Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Шектелген юрисдикциясы бар сот
Court with limited jurisdiction
Шағын талаптарды қарайтын соттар жеке тұлғалар арасындағы азаматтық істерді қарауға шектеулі құзыреттілікке ие. Шағын талаптарды қарауға уәкілетті соттар басқа да сот функцияларын атқаруы мүмкін және әртүрлі юрисдикцияларда әртүрлі атаулармен белгілі болуы мүмкін. Мысалы, бұл округтік немесе судьялық сот болуы мүмкін. Мұндай соттар Австралияда, Бразилияда, Канадада, Англия мен Уэльсте, Гонконгта, Ирландияда, Израильде, Грецияда, Жаңа Зеландияда, Филиппинде, Шотландияда, Сингапурда, Оңтүстік Африкада, Нигерияда және АҚШ-та табылады.
Small claims courts have limited jurisdiction to hear civil cases between private litigants. Courts authorized to try small claims may also have other judicial functions, and go by different names in different jurisdictions. For example, it may be known as a county or magistrate's court. These courts can be found in Australia, Brazil, Canada, England and Wales, Hong Kong, Ireland, Israel, Greece,
New Zealand, Philippines, Scotland, Singapore, South Africa, Nigeria and the United States.
Мақсаты мен жұмыс істеуі
Кіші талаптарды қарастыру соттарының құзыретіне әдетте үлкен сомадағы ақшаға қатысты емес жеке даулар кіреді. Кішігірім қарыздарды өндіріп алу істерінің көп бөлігі, сондай-ақ жер иелері мен жалға алушылар арасындағы пәтерді шығару және басқа да даулар осы соттарға түседі, егер бұл мәселе жалға алушылар кеңесінің қарауына жатпаса. Кіші талаптарды қарастыратын соттың әдетте шешімдердің сомасына белгілі бір лимит болады, көбінесе мыңдаған доллар немесе фунт стерлинг. Шағын талаптарды қарастыратын сотқа талап арыз беру арқылы талапкер соттың шешімінен артық соманы талап ету құқығынан бас тартады. Талапкерге талап сомасын осы соттың талаптарына сәйкес азайтуға рұқсат етілуі мүмкін немесе рұқсат етілмейді. Кейбір штаттарда "сот іздеу" – талапкердің зиян сомасын азайтып, басқаша құзыреті жоқ сотта іс қарауға тырысуы – қатаң тыйым салынған. Мысалы, егер талапкер кішігірім талаптарды қарастыратын сотта 25 000 доллар көлемінде үкім шығару үмітімен 30 000 доллар талап етсе, сот істі қараудан бас тартады, себебі соттың қарауына тиіс зиян сомасы соттың максималды шегінен асып түседі. Осылайша, талапкер толық сомадан кемін қабылдауға дайын болса да, іс шағын талаптарды қарастыратын сотқа берілмейді. Істі шағын талаптарды қарастыратын сотқа беру үшін талапкер нақты зиянның сомасы соттың құзыретіне сәйкес екенін дәлелдеуі керек. Кейбір юрисдикцияларда шағын талаптарды қарастыру сотында жеңілген тарап жоғарырақ деңгейдегі сотта қайта қарауға құқылы. Азаматтық процессуалдық және кейде дәлелдеу ережелері процедураны жеңілдету үшін өзгертіледі. Бұл соттардың басты қағидасы – жеке тұлғалар өз ісін өздері жүргізе алуы және адвокатсыз өзін-өзі қорғай алуы керек. Ережелер жеңілдетілгенімен, белгілі бір деңгейде сақталады. Кейбір юрисдикцияларда корпорациялар шағын талаптарды қарастыру сотында адвокат арқылы өкілдік етуі керек. Шағын талаптарды қарастыру сотында жазбаша сауалдар мен куәгерлерді тексеру сияқты қымбат процедураларға рұқсат берілмейді және шағын талаптарды қарастыру сотына түскен барлық мәселелер сот отырысына белгіленеді. Сот ережелеріне сәйкес, егер жауапкер сотқа келмесе және кешіктіру туралы өтініш бермесе, талапкердің пайдасына сот шешімі шығарылуы мүмкін. Алқабилердің қатысуымен сот отырысы шағын талаптарды қарастыру соттарында сирек немесе мүлдем өткізілмейді, себебі мұндай сотты құру туралы заңда осы мүмдік көзделмеген. Сол сияқты, шағын талаптарды қарастыру сотынан талап етуге қатысты сотқа кірмейтін шаралар, соның ішінде қорғау шаралары да сирек қолданылады. Отбасылық құқық бойынша қарапайым мәселелерді қарау үшін жеке отбасылық соттар болуы мүмкін. Көптеген АҚШ штаттарында, тарихи себептерге байланысты, шағын талаптарды қарастыру сотында отбасылық дауларды қарауға рұқсат берілмейді. Шағын талаптарды қарастыру сотында жеңіске жету талапкердің зиянын толық өтеуін автоматты түрде қамтамасыз етпейді. Сақтандырылған тарапқа қарсы дау жағдайында бұл оңай болуы мүмкін, бірақ жауапкердің жағдайы қиын болса (қарсылық көрсетуге дайын емес, тұрақты мекенжайы жоқ немесе мүсікірлік танытса) өте қиын болуы мүмкін. Сот шешімі бойынша жалақыдан ұстау және мүліктің үстіне салық салу арқылы өндіріп алуға болады. Көптеген соттар даулы тараптарды сотқа жүгіну алдында, мүмкіндігі болса, дауды өзара келісіммен шешуге шақырады. Мысалы, Калифорния штатының Жоғарғы соты Санта-Клара округі соттан тыс дауларды шешу бойынша ұсынымдар береді. Екі тарап та үшінші тараптың төрелігіне келісіп, соттан тыс дауды шеше алады, бірақ шағын талаптарды қарастыру сотының шешіміне шағымдануға болады, ал төрелік шешіміне шағымдануға болмайды.
