Кіріспе

Сильвес (ˈsilvɨʃ) – Португалияның оңтүстігіндегі Алгарве аймағындағы қала және муниципалитет. 2011 жылы Сильвес муниципалитетінің жалпы халқы 37 126 адамды құрады, ал ауданы 680,06 км²-ге жетеді. Қаланың құрылыс аймағында шамамен 11 000 тұрғын тұрады. Сильвес – Алгарве Корольдігінің (1249–1910) бұрынғы астанасы, Португалия Корольдігінің (1139–1910) құрамындағы номиналды корольдік және зор тарихи маңызға ие.

Тарих

Сильвес аймағында палеолиттен бері адамдар қоныстанған, мұны археологиялық қалдықтар, оның ішінде бірнеше менгирлер куәландырады. Тарихи дәуірде кеме жүретін Арад өзені аймақты ашық мұхитпен байланыстырып, өнім мен сауда-саттыққа жағдай жасады. Сильвес (Цильпес) қаласы, мүмкін, римдік үстемдік кезінде, аймақ Лузитания провинциясының бір бөлігі болғанда құрылған. Бұл, болжам бойынша, римге дейінгі дәуірде Лузитания кастросы болған; алайда, аймақты кельтіктер мен цинеттер (немесе коннийлер) сияқты басқа да үнді-еуропалық тайпалар да қоныстанған. Сильвес бір кезде визиготтар патшалығының (418–721 жж.) құрамында болды. 713 жылдан кейін, маврлар Иберияға басып кірген кезде, Сильвес арабша Шилб (شلب) деп аталып, Кордова әмірлігінің құрамына кірді. 10 ғасырда ол Батыс Аль-Андалустағы ең маңызды қалалардың бірі болды. Сильвес 1027 жылы Ибн Мозаин мен оның ұлының басқаруымен тәуелсіз тайфаға айналды, бірақ 1051 жылы Севилья губернаторы Аль-Мутадид оны тақтан түсірді. Аль-Мутадидтің ұлы, белгілі ақын Аль-Мутамид ибн Аббад 1091 жылға дейін Сильвес тайфасын басқарды. Алморавидтер басып алғаннан кейін 1156 жылы қала Алмохадтардың құрамына кірді. 1189 жылы Португалия королі Саншу I Солтүстік Еуропалық крестшілердің көмегімен қаланы жаулап алды. Саншу қаланы нығайтуға бұйрық берді және бүгінде португалдық мұраның маңызды ескерткіші болып табылатын қамал салдырды. Ол сол кезде өзін «Құдайдың рақымымен, Португалия және Сильвес патшасы (Dei Gratiæ, Rex Portugalliæ et Silbis)» деп атады. Алайда, ол 1190 және 1191 жылдарғы қоршаулардан кейін қаланы Алмохадтарға қайтадан жоғалтты. Аль-Андалустан Ибериядағы христиан мемлекеттерін тонау үшін мерзімді шабуылдар жасалып, олжа мен құлдар әкелінді. Кордова губернаторы 1191 жылы Сильвеске шабуыл жасап, 3000 христиан құлын алып кетті. Мұсылмандық билікке қайта келгеннен кейін қала өркендеп, «Батыстың Бағдады» деп аталды. Қала 1242 жылы Сантьяго орденінің үлкен магистрі Пайо Перес Корреядан соңғы мұсылман патшасы Ибн Афанды тартып алды, алғаш Альентежу және жағалаудың көп бөлігі 1238 жылы құлаған болатын. Үлкен мешіт Сильвес соборына (Sé Catedral) айналдырылды. Содан кейін Сильвес маңыздылығын жоғалтты және колониялық кезеңде аймақта Фаро қаласымен бәсекелесе алмады. 1491 жылы Сильвес қаласын оның күйеуі Португалия королі Жоау II патшайым Элеонораға сыйлады. 19 ғасырда Сильвес португал тығындарының маңызды орталығы болды. Индустрияның құлдырауы 1934 жылғы Португалияның жалпы ереуілін қолдаған коммунистік және анархо-синдикалистік ұйымдардың қару қолдануынан кейін басталды, содан кейін авторитарлық Estado Novo режимі қаладағы өнеркәсіпті жауып тастау арқылы жауап берді. 21 ғасырда муниципалитет Ибериялық жыланды өсірудің ұлттық орталығына (Сильвес орталығы) ие болды.

