Кіріспе

Канада конфедерациясының 100 жылдығына арналған тойлау

Канадалық жүз жылдық – 1967 жылы Канада конфедерациясының 100 жылдығын мерекелеу үшін өткізілген бір жылдық той. Мерекелер Канадада жыл бойы өтті, бірақ 1 шілдедегі Доминион күнінде мәдени шаралар өте қарқынды болды. Еске алу монеталары соғылды, олар әдеттегідей жануарлар бейнеленген монеталардан ерекшеленді – мысалы, цент монетаның арт жағында көгершін бейнеленген. Канаданың аймақтарындағы қауымдар мен ұйымдар мерекелік шараларды өткізу үшін жүз жылдық жобаларға қатысуға шақырылды. Бұл жобалар бір реттік іс-шаралардан бастап, жергілікті ареналар мен саябақтарды салу сияқты жергілікті жақсарту жобаларын қамтыды. Парламент төбесіне жүз жылдық алау да орнатылды. 1967 жылы туған балалар "Жүз жылдық балалар" деп жарияланды.

Жүз жылдық жобалар

1961 жылы премьер-министр Джон Дифенбекер федералды үкіметтің шамамен 860 ғимараттың құрылысына қаржылай көмек көрсететінін, олардың жүз жылдық жобалар екенін хабарлады. 1963 жылдың қаңтарында құрылған Жүз жылдық комиссияның аясында, жүз жылдық мерейтойды атап өту үшін түрлі жобалар тапсырылды. CBC Гордон Лайтфутқа 1967 жылдың 1 қаңтарында эфирге шығару үшін «Канадалық теміржол трилогиясы» әнін жазуды тапсырды. Канада үкіметі типограф Карл Дейрге ерекше канаддық қаріп жасауды тапсырды. Картье қарібінің алғашқы нұсқасы, Канада Конфедерациясының жүз жылдығын белгілеу үшін «мәтін жинауға арналған алғашқы канаддық қаріп» ретінде жарияланды.

Канада қарулы күштерінің татуировкасы 1967

Канаданың қарулы күштері Канада тарихындағы ешқайсысына ұқсамайтын әскери татуировка жасап, ғасырлық мерекеге үлес қосты. Ол 1967 жылдың ақпанында Онтарио штатының Пиктон қаласында, әскери қызметшілерді Пиктон базасында оқу мақсатында қамтамасыз ететін әскери қызметтің үш саласының өкілдерімен құрылды. "Шоуды" Black Watch полкінің полковнигі Иан Фрейзер дайындады, ол ақырында 1700 әскери қызметкерді – ерлер мен әйелдерді қамтыды. Бұл қойылым наурыздан қарашаға дейін Канада бойынша гастрольдеп, 150-ден астам көрсетілім берді. Кейбір адамдар 1967 жылғы татуировка сол жылғы ең маңызды оқиға болды деді, сондай-ақ татуировканы АҚШ, Еуропа және тіпті Ресейге алып жүру туралы ұсыныстар жасалды, бірақ сол кездегі Премьер-министр бұл идеяны қолдамады. CBC телеарнасы, Канаданың Ұлттық кино басқармасы және әскерилер татуировканы түсірді. 1967 жылғы татуировка бейбіт уақытта әскерилер жасаған ең ірі жоба болды және одан бері қайта жаңартылған жоқ. Татуировка 1665 жылы Канадаға келген алғашқы француз әскерилері мен қоныс аударушылардан бастап, 1967 жылы Канаданың БҰҰ бейбітшілік сақтаушысы рөліне дейінгі Канаданың әскери тарихын көрсетті.

Өзгеріс үшін қиындық

Challenge for Change (Квебектің «Жаңа қоғам» бірлестігі) – Канаданың Ұлттық кино кеңесі 1967 жылы елтаңдау мерейтойына жауап ретінде жасаған қатысушылық кино және бейне жобасы. 1980 жылға дейін жұмыс істеген «Өзгеріс үшін сын-қатер» бағдарламасы кино және бейне өндірісі арқылы Канаданың әртүрлі аймақтарындағы қоғамдық мәселелерді жарыққа шығарды, оны Канада үкіметінің сегіз ведомствосы қаржыландырды. Бағдарламаның бастамасы фильм мен бейнероликтердің әлеуметтік өзгерістерді күшейту және кедейлікті жою үшін тиімді құралдар деген сенімге негізделген.

Карибана (Торонто)

Торонтода Caribana парады мен фестивалі 1967 жылы Кариб мәдениетін тойлау мақсатымен және Канаданың Батыс Үндістан қауымдастығының елдің 100 жылдығына арналған сыйы ретінде ұйымдастырылды.

Саяхатшының жүз жылдық каноэ сайысы

Centennial Voyageur Canoe Pageant) – 24 мамырда Роки тауларында сегіз провинция және екі территорияны ұсынушы он команда қатысқан каноэ жарысы болды. Екі провинция жарысқа қатыспады. 100 ер адам 104 күн ішінде командадағы 6 адамдық кезеңдермен 3 283 мильді су арқылы жүзіп, тасымалдап өтті. Олар 4 қыркүйекте Монреальға жетті. Елдің басқа да жеке демеушілік алған каноэлері де ұқсас сапарлар жасады.