The jurisdiction of small claims courts typically encompasses private disputes that do not involve large amounts of money. The routine collection of small debts forms a large portion of the cases brought to small claims courts, as well as evictions and other disputes between landlords and tenants, unless the jurisdiction is already covered by a tenancy board. A small claims court generally has a maximum monetary limit to the amount of judgments it can award, often in the thousands of dollars/pounds. By suing in a small claims court, the plaintiff typically waives any right to claim more than the court can award. The plaintiff may or may not be allowed to reduce a claim to fit the requirements of this venue. 'Court shopping'—where a plaintiff reduces the damage claim amount to have a trial in a court that otherwise does not have jurisdiction—is strictly forbidden in some states. For example, if a plaintiff asserts damages of $30,000 in hopes of winning an award of $25,000 in small claims court, the court dismisses the case because the court does not have jurisdiction to hear cases in which asserted damages exceed the court's maximum amount. Thus, even if the plaintiff is willing to accept less than the full amount, the case cannot be brought to small claims court. To bring the case to small claims court, the plaintiff must prove that actual damages are within the court's jurisdiction. In some jurisdictions, a party who loses in a small claims court is entitled to a trial de novo in a court of more general jurisdiction and with more formal procedures. The rules of civil procedure, and sometimes of evidence, are typically altered and simplified to make the procedures economical. A usual guiding principle in these courts is that individuals ought to be able to conduct their own cases and represent themselves without a lawyer. Rules are relaxed but still apply to some degree. In some jurisdictions, corporations must still be represented by a lawyer in small claims court. Expensive court procedures such as interrogatories and depositions are usually not allowed in small claims court, and practically all matters filed in small claims court are set for trial. Under some court rules, should the defendant not show up at trial and not have requested a postponement, a default judgment may be entered in favour of the plaintiff. Trial by jury is seldom or never conducted in small claims courts; it is typically excluded by the statute establishing the court. Similarly, equitable remedies such as injunctions, including protective orders, are seldom available from small claims courts. Separate family courts may exist to hear simple cases in family law. For reasons having more to do with history than with the sort of case typically heard by a small claims court, most US states do not allow domestic relations disputes in small claims court. Winning in small claims court does not automatically ensure payment in recompense of a plaintiff's damages. This may be relatively easy, in the case of a dispute against an insured party, or extremely difficult, in the case of an uncooperative, transient, or indigent defendant. The judgment may be collected through wage garnishment and liens. Most courts encourage parties with disputes to seek alternative dispute resolution, if possible, before filing suit. For example, the Superior Court of California, Santa Clara provides guidelines for resolving disputes out of court. Both parties can agree on arbitration by a third party to settle their dispute outside of court, though while small claims court judgments can still be appealed, arbitration awards cannot.
