Хиллсборо трагедиясы: Тейлор есебі және стадион қауіпсіздігі

Кіріспе

Хиллсборо апаты бойынша салынған тергеу нәтижесі; британдық стадион қауіпсіздігінің маңызды құжаты

Хиллсборо стадионындағы апат туралы салынған тергеу есебі – 1989 жылдың 15 сәуірінде Англияның Оңтүстік Йоркшир аймағындағы Шеффилд қаласында болған Хиллсборо апатының себептерін анықтау үшін Лорд-Сот Тейлор басқарған тергеудің нәтижесінде дайындалған есеп. Есеп жарияланған кезде 95 Ливерпуль футбол клубының жанкүйері қаза тапты (96-шы жанкүйер 1993 жылы, ал 97-ші жанкүйер 2021 жылы қайтыс болды). 1989 жылдың тамызында алдын ала есеп, ал 1990 жылдың қаңтарында толық есеп жарияланды. Тейлор есебінде апаттың басты себебі полицияның бақылауын дұрыс жүргізбеуі деп көрсетілді. Барлық ірі стадиондарды толығымен орындықтармен жабдықтау және билет алған барлық көрерменнің орындыққа отыруы керек екендігі ұсынылды, яғни көрермендердің бір бөлегі немесе барлығы тұруға міндетті болмауы тиіс. Англия Футбол лигасы және Шотландия Футбол лигасы жоғары дивизиондағы (ағылшын жүйесіндегі ең жоғары екі дивизион) клубтардан 1994 жылдың тамызына дейін осы ұсынысты орындауды талап ететін ережелерді енгізді. Есепте тұрған жердің қауіпсіздігіне қатысты ешқандай қауіп жоқ екендігі айтылды, бірақ үкімет тұрған жерге рұқсат бермеу туралы шешім қабылдады. Тейлор есебіндегі басқа ұсыныстарға стадион ішінде алкоголь сату, қауіпсіздік кедергілері, қоршаулар (Хиллсборо стадионындағы периметрлік қоршауларға қарсы қысылып көптеген Ливерпуль жанкүйерлері қаза тапты), турникеттер, билет бағасы және стадионға қатысты басқа да мәселелер кірді.

Тергеу

Хиллсборо трагедиясынан кейін Лорд-Сот Тейлор оқиғаны зерттеу үшін тағайындалды. Тейлор тергеуі барлығы 31 күнге созылды және екі баяндама жарияланды: сол күні болған оқиғаларды және алдын ала қорытындыларды баяндаған аралық баяндама, сондай-ақ футбол стадиондарының қауіпсіздігі жөніндегі жалпы ұсыныстарды қамтитын соңғы баяндама. Бұл баяндама Тейлор есебі деп белгілі болды.

Қорытындылар

Тейлор "15 сәуірде полиция жұмысы тоқырады" және "басқа себептер де болғанымен, апаттың негізгі себебі полиция бақылауының жеткіліксіздігі болды" деген қорытындыға келді.

