Кіріспе

Құс түрлері

Малахит балықшы (Corythornis cristatus) – Сахараның оңтүстігіндегі Африкада кеңінен таралған өзен балықшысы. Ол жыл маусымына байланысты қозғалыстардан басқа, көбінесе тұрақты мекендейді.

Сипаттама

Бұл шамамен ұзындығы кішкентай балықшы құс. Оңтүстік Африкада орташа ұзындығы 14 см, ал Шығыс Африка мен Эфиопияда 12 см. Ересек құстың жоғарғы жағының жалпы түсі жарқыраған металл көк түсті. Басында қара және көк түсті қауырсындары бар қысқа тоқпан бар, осыдан оның ғылыми атауы шыққан. Жүзі, екі жағы және төменгі жағы қызыл қоңыр, ал мойны мен мойынның артқы жағында ақ дақтар бар. Жастардың тұмсығы қара, ал ересектерінікі – қызғылт-сары; аяқтары ашық қызыл. Еркек және ұрғашы құстар бір-біріне ұқсас, бірақ жасөспірімдер ересек құстардың солған түріне ұқсайды.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл түр қамыс пен су өсімдіктері арасында, ағысы баяу сулардың немесе көлдердің жанында кең таралған. Ол Сомали, Кения, Намибия және Ботсвананың ең құрғақ аймақтарынан басқа, Сахара төңірегіндегі Африканың барлық жерінде кездеседі. Малахит балықшысының ұшуы жылдам, қысқа, дөңгелек қанаттары қатты қозғалып, көздің қарашығындай шашырап көрінеді. Ол көбінесе су бетінен төмен ұшады.

Өсіру

Ұя құмды жағадағы, көбінесе су үстіндегі туннель болып келеді. Екі құс та оны қазады. Көптеген қуыстар ұялық камераға жеткенше жоғары қарай еңкейеді. Үш-төрт тобынан, әр тобында үш-алты дөңгелек, ақ жұмыртқа балық сүйектері мен қайтарылған түйіршіктерден құралған төсенішке салынады.

Тамақтандыру

Құстың балық аулайтын тұрақты қонбалары немесе тұғырлары бар. Олар көбінесе су бетінен төмен орналасқан. Ол тік отырады, құйрығы төмен қаратылған. Кенеттен шуылдап суға түсіп, әдетте бірден күресіп тұрған жебесімен қайта оралады. Ірі азықтар бұтаққа немесе тіреуге соғылады, ал кішкентай балықтар мен жәндіктер дереу жұтылады. Балықты көбінесе ортасынан көтеріп алып жүреді, бірақ оның жағдайы ауаға лақтыру арқылы кейде өзгертіліп, басымен төмен қарай жұтылады. Балық, су жәндіктері және шабақтар желінеді.