Тарих
Лондон қаласының мэрі мен қалалық соты Лондон қаласындағы бірнеше ортағасырлық соттардың жалғасы болып табылады, соның ішінде шағын қарыздарды қайта алуға арналған Ар-ождан соты да бар еді. Бұл теңдік соттарының бір түрі еді. Ұқсас Ар-ождан соты Ирландиядағы кейбір ежелгі қалаларда жарғы арқылы құрылды; ал басқаларында 1840 жылғы Муниципалдық корпорациялар (Ирландия) заңымен реттелгенге дейін заңдық нысаны болмады, олар осы үлгіні қабылдады.
The Mayor's and City of London Court is the successor to the several medieval courts in the City of London, one being the Court of Conscience for recovery of small debts. This was a type of equity court. A similar Court of Conscience was established by charter in some ancient boroughs in Ireland; this was emulated in others, without legal sanction until regularised by the Municipal Corporations (Ireland) Act 1840.
Бельгия
Бельгияда бейбіт судьялар (vredegerecht, friedensgericht) елдің сот жүйесіндегі шағын сомалық дауларды қарауға арналған соттар ретінде жұмыс істейді; олар Бельгия сот жүйесінің ең төменгі сатысында тұрады және тек азаматтық істерді қарайды. Бельгияның әр сот округінде бір бейбіт судья бар, 2017 жылғы мәлімет бойынша олардың саны 187-ге жетеді. Бейбіт судьялар даулы сома 5000 евроны (2018 жылдың қыркүйегіне қарай) аспайтын істер бойынша бастапқы құзыреттілікке ие, басқа соттың немесе трибуналдың ерекше құзыретіне жататын мәселелерден басқа. Сонымен қатар, бейбіт судьялар дау сомасына қарамастан, жылжымайтын мүлікті жалға беру немесе жалға алу, шығарып жіберу, жеңілдік құқығы, жерді біріктіру, тұтыну несиесі немесе төленбеген коммуналдық төлемдер сияқты бірқатар мәселелер бойынша бастапқы құзыреттілікке ие. Бейбіт судьялар отбасылық құқықтың белгілі бір салаларында да бастапқы құзыреттілікке ие, ең бастысы – қабілетсіз қарттарға заңды қамқорлық тағайындау және психикалық аурулардың психиатриялық мекемелерге міндетті түрде жатқызылуы. Бейбіт судьялардың шешімдері, кейбір ерекшеліктерді қоспағанда, бірінші инстанция сотына шағымдануға болады.
In Belgium, the justices of the peace (vredegerecht, , friedensgericht) function as the small claims courts in the country's judicial system; they stand at the bottom of the Belgian judicial hierarchy and only handle civil cases. There is a justice of the peace in each judicial canton of Belgium, of which there are 187 in total as of 2017. The justices of the peace have original jurisdiction over cases in which the disputed amount does not exceed 5,000 euro (as of September 2018), except for the matters over which another court or tribunal has exclusive jurisdiction. In addition, the justices of the peace have original jurisdiction over a number of matters irrespective of the disputed amount, such as cases involving the renting or leasing of real estate, evictions, easement, land consolidation, consumer credit or unpaid utility bills. The justices of the peace also have original jurisdiction in certain aspects of family law, most notably legal guardianships for incapacitated seniors, and the involuntary commitment of the mentally ill to psychiatric facilities. The judgments made by the justices of the peace can, with some exceptions, be appealed to the tribunals of first instance.
