Кіріспе
Анри Браконно (29 мамыр 1780 – 13 қаңтар 1855) – француз химигі және фармацевті. Ол Коммерси қаласында дүниеге келген, оның әкесі жергілікті парламентте кеңесші болған. 1787 жылы әкесі қайтыс болғаннан кейін, Анри Коммерсидегі бастауыш мектепте, содан кейін жеке ұстаздардан білім алуды бастады. 13 жасында ол Нансидегі дәріханада шәкірт болып орналасты, онда дәріхана ісін, химияны және ботаниканы оқыды. 15 жасында ол Нансиден Страсбургтегі ауруханаға әскери қызметке кетті. 1801–1802 жылдары ол Парижде өмір сүрді, онда әртүрлі мектептерде, музейде, медицина мектебінде оқыды және Антуан Франсуа, граф де Фуркруа, Жан Батист Ламарк және Этьен Жоффруа Сен-Илердің лекцияларын тыңдады. Ол кейін жариялаған (J Chim Phys 1806) қазба мүйіздің құрамына қатысты химиялық зерттеулер жүргізді. 1802 жылдан қайтыс болғанға дейін Нансиде өмір сүрді, 1807 жылы қаладағы ботаникалық бақтың директоры және ғылыми академияның мүшесі болып тағайындалды. Ол өлгенге дейін химиямен, негізінен өсімдік химиясымен айналысты. Ол өсімдіктердің сіңіруі, органикалық қышқылдар, өсімдік құрамы және майлар туралы бірнеше зерттеулер жүргізді. Сондай-ақ, ол минералогия мен гидрологияға да аз үлес қосты. 1823 жылы Париждегі Ғылым академиясының корреспондент мүшесі болып сайланды. 1855 жылы қайтыс болғанға дейін 112 жұмыс жариялады. Майлар саласында Браконно 1815 жылы майлардың қатты бөліктен («абсолютті май») және майлы қосылыстан («абсолютті май») тұратынын, олардың консистенциясы екі бөліктің пропорциясынан туындайтынын сипаттады. Бұл қорытынды сүзгі қағаздары арасында майларды суық қысып алғаннан кейін алынған (Ann Chimie 1815, 93, 225). Сонымен қатар, сапунданғаннан және қышқылданғаннан кейін Браконно Фуркруаның (1806) сипаттаған «адипоцир» дегенге ұқсас қатты фракцияны бөліп алды. Өкінішке орай, ол оның қышқылдық қасиеттерін байқамады, бұл 1820 жылы Шеврольдің стеарин қышқылын табуына әкелді. Бұл деректер Шеврюльдің 1813 жылы алған алғашқы деректеріне ұқсас болғандықтан, ол өзінің басымдығын талап етіп, Браконноның жұмысының түпнұсқалығын жоққа шығаратын хатты «Анналь де Хими» журналына жіберді (Ann Chim 1815, 94, 73). Оның зертханалық жұмысының нәтижесінде Браконноға сиыр немесе қой етінен алынған «абсолютті май» (стеаринге ұқсас) шам жасауға пайдалы болуы мүмкін деген ой келді. Ол бұл затты «церомимен» (балауыз тәрізді) деп атады. 1818 жылы Нансидегі фармацевт Симонин Ф.пен бірге ол шам жасау процесін патенттеді. Жеті жылдан кейін Шевроль стеарин қышқылын пайдалана отырып, жетілдірілген процесті патенттеді. Өсімдік химиясы саласында Браконно бірнеше қосылыстарды оқшаулауға және сипаттауға үлес қосты, олардың көпшілігі кейін қарапайым өнімдердің қоспалары екені дәлелденді. Браконно галь және эллагик қышқылдарын (1818) және кейінірек фотосуретке жол ашқан пирогаллик қышқылын (пирогалол) тапты. Ол 1811 жылы саңырауқұлақтардағы ең алғашқы полисахарид – хитинді тапты. 1819 жылы ол тұңғыш рет сүрек, сабан немесе мақтаны күкірт қышқылымен өңдеу арқылы қантқа айналдыруды сипаттайтын еңбектерін жариялады. Глюкоза атауын 24 жылдан кейін Дюма крахмалдан, целлюлозадан немесе балдан алынған қант үшін ұсынды. Осы қышқылмен жасалған процесс арқылы Браконно желатиннен «гелатиндік қантты» (кейіннен гликокол деп аталды, қазір глицин) және бұлшық еттің талшықтарынан лейцинді алды. Сонымен қатар, Браконно ағаш немесе мақтаға концентрацияланған азот қышқылын қосып, тұтанғыш өнім – ксилоид (коллодион мен нитроцеллюлозаның прекурсоры) алды, оны шыны тәрізді лакқа айналдыруға болады. Бұл затты химияшы жасаған алғашқы полимер немесе пластикалық материал деп санауға болады. 1825 жылы ол пектин деп аталатын құрылымдық гетерополисахаридті тапты.