Кіріспе

Белиздегі майя руиндары Колумбияға дейінгі майя археологиялық ескерткіштерінің тарихи маңызы зор. Белиз Мезоамерика мәдени аймағының оңтүстік майя жазықтығының бір бөлігі саналады, ал ондағы ескерткіштер б.з.д. 2000–200 жылдар аралығындағы ерте дәуірден бастап, 16 ғасырда испандықтар келгеннен кейін де пайдаланылған. Көптеген ескерткіштер құрылыс компанияларының қиратуына байланысты қауіп төндіреді, олар көбінесе көлік жолдарына толтыру үшін ежелгі руиндарды қолданады.

Қарақұмық

Тарихи тұрғыдан ең маңызды орын – Каракөл ("қалыбыр" испан тілінде) Белиздің батысында, Гватемала шекарасына жақын және Чикибул орман қорығының ішінде орналасқан. Каракөл – ең ірі Майя патшалықтарының бірінің орталығы және бүгінде мыңдаған құрылыстардың сақталған қалдықтарын қамтиды. Бұл қала классикалық кезеңде Оңтүстік Майя жазықтарындағы саяси күрес кезінде маңызды рөл атқарды және Тикал қаласын жеңіп, бағындырғанымен белгілі (Мексиканың Кампече қаласында орналасқан Калакмулмен одақтас болған).

Серрос

Белиздің солтүстігіндегі Корозал шығанағында орналасқан Серрос ең ертедегі майя орындарының бірі болып табылады, және өзінің гүлдену кезеңіне Кейінгі Алдын-классикалық дәуірде жеткен. Сондай-ақ, бұл орын майя сәулетіндегі ерекше құрылымдық кешен – Е тобының болуымен де ерекшеленеді.

Ламаньи

Ламанай Оранж-Уолк ауданындағы Жаңа өзен бойында орналасқан және Мезоамерикадағы үздіксіз қоныстанған ең ұзақ мерзімді орын ретінде танымал. Ламанайға алғашқы қоныстану ерте Преклассика кезеңінде болды және аймақтың отарлануына дейін, тіпті одан кейін де үздіксіз жалғасты. Испандықтар Юкатанды жаулап алғанда, конкистадорлар Ламанайда Рим-католик шіркеуін салған, бірақ жергілікті майя тайпаларының көтерілісі салдарынан олар осы жерден қуылды. Шіркеудің қазірге дейін сақталған қалдықтары әлі де тұр. Ламанай археологиялық қорығында үш майя ғибадатханасы бар: Маска ғибадатханасы, Биік ғибадатхана және Ягуар ғибадатханасы, сондай-ақ доп ойнау алаңдары да бар. Тауэр Хилл қаласынан солтүстікке қарай Жаңа өзен арқылы қайықпен жүріп, осы орынға жетесіз. Ғибадатханаларға дейін созылған жолдарда айқайлаған маймылдар мен боа констрикторларын да кездестіруге болады.