Полиция бақылауы

Тейлор көрермендердің турниктік аймаққа кіруін бақылауға "ешқандай ереже" жоқ екенін анықтады. "Турниктейль аймағы өте кішкентай және ыңғайсыз орналастырылған" батыстан стадионға жақындаған жанкүйерлерді тексеру және олардың ағынын жақсарту үшін неліктен көбірек шара қолданылмады деген сұраққа жоғары лауазымды полиция қызметкерлері саясат пен тәжірибе бұрынғыдан өзгеше емес екенін, ал олардың проблемаларды күтуге негізі болмағанын айтты. Тейлор 1987 және 1988 жылғы жартылай финалдарда Леппинс-лейнге кірудің солтүстік және батыс тараптарына жалғыз кіру болғанын, екі жерде де тығындар болғанын, бірақ сәттілік пен жағдайларға байланысты полиция саясаты "бір жылдан кейін болғандай сынаққа және қысымға ұшырамаған" екі жағдайды атап өтті. Полиция қызметкерлері мұндай жағдай бұрын болмағанын, сондықтан оны болжауға негіз жоқ екенін мәлімдеді. Шындығында, Леппинс-лейн террасалары алаңның солтүстік және батыс жақтарын толығымен толтыру үшін тек 1987 және 1988 жылғы екі жартылай финалда ғана қолданылды. 1987 жылы матч жексенбі күні сағат 12-ге жоспарланған, бірақ кешіккендердің келуіне байланысты ойын басталу уақыты жарты сағатқа кейінге жылдырылды. C қақпасын ашу қажеттілігі турникеттердегі қауіпті тығындарға байланысты туындады. Бұл клуб пен полиция түсінгендей, турникеттер үлкен санды адамдарды ұзақ уақыт бойы тұрақты түрде келмесе қабылдай алмайтын еді. Оперативтік бұйрық пен полиция тактикасы күтпеген қысқа мерзімде көп санды адамдардың шоғырланған келуін бақылауды қамтамасыз етпеді. Мұндай жағдайды болжауға болатын және олай болды. Турникеттердің жеткіліксіз санының нәтижесінде, егер шығу қақпасы ашылмаса, Leppings Lane аяғына барлық билет иелерін жеткізу үшін сағат 15:40-қа дейін уақыт кететіні есептелді. C қақпасы жанкүйерлерді кіргізу үшін ашылды, бірақ террасаға кірген жанкүйерлердің саны тұрып жатқан аумақтың сыйымдылығынан аспады деп есептелді. Стадионға кіргеннен кейін, көптеген жанкүйерлер кіру туннелі үстіндегі үлкен белгіге сәйкес орталық 3-ші және 4-ші алаңдарға бет алды. 3 және 4-ші алаңдар сағат 14:50-де толып қалғандықтан, C қақпасын ашқанда немесе ашпағанда, туннель жабылуы керек еді. Бақылау бөлмесінде, қақпалар мен турникеттердегі көпшілікті көре алатын жерде, туннельді жабу қажеттігі анық болуы керек еді. Егер C қақпасын ашқан кезде осыған қатысты бұйрық берілген болса, жанкүйерлерді қанаттардың бос жерлеріне бағыттауға болар еді және бұл апаттың алдын алуға болар еді. Бұйрық бермеу – өте ірі қателік болды. Лигалық матчтар үшін стандартты процедура – қонақ жанкүйерлерінің шамасын бағалау, қанша аула ашу керектігін анықтау, содан кейін әр тұрып жатқан аумақты біртіндеп толтыру еді. Барлық билеттері сатылған ойындар үшін, мысалы жартылай финалдық матчтар үшін, жанкүйерлерге келген кезде кез келген аулаға кіруге рұқсат беретін басқа тәсіл қолданылды. Жекелеген аулалардың толуын анықтау үшін механикалық немесе электрондық құралдар болмады. Полиция қызметкері жанкүйерлерді басқа алаңдарға бағыттамас бұрын көзбен бағалау жасады. Теориялық тұрғыдан алғанда, егер алаң "толған" болса, полиция араласатын болса, іс жүзінде олар жанкүйерлердің толығуына төзе алатынын тексеруге рұқсат берді. Сағат 14:52-де C қақпасы ашылғанда, 3 және 4-ші алаңдар осы өлшем бойынша да толып кеткен еді. Көптеген адамдар ыңғайсыздық сезінді. Олардан тағы кіргізу жарақаттарға әкелуі мүмкін еді, ал үлкен ағынға рұқсат беру – апатқа шақыру еді. Орталық алаңдардың ресми жиынтық сыйымдылығы 2200 адамды құрады, бірақ Денсаулық және қауіпсіздік басқармасы бұл санды 1693-қа дейін азайту керек деп тапты, өйткені қысымшы кедергілер мен периметрлік қақпалар Жасыл нұсқаулыққа сәйкес келмеді. Ойын сағат 15:00-де басталғанда, алаңдарда 3000-нан астам адам болды деп есептеледі. Адам көптігінен қаза болды. Көрермендер алғаш рет жарыс жолына шыққанда, бақылау бөлмесіндегі алғашқы болжам – алаңға шабуыл жасау қаупі бар еді. Бұл ойынның басында мүмкін емес еді. Жарыс жолындағылар алаңға жақындамағанда бұл күмән тудырды. Осы оқиғада бақылаудан немесе алаңнан құтқару жұмыстарын басқаруға және ұйымдастыруға тиімді басшылық болмады. Полиция қызметкерлеріне туннельге кіріп, қысымды азайту туралы бұйрық берілмеді. Алаңның қасиеттілігін қорғауға берілген көңіл, адам көптігінен туындаған құлау қаупіне жеткілікті назар берілмеуіне әкелді. 15 сәуірде оқиға болғаннан кейін 3 және 4 қақпалар құтқару мақсатында мүлдем жеткіліксіз болды. Лорд Тейлор көрермендерді орналастыру апатқа байланысты емес деп есептеді. "Мен соңғы таңдау апаттың себебі болды деп есептемеймін. Егер олар ауыстырылған болса, апат осыған ұқсас жағдайда Ноттингем жанкүйерлеріне де орын беруі мүмкін еді".

