Кіріспе

Трансиордания аймағының солтүстік бөлігі, сондай-ақ бірнеше Киелі кітаптағы тұлғалардың аты – Гилеад немесе Гилад (/'ɡ//ɪ//l//i//ə//d/; Gilʿāḏ, جلعاد, Ǧalʻād, Jalaad) – Трансиорданияның таулы солтүстік бөлігінің ежелгі, тарихи және Киелі кітаптағы атауы. Аймақ батысында Иордан өзенімен, солтүстігінде Ярмук өзенінің терең шатқалымен және Басан аймағымен, ал оңтүстік-батысында ежелгі заманда "Моаб жазықтары" деп аталған және шығысында нақты шекарасы жоқ аймақпен шектеседі. Кейде Киелі кітапта "Гилеад" сөзі Иордан өзенінің шығысындағы барлық аймақты білдіреді. Гилеад қазіргі Иорданияда орналасқан, шамамен Ирбид, Аджун, Джераш және Балқа облыстарына сәйкес келеді.

Этимология

Ғилаад атауы еврей тіліндегі גלעד gal‛êd сөзінен туындаған, ал ол gal ('қазаншұңқыр, үйінді, төбе') және ‛êd ('куәлік, дәлел') сөздерінен құралған. Егер осылай болса, Ғилаад сөзінің мағынасы – 'куәлік [тастардан] үйіндісі'. Басқа да бір теория бойынша, ол 'тасты аймақ' дегенді білдіреді. Таулы жер екендігіне байланысты оны Ғилаад тауы деп атайды. Көптеген аудармаларда ол Ғилаад деп аталады, кейде жай ғана Ғилаад, сондай-ақ басқа да жерлерде де еске алынады.

Еврей Киелі кітап

Ғилаад есімі алғаш рет Киелі кітапта Жақып пен Лабанның соңғы кездесуі туралы айтылғанда кездеседі. Төтенше кітабында Ғилаад арамей тілінде Йегар Сахадута деп те аталған, бұл атау еврейше Ғилаадтың мағынасын сақтайды, яғни "куәлік қалың тастары".

Араб тілі

Ғалаад (جلعاد, Ǧalʻād немесе Jalaad) – араб тілінде Яббоктың солтүстігі мен оңтүстігінде жатқан таулы аймақты атауға қолданылатын термин. Ол Иордан өзенінің шығысындағы барлық аймаққа да қатысты айтылған. Бүгінгі күні бұл аймақ Иордан Корольдігінің солтүстік-батыс бөлігімен сәйкес келеді.