Бразилия
Бразилияда шағын талаптарды қарастыратын соттар 9099/1995 № заңмен құрылған, ал аталған заңның бірінші бабында олар федералдық және штаттық сот жүйелерімен бірлесіп ұйымдастырылатыны белгіленген. Сондықтан, Федералдық шағын талаптар соты (бірлік есім – Juizado Especial Federal), сондай-ақ штаттың сот құрылымының бөлігі болып табылатын шағын талаптар соты бар. Штаттың сот жүйесіне қарасты шағын талаптар соты екі түрге бөлінеді: Арнайы азаматтық сот (Juizado Especial Cível, қысқартылған JEC) және Арнайы қылмыстық сот (Juizado Especial Criminal, қысқартылған Jecrim). 9099/1995 № заңның үшінші бабына сәйкес, 40 (қырық) айлық ең төменгі жалақыға дейінгі немесе 24 880,00 реал (2012 жылғы қазан), шамамен 12 440,00 АҚШ долларына тең азаматтық талаптар, Арнайы азаматтық сотқа, сондай-ақ үй иелеріне қатысты шағын талаптар мен Азаматтық процессуалдық кодекстің 275-бабының II тармағында белгіленген талаптар бойынша қаралады. Ал Арнайы қылмыстық соттар, керісінше, шағын қылмыстық құқық бұзушылықтарды қарауға құзыретті, олар 9099/1995 № заңның 60-бабына сәйкес, Құқық бұзушылықтар туралы заңда (3688/1941 № жарлық) немесе жазасы 02 (екі) жылдан аспайтын жағдайларда қарастырылады. 54-бапқа сәйкес, шағын талаптарды қарау бойынша сот төлемақысы алынбайды. Дегенмен, шағым берілген жағдайда сот төлемақысы қолданылады.
Small claim courts in Brazil were established by Law No. 9,099/1995 and Article One of such law states that they shall be organized by both Federal Judiciary and State Judiciary. Therefore, there are Federal Small Claim Courts (single noun Juizado Especial Federal), as well as Small Claim Courts that are part of a state's judiciary structure. The Small Claim Courts that belong to a State's Judiciary are subdivided into two types of courts: the Special Civil Court (Juizado Especial Cível, shortened as JEC) and the Special Criminal Court (Juizado Especial Criminal, shortened as Jecrim). Under Article Three of Law No. 9,099/1995, Civil Claims involving an amount up to 40 (forty) monthly minimal wages or R$24,880.00 (October 2012), which correspond to roughly US$12,440.00, may be filed before a Special Civil Court, as well as small claims involving landlords and some claims set by Article 275, II, of the Code of Civil Procedure. Special Criminal Courts, on the other hand, may process claims involving small criminal offences, which, under Article 60 of Law No. 9,099/1995 are those either set by the Contraventions Law (Decree No. 3,688/1941) or those where the penalty does not surpass 02 (two years). As per Article 54, there are no court fees for the Small Claim Courts. However, if an appeal is filed, court fees shall be applied.
Гонконг
Кіші талаптарды шешу жөніндегі сот (қытайша: 小額錢債審裁處) кіші талаптарды жылдам және төмен құнмен шешу рәсімін қамтамасыз ету үшін құрылды. Батыс Коулун заң соттары ғимаратында орналасқан Кіші талаптарды шешу жөніндегі сот 75 000 гонконг долларынан аспайтын ақшалай талаптарды қарастырады. Мұндай талаптарды қарауға оның ерекше құзыреті бар. Кіші талаптарды шешу жөніндегі сот еңбек дауларын, жерді иелену, алимент төлеу, ар-намысқа тиетін жала жабу/құлықтау туралы талаптарды және ақша қарыз берушілердің талаптарын қарауға құзыретті емес. Бас судья (қазіргі Виктор Со Вайтак) – Кіші талаптарды шешу жөніндегі соттың басшысы және соттың басқаруына жауапты. Кіші талаптарды шешу жөніндегі сотқа сот төрешілері (қытайша: 審裁官) тағайындалады, оларды Бас судья тәуелсіз Сот қызметкерлерін ұсыну комиссиясының (JORC) ұсынымы бойынша бекітеді. Кіші талаптарды шешу жөніндегі сотқа талап арыз беру үшін талап етілген сомаға байланысты 20-ден 120 гонконг долларына дейін төлеу қажет. Кіші талаптарды шешу жөніндегі соттағы отырыстар бейресми түрде өтеді. Бұл барлық тараптар үшін тең мүмкіндіктерді қамтамасыз етеді. Алайда, тарапқа кеңес алу үшін адвокатты шақыруға рұқсат етіледі, оның ішінде отырыс кезінде залда бақылаушы ретінде болатын адвокатты, егер адвокат тарапқа отырыс барысында атқарылатын қадамдар мен куәлерге қойылатын сұрақтар бойынша нұсқаулар беріп, істі жүргізбесе. Егер тарап корпорация болса және оның қызметкерлерінің бірі адвокат болса, онда ол корпорацияны Кіші талаптарды шешу жөніндегі соттағы іс жүргізу кезінде өкілдік етуге құқылы. Сонымен қатар, тарап сотқа