Taylor found there was "no provision" for controlling the entry of spectators into the turnstile area. Questioned why more action had not been taken to screen individuals and improve the flow of supporters approaching the stadium from the west "where the turnstile area was so small and awkwardly laid out", senior police officers responded that policy and practice had been no different from in the past, and they had no reason to anticipate problems as earlier events had proceeded without major incident. In fact, Taylor noted only two occasions when the entry at Leppings Lane had been the sole access to the north and west sides of the ground, at the 1987 and 1988 semi finals, with evidence of congestion at both, but owing to good fortune and circumstance police policy "was not put to the same test and strain as a year later". The senior police officers said it had never happened before so there was no reason to foresee it. In fact, the only two previous occasions when the Leppings Lane terraces had been used to fill the whole of the north and west sides of the ground were at the two semi finals, in 1987 and 1988. In 1987, the match was on a Sunday scheduled for 12 noon, and kick off was postponed for a quarter of an hour because of late arrivals. The need to open gate C was due to dangerous congestion at the turnstiles. That occurred because, as both Club and police should have realised, the turnstile area could not easily cope with the large numbers demanded of it unless they arrived steadily over a lengthy period. The Operational Order and police tactics on the day failed to provide for controlling a concentrated arrival of large numbers should that occur in a short period. That it might so occur was foreseeable and it did. As a result of the inadequate number of turnstiles, it has been calculated that it would have taken until 3:40 pm to get all ticket holders into the Leppings Lane end had an exit gate not been opened. Gate C was opened to let fans in, but the number of fans entering the terrace was not thought to have been more than the capacity of the entire standing area. Once inside the stadium, most fans entering the terraces headed for the central pens 3 and 4, as directed by a large sign above the access tunnel. Since pens 3 and 4 were full by 2.50 pm, the tunnel should have been closed off whether gate C was to be opened or not. [I]t should have been clear in the control room where there was a view of the pens and of the crowd at the turnstiles that the tunnel had to be closed. If orders had been given to that effect when gate C was opened, the fans could have been directed to the empty areas of the wings and this disaster could still have been avoided. Failure to give that order was a blunder of the first magnitude. Standard procedure for league fixtures was to estimate the size of the visiting fan base, determine how many enclosures need to be opened, then fill each standing area one at a time. For all ticket games that had sold out, such as semi final matches, a different approach was adopted whereby supporters were allowed to enter any enclosure they wished upon arrival. There was no mechanical or electronic means for calculating when individual enclosures had reached capacity. A police officer made a visual assessment before guiding fans to other pens. Whilst in theory the police would intervene if a pen became "full", in practice they permitted the test of fullness to be what the fans would tolerate. By 2.52 pm when gate C was opened, pens 3 and 4 were over full even by this test. Many were uncomfortable. To allow any more into those pens was likely to cause injuries; to allow in a large stream was courting disaster. The official combined capacity of the central pens was 2,200, but the Health and Safety Executive found this should have been reduced to 1,693 as crush barriers and perimeter gates did not conform to the Green Guide. It is estimated that more than 3,000 people were in the pens shortly after kick off at 3:00 pm. Overcrowding caused the fatal crush. When spectators first appeared on the track, the immediate assumption in the control room was that a pitch invasion was threatened. This was unlikely at the beginning of a match. It became still less likely when those on the track made no move towards the pitch. [T]here was no effective leadership either from control or on the pitch to harness and organise rescue efforts. No orders were given for officers to enter the tunnel and relieve pressure. The anxiety to protect the sanctity of the pitch has caused insufficient attention to be paid to the risk of a crush due to overcrowding. Certain it was, that once the crush occurred on 15 April gates 3 and 4 were wholly inadequate for rescue purposes. Lord Taylor regarded spectator allocation irrelevant to the disaster. "I do not consider choice of ends was causative of the disaster. Had it been reversed, the disaster could well have occurred in a similar manner but to Nottingham supporters."

Ауырластырушы факторлар

Ливерпуль жанкүйерлерінің мінез-құлқы апатқа ықпал етті деген айыптаулар болды; бұл айыптаулар ойын алдында алкоголь ішімдігіне және билетсіз стадионға кіруге жасалған әрекеттерге қатысты. Лорд Тейлор бұл факторлар жағдайды ушықтырғанын мойындаса да, оларды екінші дәрежелі мәселелер деп қорытындылады. Куәгерлердің бағалауынша, мас күйде болған жанкүйерлердің саны аз болғаннан, көпшіліктің арасында үлкен айырмашылық болды. Көптеген жанкүйерлердің ішімдік ішкені анық болғанымен, Лорд Тейлор олардың көпшілігінің "маскүнем емес, тіпті ішімдіктен шаршаған да емес" деді. Ол олардың жағдайды нашарлататын фактор болғанын және полиция өзінің бақылауын жоғалтуын түсіндіру үшін, жанкүйерлердің арасындағы мас болу деңгейін жоғары бағалағанын мәлімдеді. Хиллсборо тәуелсіз комиссиясы кейінірек Тейлор есебінде жоққа шығарылғанына қарамастан, алкогольдің апатқа себеп болды деген идеяның өте берік екенін атап өтті. Кейін жарияланған құжаттар алкогольдің фактор екенін дәлелдеу үшін бірнеше рет әрекет жасалғанын және қолда бар мәліметтердің айтарлықтай бұрмаланғанын растады. Комиссия "Бос уақыт шаралары үшін қалыпты тұтыну деңгейіне қарамастан, алкогольге салған салмақ орынсыз болды. Бұл маскүнем жанкүйерлер туралы жалған және негіссіз мәлімдемелерге әкеп соқты" деп көрсетті. Жанкүйерлердің билетсіз немесе жалған билеттермен кіруге тырысу мүмкіндігі де ықпал етуші фактор ретінде қарастырылды. Оңтүстік Йоркшир полициясы жанкүйерлердің кешігіп келуін билетсіз кіру үшін жасалған құлық деп санайды. Алайда, электрондық бақылау жүйесінің талдауы, Денсаулық және қауіпсіздік басқармасының сараптамасы және куәгерлердің мәлімдемелері Леппинс-Лейнге кірген адамдардың саны трибунаның ресми сыйымдылығынан аспағанын көрсетті. Куәгерлердің айтуынша, сол күні билеттер сатылып, Леппинс-Лейнге билеттер Анфилд стадионында апаттан бір күн бұрын сатылған. Есеп бұл теорияны жоққа шығарды.

