Эпикалық театр – 20 ғ. туындаған, саяси драмалар арқылы көрерменнің ой-қиялын оятуға бағытталған театрлық бағыт. Теориясы, ерекшеліктері туралы біліңіз.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Театр жанры
Theatrical genre
Эпикалық театр (эпический театр) – 20 ғасырдың басында және ортасында пайда болған театрлық қозғалыс. Ол сол кездегі саяси жағдайға жауап ретінде жаңа саяси драмаларды жасаған бірқатар театр өкілдерінің теориялары мен тәжірибесінен туындады. Эпикалық театр туындының ауқымы мен масштабын емес, оның формасын көрсетуге бағытталған. Эпикалық театр түрлі тәсілдер арқылы көрерменнің туындыға деген көзқарасын және реакциясын күшейтеді, оларды әдейі түрде әртүрлі тәсілмен ойға қоздырып, қатысуға итермелейді. Эпикалық театрдың мақсаты – көрерменді шындыққа сенбеуге шақыру емес, керісінше, оларды әлемді өздерінің көзқарастарымен көруге мәжбүрлеу.
Epic theatre (episches Theater) is a theatrical movement that arose in the early to mid 20th century from the theories and practice of a number of theatre practitioners who responded to the political climate of the time through the creation of new political dramas. Epic theatre is not meant to refer to the scale or the scope of the work, but rather to the form that it takes. Epic theatre emphasizes the audience's perspective and reaction to the piece through a variety of techniques that deliberately cause them to individually engage in a different way. The purpose of epic theatre is not to encourage an audience to suspend their disbelief, but rather to force them to see their world as it is.
Тарих
"Эпикалық театр" термині Эрвин Пискатордан бастау алады, ол оны Берлиннің Volksbühne (1924–27) директоры қызметін атқарган алғашқы жылында қолданды. Пискатор драматургтерді "қазіргі заманғы өмірге" қатысты мәселелерді көтеруге ынталандыруды мақсат етті. Бұл жаңа тақырыптар деректі эффектілер, көрермендермен өзара әрекеттесу және объективті жауапты қалыптастыру стратегиялары арқылы сахналанатын болды. Эпикалық театр Брехт "жестус" деп атаған актерлік әдісті қамтиды. Брехттің ең маңызды эстетикалық жаңалықтарының бірі форма мен мазмұн арасындағы сәнді дихотомиялық қарама-қайшылықтан гөрі функцияға басымдық берді. Эпикалық театр және оның көптеген формалары Рихард Вагнердің "Gesamtkunstwerk" немесе "жалпы өнер туындысы" идеясына жауап ретінде пайда болды, ол әрбір өнер туындысының басқа өнер түрлерінен құралуын көздейді. Эпикалық театр форма мен мазмұн арасындағы нақты қатынасқа баса назар қойғандықтан, бұл екі идея Брехт Вагнердің ықпалында болғанына қарамастан, бір-біріне қайшы келеді. Брехт эпикалық театрдың басымдықтары мен тәсілдерін "Театрға арналған қысқаша органум" атты еңбегінде талқылады. Брехтиндік эпикалық театрға қатысты көптеген ұғымдар мен тәжірибелер жылдар бойы, тіпті ғасырлар бойы қолданылып келсе де, Брехт оларды біріктіріп, әдісті дамытып, танымал етті. Мансабының соңында Брехт өзі бастаған театр түрін сипаттау үшін "диалектикалық театр" терминін қолдануды ұсынды. Оның кейінгі көзқарасы бойынша, "эпикалық театр" термині тым формалды ұғымға айналып, енді пайдалы болмай қалды. Манфред Векверт, сол кездегі Берлин ансамблінің директорының бірі, бұл терминнің мағынасы осы театр жасау тәсілінің тудыратын "оқиғаларды диалектизациялауға" қатысты екенін айтты. Эпикалық театр басқа театр формаларынан, әсіресе Константин Станиславский дамытқан ертедегі натурализмнен және кейінірек "психологиялық реализмнен" ерекшеленеді. Станиславский сияқты, Брехт мелодраманың беткейлігін, манипулятивті сюжеттерін және күшті эмоцияларын ұнатпады; бірақ Станиславский актерлік арқылы шынайы адамдық мінез-құлқына қол жеткізуге және көрерменді пьесаның ойдан шығарылған әлеміне толыққанды сіңіруге тырысқанда, Брехт мұндай театрды қашқындық деп қарады. Брехттің әлеуметтік және саяси бағыты да сюрреализмнен және Антонин Артоның жазбаларындағы және драматургиясындағы қатыгездік театрынан ерекшеленді, ол көрермендерге ішкі, психологиялық, физикалық және иррационалдық әсер етуге тырысты. Екеуі де көрермендерде "шок" тудырса да, эпикалық театр тәжірибелері түсіну және ұғыну сәтін де қамтиды.