Көрікті жерлер

Алмохад қала қабырғасының құйма бетоннан салынған бөліктері, сондай-ақ Альмедина қақпасы (Порта-де-Лоуле) сақталған. Басқа көрікті орындарға Мануэлин стиліндегі әдемі есігі бар Санта Мисерикордия шіркеуі (шіркеудің негізгі бөлігі 1727–28 жылдары салынған); тосқауыл және бөтелке тосқауылдарын өндіруге арналған мұражай, қазіргі кезде "Fábrica do Inglês" (Англистер фабрикасы) деп аталатын мәдени орталыққа айналған тоқтап тұрған зауытта орналасқан; және палеолиттен бастап табылған археологиялық жәдірелермен қалалық мұражай (Museu Municipal de Arqueologia). Қала Арад өзенінің үстіндегі төбеде орналасқан. Сильвес қамалы төбенің басында орналасқан және шамамен 12 000 м² аумақты алып жатыр. Археологиялық қазбалар көрсеткендей, ең көне құрылыстар 8 ғасырға дейін соқталады, стратиграфиялық қабаттың тереңдігі шамамен 6 метрге жетеді және Темір дәуірінің іздерін де қамтиды. Сильвес қамалы Португалиядағы араб әскери сәулетінің ең көрнекті мысалы саналады. Қабырғалар қызыл құмтастан (grés de Silves) жасалған, ішкі бөлігі пісірілген топырақтан тұрады және 1940 жылдары күшті жөндеуден өткен. Солтүстік беткейді албарра типіндегі іргелес мұнаралар қорғайды. Христиандар қамалды басып алғаннан кейін, ол 16 ғасырдың ортасына дейін облыстық губернатордың (алкаида мор) резиденциясы болды, ал кейін мұнаралар түрме ретінде пайдаланылды. Сильвес соборы 1189 жылы бұрынғы мешіттің орнында салынған. Ол барокко және готика стильдерін үйлестіреді. Igreja da Misericórdia de Silves – собордың қарсы бетінде орналасқан шіркеу, оның 16 ғасырға тән Мануэлин стиліндегі ерекше есігі бар. Ол ғимараттың орта тұсына орналасқан. Шіркеудің ішінде 17 ғасырға жататын алып алтарь орналасқан. Круз-де-Португалия – Сильвестің христиандық тарихын бейнелейтін маңызды діни ескерткіш. Ол ақ тастан қашалған және күрделі өрнектермен әшекейленген. Оның нақты шығу тегі белгісіз, бірақ шамамен 14 ғасырдың соңынан 15 ғасырдың соңына дейін жасалған деп есептеледі. Бұл айқышті 1499 жылы Д. Мануэль I Сильвес қаласына сыйлаған деген сенім бар. 3 метр биіктіктегі кресттің үстінде денені шегелеген Мәсіх және Пиета бейнеленген, ол готика стилінің үлгісі болып табылады. Өткен жылдар ішінде айқыш қаланың әртүрлі жерлеріне орналастырылып, 1957 жылы бақпен қоршалған қазіргі орнына, 19 ғасырлық жерге көшірілді.

Экономика

Екінші сектормен байланысты қызметтер муниципалитет экономикасында маңызды рөл атқарады. Пробка және кен өнеркәсібі негізгі қызмет түрлері болып табылады. Кен өнеркәсібі металл дәуірінде пайда болды және аймақтағы металлургияның ежелгі дәстүрінің бастауымен байланысты. Ал 19 ғасырдың екінші жартысында дамыған пробка өнеркәсібі Сильвестің экономикалық және қалалық дамуына түрткі болды. Ауыл шаруашылығы жері муниципалитеттің шамамен 10,3% құрайды, оның ішінде астық, жаңғақ, цитрус жемістері, соның ішінде әйгілі апельсин бақшалары, шалғынды далалар, тұрақты жайылымдар, тың жерлер және зәйтүн тоғайлары өсіріледі. Алгарве аймағының цитрус жемістерінің маңызды бөлігі Сильвес муниципалитетінде шоғырланған, ол аймақ бойынша әртүрлі бағыттармен "Апельсин жолы" (Rota da Laranja) құрды. Бұл жол келушілерге апельсин өндірісінің барлық кезеңдерін – бақшадан бастап қаптамаға дейін қамтитын маршрутты құруға көмектесетін ұсыныстар мен агенттерді ұсынады. Бұл маршруттың жергілікті өндірушілермен серіктестігі бар, олар көпшілікті өз бақшаларында қабылдауға және түрлі тәжірибелер ұсынуға дайын. Келушілер гастрономиялық, мәдени, ландшафтық, тұруға арналған орындар, тақырыптық маршруттар және басқа да мүмкіндіктерді таба алады. Мал шаруашылығында құс, қой және шошқа маңызды өсірілетін түрлер болып табылады. Сильвесте орманды аймақ аз, пайдалы ауыл шаруашылығы жерінің 15% (15,1%) құрайды, бұл 11,187 гектарға тең. Сильвес қаласының өзі ежелгі қамалы мен басқа да қалалық тартымдылықтарының арқасында көптеген туристерді тартады. Сильвестің тарихи аудандарында, қамалдың жанында жыл сайын өткізілетін ортағасырлық жәрмеңке Алгарведегі ең ірі және танымал жазғы фестивальдердің бірі болып табылады. Жағалауға жақын Армасао-де-Пера және оның жағажайларында туризм жаз айларында келушілер саны және кіріс тұрғысынан маңызды рөл атқарады.

Білім

Қалада балабақшалар мен бастауыш мектептер бар. Жергілікті мемлекеттік орта мектептен өзге, Сильвес муниципалитетінде неміс халықаралық мектебі Deutsche Schule Algarve және жоғары білім беретін Instituto Piaget институтының филиалы да орналасқан.