There were accusations that the behaviour of Liverpool fans contributed to the disaster; these accusations centred around consumption of alcohol before the game and attempts to enter the ground without a ticket. Although Lord Taylor acknowledged that these factors aggravated the situation, he concluded that they were secondary issues. Witness estimates of the number of drunken fans varied from a minority to a large proportion of the crowd. Although it was clear many fans had been drinking, Lord Taylor unequivocally stated that most of them were: "not drunk, nor even the worse for drink." He concluded that they formed an exacerbating factor and that police, seeking to rationalise their loss of control, overestimated the element of drunkenness in the crowd. The Hillsborough Independent Panel later noted that, despite being dismissed by the Taylor Report, the idea that alcohol contributed to the disaster proved remarkably durable. Documents later disclosed confirm that repeated attempts were made to find supporting evidence for alcohol being a factor and that available evidence was significantly misinterpreted. It noted, "The weight placed on alcohol in the face of objective evidence of a pattern of consumption modest for a leisure event was inappropriate. It has since fuelled persistent and unsustainable assertions about drunken fan behaviour." The possibility of fans attempting to gain entry without tickets or with forged tickets was suggested as a contributing factor. South Yorkshire Police suggested the late arrival of fans amounted to a conspiracy to gain entry without tickets. However, analysis of the electronic monitoring system, Health and Safety Executive analysis, and eyewitness accounts showed that the total number of people who entered the Leppings Lane end was below the official capacity of the stand. Eyewitness reports suggested that tickets were available on the day, and tickets for the Leppings Lane end were on sale from Anfield until the day before. The report dismissed the theory.</blockquote>

Ұлыбританиядағы стадиондарға әсері

Тейлордың есебі Ұлыбританиядағы стадиондардың қауіпсіздік стандарттарына зор әсер етті. Сыртқы және бүйірлік қоршаулар алынып тасталды, көптеген ірі стадиондар Премьер-лига үшін арнайы салынған, толық отыру орындары бар стадиондарға айналдырылды, сондай-ақ Футбол лигасының көптеген командалары да толық отыру орындарына көшті. Честер Сити ФК-нің «Deva» стадионы Тейлор есебінің қауіпсіздік ұсыныстарын орындаған алғашқы ағылшын футбол стадионы болды, ал Миллволл ФК-нің «The Den» стадионы – ұсыныстарды орындаған алғашқы жаңа стадион. Лорд Тейлор алған куәліктердің басым көпшілігі орындықтар санын арттауды, ал көпшілігі тұрған орындықтардың үлесін үштен екіден бірден үшке дейін төмендетуді қолдады. Оның соңғы есебінде 76 ұсыныс жасалды, оның ішінде осы куәліктерге сәйкес тұрған орындықтарды азайту, бірақ белгілі бір мерзімнен кейін 1975 жылғы «Спорт алаңдарының қауіпсіздігі» заңы бойынша аккредиттелген барлық стадиондар көрермендерді тек отыру орындарына ғана қабылдауы тиіс. Оның көптеген ұсыныстары іске асырылмады, соның ішінде футболдан басқа спорт түрлері үшін толық отыру орындары. 1989 жылғы «Футбол көрермендері» заңы футбол алаңдарының Мемлекеттік хатшының нұсқауымен толық отыру орындарына айналуын талап ететін ереже енгізді. Бұл бақылауды Футбол лицензиялау органы (қазіргі Спорт алаңдарының қауіпсіздік органы) жүзеге асырды. 1992 жылдың шілдесінде үкімет төменгі екі ағылшын лигасы (қазіргі Бірінші және Екінші лигалар) үшін ережені жеңілдету туралы хабарлады. «Футбол көрермендері» заңы Шотландияға қолданбады, бірақ Шотландия Премьер-лигасы барлық орындық стадиондарды лигаға мүшелік талабы ретінде белгіледі. Дегенмен, ереже Англияда орналасқан және Шотландияның ұлттық лигаларында ойнайтын «Berwick Rangers» командасына да қолданылды. Англия мен Уэльсте Премьер-лига мен Футбол лигасының талабы бойынша, Чемпионатта үш маусымнан астам ойнаған клубтар толық отыру орындарымен қамтамасыз етілуі керек. Бірнеше науқандар үкіметтен ережені жеңілдетуге және тұрған орындықтарды Премьер-лига мен Чемпионат стадиондарына қайтаруға рұқсат беруге тырысып жатыр.