басқа адамның (адвокат емес) өкілі ретінде әрекет етуіне рұқсат беру туралы өтініш білдіре алады. Алайда, сот төрешісі талапқа қатысты маңызды деп санайтын кез келген мәселені тергеуге міндетті, оны тараптар көтерген-көтпегеніне қарамастан. Сот төрешісінің «белсенді тергеуші рөлі» болғандықтан, егер мұндай құжаттар/дәлелдер даудың құқықтық талдауына әсер етсе, сот төрешісі тараптарға нақты құжаттар/дәлелдер ұсынуға нұсқау бере алады. Сот төрешісі куәлерді шақыруға міндетті емес, бірақ егер маңызды болуы мүмкін куә шақырылмаса және сот төрешісі тараптарға осы куәнің маңызын түсіндірмесе, сот төрешісі бұл куә шақырылмағанын тараптың ісіне сенбеу үшін негіз етіп алмауы керек. Сот төрешісі тараптар мен куәлерге сұрақтар қоя алады және тараптарды өз пікірлерін білдіруге шақыра алады. Алайда, тергеу міндеті сот төрешісіне кеңесші немесе тараптың адвокаты рөлін атқаруға рұқсат бермейді, өйткені сот төрешісі бейтарап болуы керек. Дәлелдер туралы ережелер Кіші талаптарды шешу жөніндегі сотқа қолданылмайды, ол өзі маңызды деп санайтын кез келген дәлелді қабылдай алады. Тараптар бір-бірінен құжаттарды ашуды талап ете алады, егер мұндай құжаттар бар болса, осы тараптың қолында болса, даумен байланысты болса және тараптар арасындағы дауды әділ шешу үшін оларды алу қажет болса. Кіші талаптарды шешу жөніндегі сот естілген куәліктерді қабылдай алады, бірақ ол куәгердің ауызша куәлік беруіне не себепті шақырылмағанын және естілген куәліктің сенімділігін қарастыруы керек. Соттың қарауына қатысу үшін жеңімпаз тарапқа жұмсалған кез келген шығындар мен жалақының жоғалуы бойынша шешім қабылдауға құқығы бар. Сот шығындары туралы қаулы жазалау мақсатында қабылданбауы керек. Сот төрешісі сот аяқталғаннан кейін немесе мүмкіндігінше тезірек шешімді ауызша немесе жазбаша түрде жасайды. Сот төрешісі іс бойынша ұсынылған дәлелдердегі маңызды мәселелерді талдап, белгілі бір қорытындыға немесе шешімге қалай келгенін түсіндіруге міндетті. Сот төрешісі куәгердің берген куәлігіне сенетінін немесе сенбейтінін түсіндіруі керек. Сот төрешісі бұрын берілген шешімнің жазбаша негіздемелерін жетілдіруге немесе жақсартуға қосымша жазбаша негіздемелерді беруі тиіс емес, әсіресе тараптардың бірі Жоғары соттың Бірінші сатыдағы сотына апелляциялық шағымдануға рұқсат беру туралы өтініш білдіргеннен кейін. Сот төрешісі шешімді/қаулыны жариялағаннан кейін тарап 7 күн ішінде 8C нысанын толтырып, 61 гонконг доллары төлеу арқылы сот төрешісінің шешімді қайта қарауын сұрай алады және мұндай дәлелдер дау үшін маңызды екенін көрсете алады. Сот төрешісі қайта қарау туралы шешімді негізді түрде түсіндіруі керек. Сотталушы шешімді/қаулыны қайта қарады ма, немесе соттың құзыретін арттырды ма, оған қарамастан. Апелляциялық шағым беруге өтініш берген кезде тарап Бірінші сатыдағы сотта заңгерлік өкілдікке ие бола алады. Аудандық отырысқа қарамастан, өтініш беруші заңгерлік өкілдікке ие болса немесе өзі әрекет етсе, Жоғары сот судьясы апелляциялық шағымға рұқсат беру туралы өтінішті жазбаша қарау арқылы шешуге нұсқау бере алады (бұл жағдайда өтініш беруші жазбаша пікірлерді ұсынады және судья кейінірек шешім шығарады). Егер Бірінші сатыдағы сот апелляциялық шағымға рұқсат бермесе, оның шешімі соңғы және одан әрі шағымдануға жатпайды. Егер апелляциялық шағымға рұқсат берілсе, апелляциялық шағым беруші бастапқы қозғалыс туралы хабарламаны ұсынып, 1045 гонконг доллары төлеуі керек. Барлық тараптар (заңгерлік өкілдікке ие болуы мүмкін) Жоғары сот судьясының алдында апелляциялық отырысқа қатысады. Егер апелляциялық шағым қанағаттандырылса және апелляциялық шағым беруші заңгерлік өкілдікке ие болса, ал жауап беруші заңгерлік өкілдікке қарыз болғандықтан өзі әрекет етсе, сот апелляциялық шағымды ұсынумен байланысты сәтті апелляциялық шағым берушінің шығындарын төлеуге жауап берушіні міндеттемеуге құқылы, егер бұл жауап берушіге «артық қиындықтар» тудырса және жауап беруші Кіші талаптарды шешу жөніндегі сотта іс жүргізу кезінде жаман ниетпен талап немесе қорғаныс ұсынбаса және дұрыс әрекет етпесе. Принцип бойынша, егер апелляциялық шағым қанағаттандырылса, Бірінші сатыдағы сот жаңа/қосымша фактілерді анықтау қажет болса, Кіші талаптарды шешу жөніндегі сотқа қайта қарау үшін істі қайтаруға нұсқау береді, тіпті талап етілген сома шағын болса да. Алайда, Бірінші сатыдағы сот Кіші талаптарды шешу жөніндегі сот заң қатесіне жол бергенін ескерсе де, талап етілген соманы ескергенде бұл пропорционалды болмаса, қайта қарауға нұсқау бермейді.
