Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Рим генералы, б.з.б. 89 жылы консул, Помпейдің әкесі
Roman general, consul in 89 BC, father of Pompey
Гней Помпей Страбон (шамамен б.з.б. 135 – б.з.б. 87) – римдік генерал және саясаткер, б.з.б. 89 жылы консул қызметін атқарған. Оны ұлы, Ұлы Помпейден немесе географ Страбоннан ажырату үшін ағылшын тілінде жиі Помпей Страбон деп атайды. "Страбо" деген тегі "көккөз" дегенді білдіреді. Ол Рим республикасында өмір сүрген, Адриатика теңізі жағалауындағы Италияның орталық бөлігіндегі Пиценумда (қазіргі Марке және Абруццо аймақтарының оңтүстігі мен солтүстігінде) ақсүйек отбасында туып өскен. Страбонның анасы Люцилия аталған. Люцилияның отбасы Суесса Аурунка (қазіргі Сесса Аурунка) қаласынан шыққан және ол сатиралық ақын Гай Луцилийдің қарындасы болған. Луцилий римдік генерал Сципион Эмилианның досы болды. Страбонның әкесінің әкесі Гней Помпей, ал әкесі Секст Помпей болды. Оның ағасы Секст Помпей, ал қарындасы Помпея болды.
Gnaeus Pompeius Strabo (c. 135 – 87 BC) was a Roman general and politician, who served as consul in 89 BC. He is often referred to in English as Pompey Strabo, to distinguish him from his son, the famous Pompey the Great, or from Strabo the geographer. Strabo, the cognomen, means "cross eyed". He lived in the Roman Republic and was born and raised into a noble family in Picenum (in the south and the north of the modern regions of Marche and Abruzzo respectively) in central Italy, on the Adriatic Coast. Strabo's mother was called Lucilia. Lucilia's family originated from Suessa Aurunca (modern Sessa Aurunca) and she was a sister of satiric poet Gaius Lucilius. Lucilius was a friend of Roman general Scipio Aemilianus. Strabo's paternal grandfather was Gnaeus Pompeius, while his father was Sextus Pompeius. His elder brother was Sextus Pompeius and his sister was Pompeia.
Мансап
Страбон Италияның солтүстік-шығысындағы Пикенум аймағындағы атақты Помпей әулетінің көрнекті мүшесі болған. Помпейлер аймақтың ең бай және ең беделді әулетіне айналған, көптеген клиенттері мен Пикенум және Римде зор ықпалға ие болған. Рим Сенатының ауылдықтарға деген көңілі толықпауына қарамастан, Помпейлерді назардан тыс қалдыру мүмкін емес еді. Әскери қызметтен өткеннен кейін, мүмкін, әскери трибун болып қызмет еткен, Страбон саяси мансап баспалдағын (cursus honorum) көтеріп, б.з.д. 93 жылы Сицилияда промагистрат, ал б.з.д. 89 жылы Социалдық соғыс кезінде консул болды.
Strabo was a prominent member of the Pompeii, a noble family in Picenum, in the north east of Italy. The Pompeii had become the richest and most prominent family of the region, and had a large clientele and a lot of influence in Picenum and Rome. Despite the anti rural prejudice of the Roman Senate, the Pompeii could not be ignored. After serving in the military, probably as a military tribune, Strabo climbed the cursus honorum and became promagistrate in Sicily 93 BC and consul in the year 89 BC, in the midst of the Social War.
Әлеуметтік соғыс
Страбон провинциялық тамырларына қарамастан, ол және оның отбасы римдік азаматтар болды, сондықтан Республика Италияның одақтастарымен күрескен азаматтық соғыс кезінде Римнің мүддесін қорғады. Ол Италияның солтүстік бөлігіндегі итальяндық көтерілісшілерге қарсы әскерін басқарды. Бірінші кезекте ол туған жері Пиценумнан үш-төрт легион жинап, содан кейін оларды көтерілісшілерге қарсы оңтүстікке қарай аттандырды. 90 жылы Пиценум арқылы легиондарын оңтүстікке қарай жылжытып бара жатқанда, Пиценттер, Вестиндер және Марстердің үлкен күштері күтпеген шабуыл жасады. Шабыс екі тарапқа да тиімді болмаса да, Страбонның әскері сандық артықшылыққа ие болды және ол шегінуге шешім қабылдады. Ақырында ол Пиценумда қоршауға түсті, бірақ 90 жылдың күзінде жауларын қысқа қысқышқа түсірген екі шабуыл жасады. Жау әскерінің қалдықтары Аскулумға шегінді, Страбон оны аштықтан бағындыруға шешім қабылдады. Страбонның консулдық әріптесі Луций Порций Катон Фуцин көлінің жанында (Альба Фуценсиске жақын) Марстермен шайқасты, ол жау лагеріне шабуыл жасауға тырысқанда қаза тапты; осылайша Страбон жалғыз консул қалды. Аскулумды қоршаудың және көршілес тайпаларды бағындырудың нақты мәліметтері тарихтың тынысымен жасырылған. Аскулум маңындағы үлкен шайқас туралы естіміз, онда Страбон 60 000 сарбаздан тұратын итальяндық көмекші әскерді жеңді. Аскулум құлағаннан кейін көп ұзамай, Страбон көтерілісшілердің басшыларын қамшылатып өлтірді және олардың барлық мүлкін аукционға салды. Страбон 88 жылы Сулланың Римді басып алуына кедергі жасамады. Ол 87 жылға дейін Пиценумда қалды, содан кейін Сенаттың Гай Марий мен Луций Корнелий Циннаға қарсы көмек сұрауына жауап берді, олар да өз әскерлерін Римге аттандырды. Страбон әскерін Римге алып барды, бірақ ол екі тараптың бірін де толық қолдамады, керісінше, оларды бірін-біріне қарсы ойнады. Осы себепті Рутилий Руф оны «тірідегі ең жаман адам» деп атады. Бірақ Циннаның мариандық фракциясымен келіссөздер сәтсіз аяқталған соң, ол қаланың солтүстігінде орналасқан Циннаның қолбасшыларының бірі Квинт Серторийге шабуыл жасады, бірақ шабуыл сәтті болмады.