The term "epic theatre" comes from Erwin Piscator who coined it during his first year as director of Berlin's Volksbühne (1924–27). Piscator aimed to encourage playwrights to address issues related to "contemporary existence." This new subject matter would then be staged by means of documentary effects, audience interaction, and strategies to cultivate an objective response. Epic theatre incorporates a mode of acting that utilises what Brecht calls gestus. One of Brecht's most important aesthetic innovations prioritised function over the sterile dichotomous opposition between form and content. Epic theatre and its many forms is a response to Richard Wagner's idea of "Gesamtkunstwerk", or "total artwork", which intends each piece of art to be composed of other art forms. Since epic theatre is so focused on the specific relationship between form and content, these two ideas contradict each other, despite the fact that Brecht was heavily influenced by Wagner. Brecht discussed the priorities and approach of epic theatre in his work "A Short Organum for the Theatre". Although many of the concepts and practices involved in Brechtian epic theatre had been around for years, even centuries, Brecht unified them, developed the approach, and popularised it. Near the end of his career, Brecht preferred the term "dialectical theatre" to describe the kind of theatre he pioneered. From his later perspective, the term "epic theatre" had become too formal a concept to be of use anymore. According to Manfred Wekwerth, one of Brecht's directors at the Berliner Ensemble at the time, the term refers to the "'dialecticising' of events" that this approach to theatre making produces. Epic theatre is distinct from other forms of theatre, particularly the early naturalistic approach and later "psychological realism" developed by Konstantin Stanislavski. Like Stanislavski, Brecht disliked the shallow spectacle, manipulative plots, and heightened emotion of melodrama; but where Stanislavski attempted to engender real human behaviour in acting through the techniques of Stanislavski's system and to absorb the audience completely in the fictional world of the play, Brecht saw this type of theatre as escapist. Brecht's own social and political focus was distinct, too, from surrealism and the Theatre of Cruelty, as developed in the writings and dramaturgy of Antonin Artaud, who sought to affect audiences viscerally, psychologically, physically, and irrationally. While both produced 'shock' in the audience, epic theatre practices would also include a subsequent moment of understanding and comprehension.
Шетелдік әсер
Брехт ойлап таппағанмен, ағылшын тілінде "шегініс әсері" немесе "бөгделену әсері" деп аталатын Verfremdungseffekt, Брехт арқасында кеңінен танымал болды және эпикалық театрдың ең маңызды ерекшеліктерінің бірі болып табылады. Verfremdungseffekt-ке қол жеткізудің жолдарының бірі – актерлердің бірнеше рөлді сомдауы, сахнаны көрермендердің алдында өзгертуі және көрермендерге тікелей сөйлеу арқылы "төртінші қабырғаны бұзу". "Кавказдық әк шеңбері" пьесасындағы баяндаушының пайдалануы – Verfremdungseffekt-тің тағы бір мысалы.
While not invented by Brecht, the Verfremdungseffekt, known in English as the "estrangement effect" or the "alienation effect", was made popular by Brecht and is one of the most significant characteristics of epic theatre. Some of the ways the Verfremdungseffekt can be achieved is by having actors play multiple characters, rearrange the set in full view of the audience, and "break the fourth wall" by speaking to the audience. The use of a narrator in The Caucasian Chalk Circle is another example of Verfremdungseffekt at work.
Тарихилық
Тарихиландыру тарихи оқиғаның қазіргі уақыттағы ұқсас оқиғамен байланысын көрсету үшін де қолданылады. Мұны Брехттің "Ер Батыр және оның балалары" мен "Шечуанның жақсы адамы" пьесаларында көруге болады, олар тарихи контекстті пайдаланып, қазіргі әлеуметтік немесе саяси мәселелерге түсініктеме береді. Брехт те пьесаның әр элементін өздігінен тұра алатын, музыкалық қойылым сияқты қарастыруға кеңес берген. Эпикалық театрдың жиі қолданылатын өндіріс тәсілдеріне костюмдер мен реквизиттердегі таңдаулы реализмге қарама-қарсы, қарапайым, реалистік емес сахналық безендіру, сондай-ақ оқиғаны үзіп, қорытындылайтын хабарламалар немесе визуальды жазбалар кіреді. Брехт көрермендерін бейнеленген оқиғалардан алшақтату үшін комедияны пайдаланды және музыкалық қойылымдар мен көшпенді артистердің ықпалына қатты іштенді, пьесаларына музыка мен ән енгізді. Эпикалық театр актерлері кейіпкерді көрермендерді немесе өздерін кейіпкерге айналдырғанына сендірмей, сенімді ойнауға тиіс. Актёрдің әлеуметтік мәселені физикалық бейнелеуі – осының ішінде. Актерлер кейде кейіпкердің рөлінен шығып, тікелей көрермендерге сөйлейді ("төртінші қабырғаны бұзу") және бірнеше рөлді ойнайды. Брехт кейіпкерлердің таңдаулары айқын болуын қалап, кейіпкерлердің бір әрекетті екіншісінен таңдағаны көрінетін актерлік стилін дамытуға тырысты. Мысалы, кейіпкер: "Мен үйде қалуға болар едім, бірақ оның орнына дүкенге бардым" дей алады. Ол мұны "Жоқ/Бірақ элементін бекіту" деп атады.
Historicization is also employed in order to draw connections from a historical event to a similar current event. This can be seen in the plays Mother Courage and Her Children and The Good Person of Szechwan, both written by Brecht, which comment on a current social or political issue using historical contexts. Brecht, too, advised treating each element of a play independently, like a music hall turn that is able to stand on its own. Common production techniques in epic theatre include a simplified, non realistic scenic design offset against a selective realism in costuming and props, as well as announcements or visual captions that interrupt and summarize the action. Brecht used comedy to distance his audiences from the depicted events and was heavily influenced by musicals and fairground performers, putting music and song in his plays. Acting in epic theatre requires actors to play characters believably without convincing either the audience or themselves that they have "become" the characters. This is called Gestus when an actor takes on the physical embodiment of a social commentary. Actors frequently address the audience directly out of character ("breaking the fourth wall") and play multiple roles. Brecht thought it was important that the choices the characters made were explicit, and tried to develop a style of acting wherein it was evident that the characters were choosing one action over another. For example, a character could say, "I could have stayed at home, but instead I went to the shops." This he called "fixing the Not / But element".