The Small Claims Tribunal (Chinese: 小額錢債審裁處) was established to provide a procedure for the speedy and inexpensive resolution of small claims. Situated at the West Kowloon Law Courts Building, the Small Claims Tribunal deals with monetary claims not exceeding HK$75,000. It has exclusive jurisdiction to deal with such claims. The Small Claims Tribunal does not have jurisdiction to deal with labour disputes, possession of land, alimony maintenance, libel/defamation claims and claims made by money lenders. The Chief Magistrate (currently Victor So Wai tak) is the Court Leader of the Small Claims Tribunal and is responsible for the administration of the Tribunal. Cases in the Small Claims Tribunal are heard by Adjudicators (Chinese: 審裁官) appointed by the Chief Executive on the recommendation of the independent Judicial Officers Recommendation Commission (JORC). The fee to file a claim in the Small Claims Tribunal varies between HK$20 and HK$120 depending on the amount claimed. Hearings in the Small Claims Tribunal are conducted in an informal manner. This ensures that there is a level playing field for all parties. However, a party is permitted to consult a lawyer for advice, including a lawyer who is present in the courtroom during the hearing as an observer, as long as the lawyer does not effectively conduct the case by giving directions to the party on steps to take during the hearing and questions to ask the witnesses. If a party is a corporation and one of its employees is a lawyer, that employee is allowed to represent the corporation in the proceedings in the Small Claims Tribunal. A party may also apply to the Small Claims Tribunal for leave for another person (who is not a lawyer) to act as their representative in conducting the case. However, the Adjudicator is under a statutory obligation to inquire into any matter considered relevant to a claim, whether or not it has been raised by a party. As the Adjudicator has an 'active inquisitorial role', the adjudicator should direct the parties to produce specific documents/evidence if such documents/evidence would have a bearing on the legal analysis of the dispute. The Adjudicator is not under a duty to summon witnesses to fill in the gaps in the evidence/case put forward by a party, but if a witness who may be important has not been called by a party and the Adjudicator has not explained to the parties the potential significance of that witness, the Adjudicator should not solely rely on the failure to call that witness to disbelieve a party's case. The Adjudicator may put questions to the parties and witnesses, and invite the parties to make submissions. However, the duty to inquire does not mean that the Adjudicator should take over the role of an adviser or advocate for a party, as the Adjudicator must remain neutral and impartial. Rules of evidence do not apply in the Small Claims Tribunal, which may receive any evidence that it considers to be relevant. A party may request discovery of documents from the other party if such documents exist, are/were in that party's possession, are relevant to the dispute and are necessary to obtain to deal fairly with the dispute between the parties. The Small Claims Tribunal can receive hearsay evidence, but it should consider why the witness concerned is not called to give oral evidence and whether the hearsay evidence is credible. The Small Claims Tribunal has a discretion to award to the successful party any reasonable expenses necessarily incurred by and any loss of salary or wages suffered in attending the hearings. The costs order is not meant to be punitive. The Adjudicator will give the decision orally or in writing at the end of the trial or as soon as possible thereafter. The Adjudicator is under a duty to analyse the material points in the evidence of the case and to give reasons as to why a particular conclusion or decision has been reached. The Adjudicator should explain their belief or disbelief in the evidence given by a witness. The Adjudicator should not give further written reasons to perfect or