The Taylor Report had a deep impact on safety standards for stadiums in the UK. Perimeter and lateral fencing was removed, and many top stadiums were converted to all seated purpose built stadiums for Premier League, and most Football League teams since the report are all seater. Chester City F. C.'s Deva Stadium was the first English football stadium to fulfil the safety recommendations of the Taylor Report, with Millwall F. C.'s The Den being the first new stadium to be built that fulfilled the recommendations. Lord Taylor noted that the evidence he received was overwhelmingly in favour of more seating accommodation, and that most was in favour of reversing the two thirds to one third standing seating ratio. His final report made 76 recommendations, including a reduction in standing in line with this evidence but that, after a given timescale, all stadiums designated under the Safety of Sports Ground Act 1975 should admit spectators to seated accommodation only. A number of his recommendations were not implemented, including all seating for sports other than football. The Football Spectators Act 1989 contained a regulation requiring football grounds to become all seated as directed by the Secretary of State. This was to be overseen by the Football Licensing Authority (now the Sports Grounds Safety Authority). In July 1992, the government announced a relaxation of the regulation for the lower two English leagues (known now as League One and League Two). The Football Spectators Act does not cover Scotland, but the Scottish Premier League chose to make all seater stadiums a requirement of league membership. However, the regulations were applied to Berwick Rangers, a team located in England and playing in Scotland's national leagues. In England and Wales, all seating is a requirement of the Premier League and of the Football League for clubs who have been present in the Championship for more than three seasons. Several campaigns have been active in attempting to get the government to relax the regulation, and allow standing areas to return to Premiership and Championship grounds.

