Кіріспе
Ғарыш кемесі операцияларында қолданылатын әр түрлі қолдау жүйелерін қамтитын ғарыш кемесі бөлімі. Қызметтік модуль (жабдық модулі немесе құралдар бөлімі деп те аталады) – ғарыш кемесі операцияларында қолданылатын әр түрлі қолдау жүйелерін қамтитын ғарыш кемесінің құрамдас бөлігі. Әдетте ғарыш кемесінің адамдар тұрмайтын бөлігінде орналасқан қызметтік модуль, миссия үшін маңызды қосалқы жүйелер мен жабдықтардың, мысалы электр жүйелерінің, қоршаған ортаны реттеу және жанар май резервуарларының қоймасы болып табылады. Миссия аяқталғаннан кейін қызметтік модуль бөлініп, әдетте атмосфераға қайта кіргенде жанып кетеді. "Союз" ғарыш кемесі үшін қызметтік модуль деген орысша тіркес кейде "құралдар жинағының бөлімі" деп тікелей аударылады. Бұл, басқару және басқа компьютерлік жүйелердің жеке қысым камерасында (құралдар) орналасуының ерекшелігінен туындайды, ал ракеталық қозғалтқыштар, олардың жанар май резервуарлары және тіршілік етуді қамтамасыз ету резервуарлары (неміс тіліндегі Aggregat, "жинау" деп аударылады) бөлек орналасқан. Ресейліктер "модуль" (модуль) терминін көбінесе модульдік ғарыш станциясының элементтеріне қатысты қолданады, мысалы, "Звезда" қызметтік модуліне.
A service module (also known as an equipment module or instrument compartment) is a component of a crewed space capsule containing a variety of support systems used for spacecraft operations. Usually located in the uninhabited area of the spacecraft, the service module serves a storehouse of critical subsystems and supplies for the mission such as electrical systems, environmental control, and propellant tanks. The service module is jettisoned upon the completion of the mission, and usually burns up during atmospheric reentry. The Russian phrase for service module for the Soyuz spacecraft is sometimes more directly translated "Instrument Assembly Compartment". This comes from the design feature of having the guidance and other computer systems in a separate pressure chamber (the instruments) from the rocket engines, their propellant tanks, and the life support tanks (from the German Aggregat, which gets translated "assembly"). The Russians use the term "module" (модуль) primarily in regards to elements of a modular space station, e. g. the Zvezda Service Module.
Дизайн
Ғарыш кемесінің архитектурасы мен жүйелік дизайнына байланысты, әдеттегі қызмет көрсету модулі мыналарды қамтиды: "Звезда" 2000 жылдың 12 шілдесінде "Протон" атқарылымдық құралымен (немесе "Протон" зымырандық-атқарылымдық кешенімен) ұшырылды және 2000 жылдың 26 шілдесінде "Заря" модулімен біріктірілді.
"Союз" қызмет көрсету модулі
Союз ғарыш кемесінің арт жағында қызмет көрсету модулі орналасқан. Оның ішінде температураны реттеу, электр қуатымен жабдықтау, ұзақ қашықтықтағы радиобайланыс, радиотелеметрия, сондай-ақ бағдарлау және басқару құралдары бар, дөңгелек пішіндес (приборлық бөлім, priborniy otsek) қысымды контейнері бар. Қызмет көрсету модулінің қысымсыз бөлігі (қозғалтқыш бөлімі, agregatniy otsek) негізгі қозғалтқышты және орбитада маневр жасауға және Жерге қайта оралуды бастауға арналған сұйық отынмен жұмыс істейтін қозғалтқыш жүйесін қамтиды. Қызмет көрсету модулінің сыртында бағдарлау жүйесінің сенсорлары мен күн батареялары орналасқан, олар кемені айналдыру арқылы Күнге бағытталған.
Шэньчжоу қызмет модулі
Шэньчжоу ғарыш кемесінің артқы қызмет модулінде өмірді сақтау және Шэньчжоудың жұмыс істеуі үшін қажетті басқа да жабдықтар бар. Қызмет модуліндегі және орбиталық модульдегі екі жұп күн панелінің жалпы ауданы 40 м2 (430 ft2) асады, бұл орташа электр қуаты 1,5 кВт-тан жоғары екенін көрсетеді.
Еуропалық қызмет модулі (Орион)
Еуропалық сервистік модуль – Orion ғарыш кемесінің сервистік модуль бөлігі, ол әр миссияның соңында тасталып кететінге дейін оның негізгі қуат және жылжыту жүйесі болып табылады. Сервистік модуль экипаж модулін ұшырылудан бастап, қайта кіруге дейін бөлінуге дейін қолдайды. Ол орбитаға көшу, бағытты басқару және жоғары биіктікте авариялық тоқтату үшін ғарышта жылжыту мүмкіндігін қамтамасыз етеді. Ол адамдардың өмір сүруіне қажетті су мен оттегімен жабдықтайды, электр қуатын өндіріп сақтайды, сондай-ақ ғарыш кемесінің жүйелері мен құрауларының температурасын сақтайды. Бұл модуль қысымсыз жүктерді және ғылыми құралдарды да тасымалдай алады.