Кіріспе

ZÈRTZ – GIPF жобасының жеті абстрактілі стратегиялық ойынының үшінші ойыны. Ойын қысқарып бара жатқан тақтада өтеді және құрбандық комбинацияларын жасауға мүмкіндік беретін нысанды қамтиды. Ол теңдік принципіне негізделген: ешбір ойыншының тақтадағы элементтері болмағандықтан, бастаманы ұстап тұру маңызды рөл атқарады.

Жабдық

Ойын бөлшектері алты ақ, сегіз сұр және он қара мәрмәрден, сондай-ақ (стандартты ойын үшін) 37 сақинадан тұрады, олардың әрқайсысы мәрмәрді ұстай алады. Алғашқыда ойын 37 сақинамен жабдықталған, бірақ жаңа нұсқаларында 49 сақина бар. GIPF Set 2 кеңейту жинағына 12 қосымша сақина кіреді, оларды үлкен ойын тақталарында пайдалануға болады. Кәсіби және турнирдегі ойыншылар 61 сақинаға дейін қолданады, бұл GIPF Set 2 кеңейту жинағын сатып алуды қажет етеді.

Құрылғы

Ойыншылар сақиналарды тегіс бетке қойып, мүмкіндігінше реттелген, тығыз алтыбұрыш түрінде орналастырады. Осылайша "ойын тақтасы" жасалады. 37 сақинадан тұратын алтыбұрыштың әр қабырғасында төрт сақина болады. Қосымша сақиналары бар бастапқы орналасулар төмендегі галереяда көрсетілген. Доптар ортақ қорға салынады.

Нысан

Мақсат – бір түстің көпшілігін алу (n/2+1: төрт ақ, немесе бес сұр, немесе алты қара шар), немесе әр түстен үш шарды алу.

Ойын процесі

Екі ойыншы бірінші кім ойнайтынын анықтайды. Әрбір қадамда ойыншы секіріп немесе түсіріп тастауға мүмкіндігі бар. Егер секіруге мүмкіндік болса, ойыншы түсіріп тастаудың орнына секіруі тиіс. Секіру – ойыншының шахматтағы секіру сияқты механика арқылы бір немесе бірнеше түйіршікті ұстауы, яғни бір түйіршік қарсы жағында бос орын болғанда көрші түйіршіктің үстінен секіріп өтеді. Түсіріп тастау – ойыншы тақтаға жаңа түйіршік қойып, бір бос сақинаны алып тастауды білдіреді.

Стратегия

ZÈRTZ-тің негізгі стратегиясы – құрбандық. Ойыншы мүмкіндігі болғанда міндетті түрде ұстауға мәжбүр болғандықтан, жиі қолданылатын тәсіл – бір ойыншының екінші ойыншыға маңыздылығы төмен нұсқаны ұстауға мүмкіндік беруі. Бұл басқа нұсқаларды бірінші ойыншының жоғары маңызды бір немесе бірнеше нұсқаны ұстауына қолайлы жағдайға жеткізеді. Сонымен қатар, құрбандықтар нұсқаларды орналастыруға және оқшаулап тұтқындауға дайындық үшін уақыт ұтуға қолданылады. Көп жағдайда ойын бір ойыншы екінші ойыншыны қайта-қайта секіруге мәжбүрлеумен аяқталады, бұл оқшаулап тұтқындау арқылы жеңуге қажетті уақытты қамтамасыз етеді.

Жарық

Ойынның қысқаша Blitz нұсқасын 5 ақ, 7 сұр және 9 қара түйіршіктерден тұратын қысқартылған жиынтықпен ойнауға болады. Осы жағдайда мақсат – бір түстің көпшілігін (үш ақ, төрт сұр немесе бес қара) немесе әр түстен екеуін басып алу. Бұл нұсқа бастапқы басылымда негізгі ережелер ретінде сипатталған.

ZÈRTZ+11

Бұл ZÈRTZ ойыны, 11 қосымша сақинамен ойналады, олар 4 және 5 сақинадан кезектесіп орналасқан қабырғалары бар дұрыс емес алтыбұрыш құрайды. Бұл қазіргі кездегі жарыс турнирлерінде қолданылатын стандарт.

ZÈRTZ+24

Бұл 24 қосымша сақинамен ойналатын ZÈRTZ, әр қабырғасында 5 сақинадан тұратын дұрыс алтыбұрыш құрайды. Бұл болашақта турнир стандарты болуы мүмкін деп ұсынылған.