improve on the written reasons for decision which have already been given, in particular after one party has made an application to the Court of First Instance of the High Court for leave to appeal. After the Adjudicator has delivered the decision/order, a party may request within 7 days by filing Form 8C and paying a fee of HK$61 that the adjudicator review the decision. and show that such evidence is material/relevant to the dispute. The Adjudicator is required to give adequate reasons for the review decision. Regardless of whether the Adjudicator has conducted a review of the decision/order, or exceeded the Tribunal's jurisdiction. When applying for leave to appeal, a party may be legally represented in the Court of First Instance. Instead of an oral hearing, regardless of whether the applicant is legally represented or acting in person, the High Court Judge may direct that the ex parte application for leave to appeal be determined by way of paper disposal (in which case, the applicant files written submissions and the Judge hands down a decision at a later date). If the Court of First Instance refuses to grant leave to appeal, its decision is final and not susceptible to further appeal. If leave to appeal is granted, the appellant should file a Notice of Originating Motion and pay a fee of HK$1,045. All the parties (who may be legally represented) will then attend the appeal hearing before a High Court Judge. If the appeal is allowed, and if the appellant is legally represented while the respondent acts in person as he/she cannot afford legal representation, the Court has a discretion not to order that the unsuccessful respondent pay the costs incurred by the successful appellant in bringing the appeal if it would cause 'undue hardship' to the unsuccessful respondent and if the respondent had not put forward a claim or a defence in bad faith and had not misbehaved in conducting the proceedings in the Small Claims Tribunal. In principle, if the appeal is allowed, the Court of First Instance will remit the case back to the Small Claims Tribunal for a re trial if it is necessary to make new/further factual findings, even if the amount claimed is small. However, the Court of First Instance may decline to order a re trial even if it considers that the Small Claims Tribunal made an error of law if it would be disproportionate bearing in mind the amount claimed.
Ирландия
"Шағын талаптар соты" – аудандық соттың шағын талаптарды қарау рәсімдері бойынша жұмыс істеген кездегі бейресми атауы. 1991 жылға дейін шағын талаптар жөніндегі істер аудандық соттың өзге де жеңілдетілген іс жүргізулерімен бірдей қаралатын болды, содан кейін "шағын талаптарды қарау рәсімі" алғаш рет айқындалды. Қазіргі аудандық соттың шағын талаптарды қарау рәсімдерінің ережелері 2007 жылғыдан бастап, 2009 жылға дейінгі өзгерістермен күшінде. Егер тараптардың бірі басқа Еуроодақ мүше мемлекетінде орналасқан болса, Еуропалық шағын талаптарды қарау рәсімі қолданылады.
The "small claims court" is an informal name for the District Court when operating under its Small Claims Procedure court rules. Small claims cases were processed in the same manner as other summary judgments of the District Court until 1991, when a separate "small claims procedure" was first specified. The current District Court small claims procedure rules date from 2007, with amendments down to 2009. The European Small Claims Procedure is used where one party is in another EU member state.
Сингапур
Ұлыбританиядағыдай, Сингапурдағы ұсақ талаптар Сингапур мемлекеттік соттары арқылы қарастырылады.
Similar to the UK, small claims can be handled in Singapore through State Courts of Singapore.
Ұлыбритания
Бұл ережелер мен процедуралар Ұлыбританияның әрқайсысы үшін әртүрлі. Ұлыбритания Еуропалық Одақтың құрамында болған кезде, шекарадан өтетін талаптар бойынша Еуропалық шағын талаптар процедурасы да қолданылды.
The rules and procedures differ for the different countries of the United Kingdom. While Britain was a member of the European Union, the European Small Claims Procedure for cross border claims also applied.
Солтүстік Ирландия
Шағын талаптарды қарау рәсімі округ сотында £3000-ға дейінгі сомадағы белгілі бір талаптарды бейресми жолмен қарауға мүмкіндік береді.
