Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Медиа-гип құбылысы
Media hype phenomenon
Девианттықты күшейту спиралі және девианттықты күшейту – бұл интеракционисттік әлеуметтанушылардың девианттық немесе қылмыстың деңгейінің, девианттыққа қоғамның реакциясы арқылы қалай артатынын түсіндіруге қолданатын терминдер.
The deviancy amplification spiral and deviancy amplification are terms used by interactionist sociologists to refer to the way levels of deviance or crime can be increased by the societal reaction to deviance itself.
Терминнің шығу тегі
Девиантты күшейту процесін алғаш рет Лесли Т. Уилкинс сипаттаған.
The process of deviancy amplification was first described by Leslie T. Wilkins.
Процесс
Әлеуметтанушы Стэнли Коэннің айтуынша, спираль кейбір бұзық әрекеттен басталады. Әдетте бұл әрекет қылмыстық болады, бірақ қоғамның көп бөлігі моральдық тұрғыдан жағымсыз деп санайтын заңды әрекеттерді де қамти алады. Осы мәселеге назар аударылғаннан кейін, жаңалықтарға лайық емес, жасырын немесе шекаралық жағдайлар да жарияланып, осы үрдіс расталады. Осы үрдістің расталуын алғаш рет Стэнли Коэн «Folk Devils and Moral Panic» еңбегінде сипаттады. Бұл еңбек сол кездегі екі қарсы субмәдениет – Модс пен Рокерлердің арасындағы қақтығыстарға БАҚ-тың реакциясын зерттейді. Мұндай бұзушылық туралы хабарланған жағдайлар көбінесе бізге белгілі болған немесе «мұз тауының ұшы» ретінде ұсынылады, осы мәлімдемені дереу жоққа шығару мүмкін емес. Әртүрлі себептерге байланысты, спиральдың сенсациялық емес аспектілері, қоғамға рационалды көзқарас сақтауға көмектесер еді (мысалы, осы мінез-құлықтың немесе оқиғаның күмәнданғаннан гөрі сирек немесе аз зиянды екенін көрсететін статистика), баспасөз назарынан тыс қалады. Нәтижесінде, ұсақ проблемалар ауыр сияқты көріне бастайды, ал сирек оқиғалар жиі болып көрінеді. Қоғам мүшелері осы оқиғалар туралы хабардар болуға ынталандырылады, бұл оқиғаларға оқырмандардың көп болуына және спиральдың күшеюіне әкеледі. Соның салдарынан, бұзық мінез-құлықты көркемдеу арқылы немесе оны жиі кездесетін немесе қалыпты көрінетін етіп көрсету арқылы оның таралуына ықпал етуі мүмкін. Келесі кезеңде, қоғамдық алаңдаушылық полицияны және құқық қорғау жүйесін осы нақты бұзушылықпен күресуге қажетті ресурстарды бағыттауға мәжбүр етеді. Содан кейін судьялар мен сот өкілдері қатаң жазалар тағайындау үшін қоғамдық қысымға ұшырайды, ал саясаткерлер өздерінің танымалдығын арттыру үшін жаңа заңдар қабылдап, олар қауіпке қарсы тұрғандай әсер қалдырады. Билік өкілдерінің жауаптары қоғамның қорқынышын күшейтеді, ал БАҚ полиция мен басқа да құқық қорғау органдарының іс-әрекеттерін хабарлауды жалғастырады, осылайша спираль күшейеді. Теория моральдық паниканың әрқашан бұзушылықты күшейту спиралін қамтымайтынын айтады. Айлин Баркер кейбір жаңа діни қозғалыстарға байланысты туындаған дау-дамайлар бұзушылықтың күшеюімен зорлық-зомбылыққа ұласуы мүмкін деп мәлімдейді. Линкольн Стеффенс өзінің автобиографиясында «Мен қылмыс толқынын жасадым» деген тарауда жаңалықтардың қалай қылмыс толқыны бар деген әсерді жасауға қолданылуы мүмкін екенін түсіндіреді. Баттон мен Тунли бұзушылықты күшейтуге қарама-қарсы теорияны ұсынды, оны олар бұзушылықты әлсірету деп атады. Олар алаяқтыққа қатысты мысал келтіре отырып, биліктегілердің оны дәл өлшемеу арқылы кейбір үлкен проблемаларды әлсіретуге қабілетті екенін, бұл проблеманы бағалайтын статистикаға әкеліп соқтырады, нәтижесінде оған аз ресурстар бөлінеді және биліктегілердің бұл проблема емес деген сенімі күшейеді деп аргументтейді.
According to sociologist Stanley Cohen, the spiral starts with some deviant act. Usually the deviance is criminal, but it can also involve lawful acts considered morally repugnant by a large segment of society. With the new focus on the issue, hidden or borderline examples that would not themselves have been newsworthy are reported, confirming the pattern. This confirmation of the pattern was first documented by Stanley Cohen in Folk Devils and Moral Panic, a study of the media response to clashes between the Mods and Rockers, two rival subcultures of the time. Reported cases of such deviance are often presented as the ones we know about, or the "tip of the iceberg", an assertion that is nearly impossible to disprove immediately. For a variety of reasons, the less sensational aspects of the spiraling story that would help the public keep a rational perspective (such as statistics showing that the behavior or event is actually less common or less harmful than generally believed) tend to be ignored by the press. As a result, minor problems begin to look serious and rare events begin to seem common. Members of the public are motivated to keep informed on these events, leading to high readership for the stories, feeding the spiral. The resulting publicity has the potential to increase the deviant behavior by glamorizing it, or by making it seem common or acceptable. In the next stage, public concern typically forces the police and the law enforcement system to focus more resources on dealing with the specific deviancy than it warrants. Judges and magistrates then come under public pressure to deal out harsher sentences and politicians pass new laws to increase their popularity by giving the impression that they are dealing with the perceived threat. The responses by those in authority tend to reinforce the public's fear, while the media continue to report police and other law enforcement activity, amplifying the spiral. The theory does not contend that moral panics always include the deviancy amplification spiral. Eileen Barker asserts that the controversy surrounding certain new religious movements can turn violent in a deviancy amplification spiral. In his autobiography, Lincoln Steffens details how news reporting can be used to create the impression of a crime wave where there is none, in the chapter "I Make a Crime Wave". Button and Tunley have also presented a theory that offers the opposite to deviancy amplification, which they call deviancy attenuation. In this they argue using the case of fraud that there are some large problems, which those in positions of power are able to attenuate through not accurately measuring it, leading to statistics which underestimate the problem, leading to less resources dedicated to it, reinforcing the belief of those in power it is not a problem.