Салдарлар

Тейлор есебінің нәтижесінде көптеген клубтар стадиондарды жаңартып немесе қайта салды (ішінара, кейде толығымен), ал басқалары жаңа стадиондарды әртүрлі жерлерде салды. Бұл 1990-шы жылдардың бірінші жартысында Англия лигасының жоғарғы екі дивизионында жиі ойнаған клубтарға, сондай-ақ лиганың жоғарғы екі дивизионына өтуге жақын тұрған үшінші дивизион клубтарына қатысты. Бұл өзгерістердің нәтижесінде көптеген террасалар орындықтармен алмастырылды, алғашқы мысалдардың екеуі 1992 жылдың жазында бұзылған «Манчестер Юнайтедтің» Стретфорд Энді және «Арсеналдың» Солтүстік трибунасы болды. Екі жылдан кейін «Астон Вилланың» Холт-Энд және «Ливерпульдің» Шпион-Коп трибуналары қиратылды. 1990-шы жылдары Англиядағы ең көне футбол стадиондарының кейбіреуі, соның ішінде «Миддлсброудың» Айресом Паркі мен «Сандерлендтің» Рокер Паркі, барлық орындықтарға қолайлы жаңа жерлерге көшірілді, бұл қолданыстағы алаңда іс жүзінде мүмкін емес еді. Төменгі дивизиондардағы бірқатар клубтар сол жылдары көшіп кеткенімен, 1995 жылы «Миддлсброның» көшірілуі 70 жылдан астам уақыттан бері жоғары дивизиондағы кез келген клубтың алғашқы тұрақты көшірілуі болды. Өздерінің қазіргі үйлерінде қалған клубтардың сыйымдылығы айтарлықтай азайды, ал жаңарту жұмыстары жүргізілген кезде матчтарға қатысушылар саны одан да төмен болды, бірақ 1992–93 маусымынан бастап жаңа Англия Премьер-лигасына қатысқан клубтар жаңарту жұмыстарын қаржыландыруға көмектесетін телеарналардың құқықтарын сатудан түскен ақшаға ие болды. 1990-шы жылдары футбол лигасы пирамидасы арқылы төменгі деңгейлерден жылдам өркендеген клубтар 1993–94 маусымы аяқталғаннан кейін ең жоғары екі дивизионда тұрып қалуға рұқсат алды. Ең соңғы Премьер-лига клубы тұрып қалуға рұқсат алған «Фулхэм» 2001–02 жылдары болды, себебі олар алты маусым бұрын Англия футболының төртінші дивизионында болды және 1999 жылы екінші дивизионға жетті. 1990-шы жылдардың ортасынан бастап Англия футболының екінші дивизионында тұрып қалуға рұқсат алған клубтарға «Рединг», «Сток Сити», «Оксфорд Юнайтед», «Гиллингем» және соңғы кезде «Колчестер Юнайтед» және «Брентфорд» кіреді. «Гиллингхэмнен» басқа, бұл клубтың жаңа стадионға көшуді жоспарлауына байланысты болды. «Болтон Уондерерс» 1996–97 маусымының соңында жабылып, барлық орындықтарға арналған «Рибок» стадионына көшірілгенге дейін Бёрден Паркта болды. «Болтон» алғаш рет 1993 жылы лиганың үшінші дивизионынан жоғарылау алдында Барден Парктен жаңа стадионға көшу ниеті туралы мәлімдеді. Бұл Премьер-лигада бір маусымды және Бірінші дивизионда үш маусымды қамтыды. Сол уақытта Рокер Парктен «Stadium of Light» стадионына көшіп барған «Сандерленд» де өзінің ескі стадионының соңғы маусымында Премьер-лигада тұрып қалуға рұқсат алды. Алайда, клуб жаңа стадионға көшуді кем дегенде бес жыл бойы іздеп келген, бірақ жергілікті «Nissan» зауытының жанында жаңа стадион салу жоспары сәтсіз аяқталғаннан кейін кейінге қалдырылды. «Саутгемптон» 90-шы жылдардың басында Тейлор есебіне сәйкес қысқа мерзімді шара ретінде «The Dell» стадионын барлық орындықтарға айналдырды, бұл жаңа үлкен стадион үшін жер анықталған кезде сыйымдылықты 15000-нан астамға дейін азайтты. Ол 2001 жылы «Сент-Мэри» стадионы аяқталғаннан кейін жабылды. «Лестер Сити» 1990-шы жылдардың басында қысқа уақытқа көшуді қарастырды, бірақ кейін «Филберт Стрит» стадионын қайта құруды шешті, 1993 жылы онда жаңа 9,500 орындық трибуна салып, қалған тұрып қалатын жерлерді толтырды, бірақ 1998 жылы қайтадан көшу қарастырылды, қатысушылар өсіп, «Лестер» жақсы өнер көрсеткен кезде, және ақыры 2002 жылы «Walkers Stadium» аяқталғанда орын алды. 1993 жылы «Арсенал» «Хайбери» стадионын 39 000-ға жуық адам сыйымдылығы бар (80-ші жылдардың соңында 60 000-нан астам) барлық орындықтарға айналдырды. Алайда, «Хайберидің» одан әрі кеңейтілуі екі трибунаның сақтау құрылыстары екендігімен қиындатылды. Жергілікті тұрғындар «Хайберидегі» одан әрі кеңейтуге қарсы болды және жергілікті кеңес оған қолдау көрсетпеді. 