Ертеңгі Конфедерация

1967 жылдың қараша айында, жаңа салынған Торонто Доминион Банкі мұнарасында "Ертеңгі күні Конфедерациясы" конференциясы өтті. Онтарио провинциясының премьері Джон Робартс ұйымдастырған провинциялық премьерлер саммиті, Канада Конституциясына өзгерістер енгізу мақсатындағы федералды-провинциялық келіссөздердің жаңа раундысын бастады.

Юкон өзенінің флотилиясы

Юкон өзенінің флотилиясы – Юкон балық және аңшылық қауымдастығы ұйымдастырған және қаржылаған жүз жылдық жоба болды. Бұл – 1898 жылғы Клондайк алтын асыру кезінде Беннетт көлінен Доусон қаласына дейін Юкон өзенімен саяхаттаған алтын іздеушілердің құрметіне Уайтхорстен Доусон қаласына жасалған өзен саяхаты еді. 6 тамызда 54 кеме – 108 ересек, 45 бала және 9 итті алып, он күндік сапармен Уайтхорстен Доусонға бет бұрды. Саяхатқа төрт провинциядан, он үш штаттан және бір еуропалық елден келген қатысушылар қосылды. Олар резеңке салдар, каноэлер, байдаркалар, өзен қайықтары, моторлы қайықтар, шкифтер, кабиналы кемелер және төрт амфикар сияқты түрлі су кемелерімен жүзіп өтті.

Басқа да мерекелік жобалар

Осы ірі жобалардан өзге, ел бойынша естелік жобалар да жүзеге асырылды. Мақұлданған жүз жылдық жобаларға бөлінген қалалық қаржыландыру провинция және федералды үкімет тарапынан бірдей сомада толықтырылды. Бұл жобалар – 100 жылдық мерекелік шаралардың айқын естеліктері болып табылады, олардың ішінде Британдық Колумбиядағы Камлупс қаласындағы 1500 орындық Норброк стадионы, Оттавадағы Ұлттық өнер орталығы, Фредериктондағы Жүз жылдық ғимарат және тағы да көптеген нысандар бар. Жергілікті жобаларға Жүз жылдық комитет шамамен 25 миллион доллар көлемінде қаржы бөлді.

Expo 67 көрмесі

1967 жылғы Халықаралық және Дүниежүзілік көрме, немесе бұқаралық түсінікте Expo 67, 27 сәуір мен 29 қазан аралығында Монреаль қаласында өткен жалпы көрме, бірінші санаттағы әлемдік көрме болды. Expo 67 – Канаданың жүз жылдық мерейтойындағы басты тойы болды. Саяси және мәдени контексте Expo 67 – канадалық тарихтың маңызды кезеңі ретінде қарастырылды. Атап айтқанда, Expo 67 елдің екінші ғасырына бет бұрылғандағы ең жоғары оптимизм мен сенімділігін көрсететін белгі болды. Кері көріп қарағанда, жүз жылдық мерейтой Канаданың 1970 жылдардағы инфляция, экономикалық дағдарыс, мемлекеттік бюджет тапшылығы және Квебек тәуелсіздігі мәселелері бойынша елді бөліп тастаған аласқұтан онжылдыққа дейінгі канадалықтардың ең биік үміттерінің шаңырағы саналды. Танымал канадалық тарихшы Пьер Бертон өзінің "1967: The Last Good Year" кітабында осы мерейтойды "соңғы жақсы жыл" деп атады.

Конфедерация пойызы

1961 жылы премьер-министр Джон Дифенбеккер елді аралап, Канада тарихына арналған көрмелерді азаматтарға жеткізетін саяхат көрмесін ұсынды. Пойыз алты көрме вагонынан және экипаж мен жабдықтарға арналған жеті вагондан тұрды, оны Канадалық Тынық мұхиты темір жолы мен Канадалық Ұлттық темір жолынан алынған екі дизель локомотиві тартты. Локомотивтер қызғылт, сұр және қара түске боялған, сондай-ақ "О Канада" әнінің алғашқы төрт нотасын ойнайтын арнайы дабыл мүйізі болды. Пойыз 9 қаңтарда Викторияда ашылды және 5 желтоқсанда Монреальға жеткенге дейін ел бойынша 83 аялдама жасады.

Жүз жылдық банкнота

Канада Банкі 1954 жылғы сериядан қайта жасалған 1 долларлық банкнотты айналымға шығарды. Осы нұсқаның арт жағында Парламент ғимараттарының бастапқы бейнесі бейнеленген, ал алғы жағында 1867 және 1967 жылдары көрсетілген стильделген клен жапырағының жүз жылдық логотипінің жасыл түсті монохромды нұсқасы бар. Дизайнның екі түрі басылды: біріншісінде банкноттың алғы жағының жоғарғы бөлігінде сериялық нөмір орналасқан, ал екінші, көбірек таралған түрінде 1867 және 1967 жылдары гербтің ең жоғарғы нүктесінің екі жағында екі рет басылған. Канада қоғамының барлық салаларынан таңдалған 30 000-ға жуық канадалыққа медальдар табыс етілді.