Despite Strabo's provincial roots, he and his family were Roman citizens and therefore took up Rome's cause during the Civil War the Republic had to fight with its Italian Allies. He commanded his forces against the Italian rebels in the northern part of Italy. First he recruited three or four legions in his native Picenum then he marched them south against the rebels. In 90 BC, while marching his legions south through Picentum, he was suddenly attacked by a large force of Picentes, Vestini and Marsi. Although the battle favoured neither side Strabo was heavily outnumbered and he decided to withdraw. Eventually he found himself blockaded in Picenum, but in the Autumn of 90 he launched two sorties that successfully caught his enemies in a pincer. The remnants of the enemy army retreated to Asculum which Strabo decided to starve into submission. Strabo's consular colleague Lucius Porcius Cato engaged the Marsi in battle near Fucine Lake (close to Alba Fucensis), he died in an attempt to storm the enemy camp; this left Strabo as sole consul. The exact details of the siege of Asculum and the reduction of the neighbouring tribes are obscured by History. We hear of a huge Battle near Asculum, where Strabo defeated an Italian relief army of 60,000 men. Soon after Asculum fell, Strabo had the rebel leaders whipped and executed and auctioned off all of their belongings. Strabo did not interfere when Sulla marched on and took Rome in 88 BC. He remained in Picenum until 87 BC, when he responded to the Senate's request for help against Gaius Marius and Lucius Cornelius Cinna who were also marching their forces on Rome. Strabo took his army to Rome; he did, however, not decisively commit to either side, instead playing both against the other. For this, Rutilius Rufus referred to him as "the vilest man alive". When negotiations with the Cinna Marian faction fell through he did, however, attack Quintus Sertorius, one of Cinna's commanders, who was positioned north of the city, but the attack was without success.
Өлім
87 жылы Страбон әскерімен Коллин қақпасының сыртына орналасты. Ол лагерде санитарлық талаптарды сақтамағандықтан, әскерінде ауру жайылды. Страбонның өзі де дизентерияға шалдығып, бірнеше күннен кейін, әлі де Коллин қақпасының сыртындағы лагерінде қайтыс болды. Оның ашкөздігі мен қатыгездігі сарбаздардың оған деген жеккөрінішін қатты күшейткендіктен, олар оның мәйітін қарадан жұлып алып, көшелерге сүйреп тастады. Плутархтың айтуынша, генерал найзағайға шалынып өлген деген де әңгіме бар. Оның ұлы, Ұлы Помпей, легиондарды Пиценумға қайтарды. Ол оларды бірнеше жылдан кейін Суллаға көмектесу үшін пайдаланды. Страбонның кем дегенде екі баласы болды: ұлы Гней Помпей Магнус және қызы Помпея, ол Гай Меммийге, содан кейін Публий Корнелий Суллаға үйленді. Оның құрметіне Альба Помпея және Лаус Помпея қалаларына оның аты берілді.
In 87 BC Strabo and his army encamped outside the Colline Gate. He kept an unhygienic camp which resulted in an outbreak of disease in his army. Strabo himself caught dysentery and died a few days later, still in his camp outside the Colline Gate. His avarice and cruelty had made him hated by the soldiers to such a degree that they tore his corpse from the bier and dragged it through the streets. Another story expounded by Plutarch claimed that the general died after being struck by lightning. His son, Pompey the Great, took the legions back to Picenum. He would use them to support Sulla a few years later. Strabo had at least two children: a son, Gnaeus Pompeius Magnus, and a daughter, Pompeia, who married Gaius Memmius and then Publius Cornelius Sulla. In his honour his name was given to the cities of Alba Pompeia and Laus Pompeia.