The small claims process allows certain types of claims not exceeding £3,000 to be decided informally by the County Court.
Шотландия
Шотландияда шағын талаптар 5000 фунт стерлинг лимитімен «кармақ процедурасы» деп аталатын арнайы тәртіп бойынша қарастырылады.
In Scotland small claims are handled by a process called simple procedure, subject to a limit of £5,000.
Америка Құрама Штаттары
Шағын талаптарды қарау соттарын құру қозғалысы көбінесе 1960 жылдардың басында басталды, сол кезде бейбіт судьялардың соттары ескірген деп есептелді және шенеуніктер мұндай соттың адамдарға заңгерлік көмексіз өзін-өзі қорғауға мүмкіндік беруі қажет деп ойлады. Нью-Йорк штатында шағын талаптарды қарау соттары 1958 жылы губернатор Томас Э. Дьюидің штаттық сот жүйесін қайта ұйымдастыру жөніндегі Твид комиссиясының қорытындыларына жауап ретінде құрылды. Одан бері шағын талаптарды қарау соттарына бағытталған қозғалыс АҚШ-тың көптеген штаттарында олардың құрылуына әкелді. Федералдық соттарда шағын талаптарды қарау сотына баламасы жоқ. (Айырмашылық юрисдикциясы үшін юрисдикциялық ең төменгі шектің 75 000 доллардан жоғары белгіленгенін ескеріңіз). Магистрат судьялары белгілі бір алдын ала мәселелерді қарауға уәкілді. 2010 жылдан бері дерлік барлық штаттық сот жүйелерінде сот төлемдерінің мөлшері артты. Өтініш беру ақысы әдетте талап сомасына байланысты 15-ден 150 АҚШ долларына дейін құрайды. Шағын талаптарды қарау сотына балама ретінде төмен бағалы, жылдам онлайн дауларды шешу және келісім жасау қызметтері бар, онда дауласушылар төмен құнмен дауларын шеше алады, сот процесіне қатысудың қажеті жоқ.
The movement to establish small claims courts typically began in the early 1960s, when justice of the peace courts were increasingly seen as obsolete, and officials felt it desirable to have such a court to allow people to represent themselves without legal counsel. In New York State, small claims courts were established in response to the 1958 findings of Governor Thomas E. Dewey's Tweed Commission on the reorganization of the state judiciary. Since then, the movement towards small claims courts has led to their establishment in most U. S. states. There is no equivalent to a small claims court in the federal court. (Note that Congress has set the jurisdictional minimum for diversity jurisdiction cases at greater than $75,000). Magistrate judges are authorized to handle certain preliminary matters. Since the year 2010, the costs of filing fees have increased in almost every state court system. Filing fees typically range from US$15 to $150, depending on the claim amount. The alternative to small claims court include less expensive, faster online dispute resolution and settlement services, where potential litigants settle their disputes at a lower cost without requiring or involving any adjudicative process.
Сыныптар
Кейбір юрисдикцияларда шағын талаптар сотының рәсімдері бойынша курстар ұсынылады. Мұндай соттар жұртшылыққа ашық болғандықтан, іске қатысқан адамға – талапкер немесе жауапкер болсын – бірнеше отырысқа қатысу пайдалы болуы мүмкін.
Some jurisdictions offer classes in small claims court procedures. As such courts are open to the public, attendance at a few sessions may be useful to a person involved in a case, whether as plaintiff or defendant.
Танымал мәдениетте
Кейбір шағын талаптарды қарау теледидардағы сот бағдарламаларында пайда болды. Дегенмен, осы бағдарламалардағы орта шын мәнінде сот емес: олар сот сияқты көрінуге ұмтылса да, олар төрелік нысандары ғана. Мұндай бағдарламалардың қатарында "Халық соты", "Сотшы Джуди", "Сотшы Джо Браун", "Сотшы Матис" сияқтылары бар, олардың барлығында зейнеткер судьялар төрешілік қызметін атқарады.
Several small claims proceedings have appeared on television in court shows. However, the settings in these programs are not truly courts of law: even though they attempt to give off the appearance as such, they are merely forms of arbitration. Such shows include The People's Court, Judge Judy, Judge Joe Brown, Judge Mathis, etc., all of which feature retired judges as the arbitrator.