1998 жылы «Уэмбли» стадионын сатып алуға жасаған әрекет сәтсіз аяқталғаннан кейін, «Арсенал» басқармасы 1999 жылдың қарашасында «Эшбертон Гроувтағы» өнеркәсіптік алаңның жаңа 60 000 орындық стадион үшін таңдалғандығын жариялады. Жаңа стадионның құрылысы 2003 жылы аяқталуы жоспарланған еді, бірақ құрылыс рұқсаты үшін ұзақ күрес жаңа «Эмираттар» стадионы 2006–07 маусымына дейін ашылды дегенді білдірді. «Манчестер Сити» бастапқыда өздерінің бар стадионын, «Мэн Роудты» қайта құруды таңдады, ол 1995 жылы қайта құрудан кейін барлық орындықтарға айналды, оның ішінде екі трибуна қайта салынды, бұл оған 35 000 орындық сыйымдылықты берді. Сыйымдылықты 40 000-нан астамға дейін арттыруға бағытталған жоспарлар болды, бірақ 1996 жылы Премьер-лигадағы құлаудан кейін олар кейінге қалдырылды, және он жылдың соңына қарай «Мэн Роудта» одан әрі кеңейту жоспарлары клуб жаңа «Истлендс» алаңындағы жаңа спорт стадионында арендатор болуға келіскеннен кейін тоқтатылды, ол 2002 жылғы Достастық ойындары үшін салынған. «Манчестер Сити» 2003–04 маусымының басында «Истлендске» (қазіргіде демешілік ақшаға «Etihad Stadium» деп аталады) көшті. «Уимблдон» 1991 жылы қираған «Plough Lane» стадионынан шығып, «Crystal Palace» стадионы «Selhurst Park» стадионында арендатор болды, ол барлық орындықтарға айналдырылды. Бұл «Уимблдонның» өзінің жаңа стадионы үшін жер табуға дейін бірнеше маусымға дейін уақытша шара болады деп күтілді, бірақ 12 жылға созылды және даулы жағдайларда аяқталды. 1988 жылы Лондонның Мертон ауданында жаңа 20 000 орындық стадион жоспары жарияланды, көшу 1990-шы жылдардың басында аяқталуы тиіс еді, бірақ ешқашан іске аспады және жер кейін басқа мақсаттар үшін пайдаланылды. 1990-шы жылдар бойында жаңа стадиондарға қатысты әртүрлі жоспарлар хабарланды, тіпті Дублинге көшу де болды, содан кейін 2003 жылы клуб Милтон-Кейнске көшіп, «National Hockey Stadium» стадионында ойнады (2004 жылы «Milton Keynes Dons» деген атты қабылдады), ал 2007 жылы жаңа тұрақты үйіне – «Stadium MK» стадионына көшті. Лондонның Мертон ауданындағы қатысуын сақтау үшін «Уимблдон» жанкүйерлерінің тобы 2002 жылдың мамырында Милтон-Кейнске көшуге рұқсат берілгеннен кейін жаңа клуб құрды («AFC Wimbledon»), ал клуб «Kingstonian» клубының «Kingsmeadow» стадионында ойнады, кейін стадионның меншігіне ие болды, бірақ Мертон ауданындағы жаңа стадионға көшу клубтың ұзақ мерзімді мақсаты болды. 2020 жылдың қарашасында «AFC Wimbledon» түпкілікті «Plough Lane» стадионына көшті, «Уимблдон» клубының аймақтан кеткеніне шамамен 30 жыл өткен соң. Кейбір клубтар бұл ереже енгізілгенге дейін өз стадиондарын жаңартуды бастаған. Мысалы, Шотландиядағы «Сент-Джонстон» клубы 1980-шы жылдардың ортасында «McDiarmid Park» стадионының құрылысын ұйымдастырды. Стадион 1989–90 маусымына дейін аяқталды және «Хиллсборо» апаты болған кезде аяқталуға жақын болды. «Ковентри Сити» клубы 1980-шы жылдардың басында «Highfield Road» стадионын барлық орындықтарға айналдырды, бірақ бірнеше жылдан кейін, жанкүйерлер үшін бұл формат ұнамағандықтан тұрып қалатын орындарды қайта енгізді, ал клуб кейін 1990-шы жылдардың басында Тейлор есебінен кейін барлық орындықтарға қайта оралды және 2005 жылы үлкен «Ricoh Arena» стадионына көшті. Көптеген клубтар Тейлор есебіне жауап ретінде көшуді қатыстырды – және алдағы жылдары солай істеді – бірақ ақырында бастапқы орналасқан жерінде қалуды шешті. Олардың қатарында 1990-шы жылдардың ортасында «Ньюкасл Юнайтед» және 2000-шы жылдардың басында «Ливерпуль» клубтары бар, олар «Anfield» стадионынан жақын жердегі «Stanley Park» стадионына көшуді жоспарлаған, бірақ...

