырылады.

Үстіне және төмен қарай

Уайлдердің RSI интерпретациясының бастапқы теорияларына қосымша, Эндрю Кардуэлл трендті анықтауға және растауға көмектесетін RSI-нің бірнеше жаңа интерпретацияларын жасады. Біріншіден, Кардуэлл өсу тренді әдетте RSI 40-тан 80-ге дейін, ал төмендеу тренді әдетте RSI 60-тан 20-ға дейін қозғалатынын байқады. Кардуэлл бағалы қағаздар өсуден төмендеуге және керісінше өзгерер кезде RSI "диапазондық ауысымға" ұшырайтынын байқады. Содан кейін Кардуэлл төмендеуге қарай дивергенцияның: 1) тек өсу трендінде пайда болатынын және 2) көбінесе трендтің толыққанды өзгерісіне емес, қысқа мерзімді түзетуге әкелетінін атап өтті. Сондықтан, төмендеуге қарай дивергенция – өсу трендінің расталу белгісі. Сол сияқты, көтерілуші дивергенция – төмендеу трендінің расталу белгісі.

Қайтарулар

Соңында, Cardwell RSI-де оң және теріс кері бұрылыстардың бар екенін анықтады. Кері бұрылыстар дивергенцияға қарама-қарсы болады. Мысалы, оң кері бұрылыс, бағаның өсу трендіндегі түзелуі соңғы түзелуге қарағанда жоғары төмендікке (higher low) әкелгенде, ал RSI алдыңғы түзелуге қарағанда төмен төмендікке (lower low) әкелгенде пайда болады. Теріс кері бұрылыс, бағаның төмендеу трендіндегі өсуі соңғы төмендеу трендіндегі өсуге қарағанда төменгі жоғарылыққа (lower high) әкелгенде, бірақ RSI алдыңғы өсуге қарағанда жоғары жоғарылыққа (higher high) көтерілгенде болады. Басқаша айтқанда, RSI-дегі жоғары жоғарылық немесе төменгі төмендіктің күшті импульсі байқалса да, баға жоғары жоғарылық немесе төменгі төмендікке жете алмайды. Бұл негізгі трендтің жаңаруының белгісі. Cardwell оң кері бұрылыстардың тек өсу трендінде, ал теріс кері бұрылыстардың тек төмендеу трендінде болатынын атап өтті, сондықтан олардың болуы трендтің дұрыстығын растайды.

Котлердің RSI

Cutler's RSI деп аталатын нұсқасы жоғарыдағы экспоненциалды орташа есептеудің орнына U және D-нің қарапайым жылжымалы орташа есептеуіне негізделген. Cutler Wilder RSI-ді есептеу үшін тегістелген жылжымалы орташа қолданғандықтан, Wilder-дің RSI мәні оның есептеулері деректер тізімінде қай жерден басталғанына байланысты екенін анықтаған. Cutler мұны дерек ұзындығының тәуелділігі деп атады. Cutler's RSI дерек ұзындығына тәуелді емес және деректер тізімінің ұзындығына немесе бастапқы нүктесіне қарамастан, тұрақты нәтижелер береді. Cutler's RSI әдетте стандартты Wilder RSI-ден сәл өзгеше шығады, бірақ екеуі де ұқсас, себебі SMA және SMMA да ұқсас.