As a result of the Taylor Report, most clubs refurbished or rebuilt stadiums (partly, and in some cases completely), while others built new stadiums at different locations. This was the case with clubs who were frequently playing in the upper two divisions of the English league during the first half of the 1990s, as well as clubs from the third tier who were on the verge of making the breakthrough to the league's top two divisions. These changes resulted in a number of terraces being replaced by all seater stands, two of the early examples being Manchester United's Stretford End and Arsenal's North Bank, which were both demolished in the summer of 1992. Two years later, Aston Villa's Holte End and Liverpool's Spion Kop were both demolished. The 1990s saw the closure of some of the oldest football stadiums in England, including Middlesbrough's Ayresome Park and Sunderland's Roker Park, in favour of new sites which were more suitable for all seater capacities that would have been practically impossible on the site of the existing grounds. Although a number of clubs from the lower divisions had relocated during the intervening years, Middlesbrough's relocation in 1995 was the first permanent relocation of any top division club for more than 70 years. The clubs who remained at their existing homes inevitably saw a significantly reduced capacity, with attendances at matches being lower still while the conversion work was taking place, although the clubs who took part in the new FA Premier League from the 1992–93 season had money from the disbursement of the sale of television rights to help fund redevelopment work. Clubs that had progressed through the football league pyramid from lower levels in a short space of time during the 1990s, were allowed to keep standing accommodation in the top two divisions after the end of the 1993–94 campaign. The most recent Premier League club to have standing accommodation were Fulham in 2001–02, as they had been in the fourth tier of English football six seasons previously and reached the second tier in 1999. Clubs to have had standing accommodation in the second tier of English football since the mid 1990s include Reading, Stoke City, Oxford United, Gillingham and more recently Colchester United and Brentford. With the exception of Gillingham, this was due to the club planning relocation to a new all seater stadium. Bolton Wanderers had standing accommodation at Burnden Park right up to its closure at the end of the 1996–97 season, after which they relocated to the all seater Reebok Stadium. Bolton had first announced their intention to leave Burden Park in favour of a new all seater stadium just before winning promotion from the league's third tier in 1993. This included a season in the Premier League, and a total of three seasons in Division One. Sunderland, who left Roker Park for the Stadium of Light at the same time, also had standing accommodation in the Premier League during their old stadium's final season in use. However, the club had been seeking a move to a new stadium for at least five years before relocation was completed, which was delayed when the original plan for a new stadium next to the local Nissan factory collapsed. Southampton had converted The Dell into an all seater stadium in the early 1990s as a short term measure to comply with the Taylor Report, reducing capacity to just over 15,000, while a site for a new larger stadium was identified. It closed in 2001 on the completion of St Mary's Stadium. Leicester City had briefly considered relocation at the beginning of the 1990s but then decided to redevelop Filbert Street, building a new 9,500 seat stand there in 1993 and filling in the remaining standing areas, although by 1998 relocation was again being considered, with attendances rising and Leicester doing well on the pitch, and finally happened when the Walkers Stadium was completed in 2002. Arsenal had converted Highbury into an all seater stadium with a capacity of nearly 39,000 (down from more than 60,000 in the late 1980s) in 1993, with further expansion of Highbury considered. However, further expansion of Highbury was complicated by the fact that two of the stands were listed structures. Local residents objected to any further expansion at Highbury and the local council was not sympathetic. After a failed bid to take over Wembley Stadium in 1998, the Arsenal board announced in November 1999 that an industrial site at Ashburton Grove had been selected as the site for a new 60,000 seat stadium. The new stadium was originally planned to be completed in 2003, but a long battle for planning permission meant that the new Emirates Stadium finally opened in time for the 2006–07 season. Manchester City had originally taken the option of redeveloping their existing stadium, Maine Road, which became all seater in 1995 following a redevelopment which included two stands being rebuilt, which gave it a capacity of 35,000. There were plans for further redevelopment which would have taken the capacity beyond 40,000, but these were postponed following relegation from the Premier League in 1996, and by the end of the decade, plans for further expansion at Maine Road were abandoned after the club agreed to become tenants at the new Eastlands site, where a new sports stadium was being built for the 2002 Commonwealth Games. Manchester City moved to Eastlands (now called the Etihad Stadium for sponsorship reasons) at the start of the 2003–04 season. Wimbledon moved out of the dilapidated Plough Lane stadium in 1991, to become tenants at Crystal Palace's Selhurst Park, which was redeveloped as an all seater stadium. This was expected to be a short term measure for a few seasons until Wimbledon found a site for a new stadium of their own, but ended up lasting 12 years and ended in controversial circumstances. Plans for a new 20,000 seat stadium in the London Borough of Merton had been unveiled in 1988, with the intention of relocation being completed in the early 1990s, but never materialised and the site was later developed for other uses. Various plans for a new stadium were reported throughout the 1990s, even a move to Dublin, before in 2003 the club relocated to Milton Keynes where they played at the National Hockey Stadium (adopting the name Milton Keynes Dons in 2004) before moving into a new permanent home – Stadium MK – in 2007. To maintain a presence in the London Borough of Merton, a group of Wimbledon fans set up a new club (AFC Wimbledon) after the move to Milton Keynes was given the go ahead in May 2002, and the club played at Kingstonian's Kingsmeadow Stadium, later taking over ownership of the stadium, although a move to a new stadium in the London Borough of Merton was always the club's long term aim. In November 2020, AFC Wimbledon finally moved into a new stadium at Plough Lane, almost 30 years after the departure of the original Wimbledon club from the area. Some clubs had started upgrading their stadiums before this rule was introduced. For example, St Johnstone in Scotland arranged for the construction of McDiarmid Park in the mid 1980s. The stadium opened in time for the 1989–90 season and was already nearing completion when the Hillsborough disaster occurred. Coventry City had made their Highfield Road stadium all seater during the early 1980s, but within a few years, it had reintroduced standing accommodation after the all seater format proved unpopular with fans; the club later reverted to an all seater capacity in the early 1990s following the Taylor Report, and left Highfield Road for the larger Ricoh Arena in 2005. A number of clubs seriously considered relocation in response to the Taylor Report – and did so in the years ahead – but ultimately decided to remain at their original location. These include Newcastle United in the mid 1990s, and Liverpool, who in the early 2000s had plans to leave Anfield in favour of a new stadium in nearby Stanley Park, which at one stage they were considering sharing with local rivals Everton, but these plans collapsed after a decade in favour of expansion work at Anfield. Everton, on the other hand, have since decided to relocate from Goodison Park to a new stadium which is due to be completed in 2024, nearly 30 years after relocation was first planned by the club's then owners.