Хелмно (Кульмхоф) лагері: Екінші дүниежүзілік соғыстағы нацистердің поляктарды жаппай қырғыны. Герберт Ланге жасаған газ камерасы эксперименттері, құрбандар саны.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Польшадағы неміс құрту лагері.
German extermination camp in Poland during World War II
Chełmno (Kulmhof) лагері SS Sturmbannführer Herbert Lange құрылысын жүзеге асырды, бұл Chełmno nad Nerem-нің солтүстік-шығысында орналасқан Soldau концлагерінің 1558 поляк тұтқынын өлтірудегі газ камераларымен жасалған тәжірибелерінен кейін болды. Лангеге Wartheland (Wielkopolska) аймағынан поляктарды жаппай өлтірудегі тәжірибесі үшін лагерьдің алғашқы коменданты қызметі тапсырылды. Ланге Танненберг операциясы барысында VI Einsatzgruppe құрамында қызмет етті. 1940 жылдың ортасына қарай Ланге мен оның адамы Овинскада 1100 науқасты, Косьян мен Дзяльдовода сәйкесінше 2750 және 1558 науқас пен 300 полякты, ал мобильді газ камерасы (Einsatzwagen) ойлап табылған VII бекіністе жүздеген поляктарды өлтірді. Бұрынғы ауруханалардағы құрбандар көбінесе қала сыртында, мойнынан атып өлтірілді. Берлиндегі Gaubschat зауытында жасалған екі "Kaisers Kaffe" фургоны қараша айында жеткізілді. Екі айдан кейін, 1942 жылы, өндірістік деңгейдегі жаппай өлтірудің тиімділігін растаған Хайдрих, "қайта орналастыру" сылтауымен еврей мәселесіне қатысты Еуропалық ауқымдағы түпкілікті шешімді қабылдау үшін неміс шенеуніктерінің құпия кеңесін шақырды. Рейхсгау Вартленд губернаторы. 1942 жылы Гиммлерге жазған хатында Грейзер Гиммлер мен Рейнхард Гейдрихтен алған рұқсатын атап өтіп, Wartheland-тың барлық еврей халқының үштен бірін құрайтын 100 000 поляк еврейін өлтірудің құпия жоспары жақын арада іске асырылатынын күтті. Грейзердің жоспары 1941 жылдың қазан айында неміс үкіметінің неміс еврейлерін Лодзь геттосына депортациялау туралы шешіміне негізделген. Грейзер мен СС оның ауданындағы поляк еврейлерін жою арқылы келген еврейлерге орын жасауға шешім қабылдады. Екі орын тиісінше Шлосслагер (сарай лагері) және Валдлагер (орман лагері) деп аталды. Иелікте "сарай" деп аталған үлкен екі қабатты кірпіш үй болды. Оның бөлмелері құрбандардың киімдерін шешіп, бағалы заттарын тапсыруға арналған қабылдау кеңселері ретінде бейімделді. СС және полиция қызметкерлері мен күзетшілер қаладағы басқа ғимараттарда орналасты. Немістер сарайдың маңы мен ауласын биік ағаш қоршаумен қоршады. Орман лагеріндегі кең аймақта үлкен жаппай қабірлер орналасқан. Лагерь жеке аймақтардан тұрды: жақын маңдағы казармалар мен тоналған заттарды сақтаумен әкімшілік бөлімі; және құрбандар герметикалық жабық суперструктураларда жеткізілген алыстағы жерлеу және кремациялау орны.
Chełmno (Kulmhof) camp was set up by SS Sturmbannführer Herbert Lange, following his gas van experiments in the murder of 1,558 Polish prisoners of the Soldau concentration camp northeast of Chełmno nad Nerem. and appointed Herbert Lange the first camp commandant because of his experience in the mass murder of Poles from Wartheland (Wielkopolska). Lange served with Einsatzgruppe VI during Operation Tannenberg. Already by mid 1940, Lange and his men were responsible for the murder of about 1,100 patients in Owińska, 2,750 patients at Kościan, 1,558 patients and 300 Poles at Działdowo, and hundreds of Poles at Fort VII where the mobile gas chamber (Einsatzwagen) was invented. Their earlier hospital victims were usually shot out of town in the back of the neck. The two so called Kaisers Kaffe vans, manufactured by the Gaubschat factory in Berlin, were delivered in November. Two months later, on 1942, Heydrich, who had already confirmed the effectiveness of industrial scale murder by exhaust fumes, called a secret meeting of German officials to undertake the European wide Final Solution to the Jewish Question under the pretext of "resettlement". the Governor of Reichsgau Wartheland. In a letter to Himmler dated 1942, Greiser referred to an authorization he had received from him and Reinhard Heydrich, stating that the clandestine program of murdering 100,000 Polish Jews, about one third of the total Jewish population of Wartheland, was expected to be carried out soon. Greiser's plan was based on the German government's decision of October 1941 to deport German Jews to the Łódź Ghetto. Greiser and the SS decided to create space for the incoming Jews by annihilating the existing Polish Jewish population in his district. The two sites were known respectively as the Schlosslager (manor house camp) and the Waldlager (forest camp). On the grounds of the estate was a large two story brick country house called "the palace". Its rooms were adapted to use as the reception offices, including space for the victims to undress and to give up their valuables. The SS and police staff and guards were housed in other buildings in the town. The Germans had a high wooden fence built around the manor house and the grounds. The clearing in the forest camp, which contained large mass graves, was likewise fenced off. The camp consisted of separate zones: an administration section with nearby barracks and storage for plundered goods; and the more distant burial and cremation site to which victims were delivered in hermetically proofed superstructures.
Операциялар
СС Sonderkommando "Lange" бастапқыда екі фургонмен жабдықталды, әрқайсысында 50 еврейге дейін орманға жол бойы газбен өлтірілді. Газды фургон жүргізушілері де құрбандардың айқайлағанын және қабырғаларды соққанын естіді. СС алғаш рет "Т4" іс-шарасының жойғытқыш ауруханаларында психикалық науқастарды өлтіру үшін болат баллондардағы таза көміртек газын қолданды және оның тиімділігі туралы мол білім алды. Іс жүзінде, 1941 жылғы "Барбаросса" операциясынан кейін мобильді газды фургондармен жою да бірдей тиімді болды. Жаңадан оккупацияланған аумақтарда газды фургондар психикалық науқастарды, сондай-ақ жойғытқыш геттолардағы еврейлерді өлтіру үшін пайдаланылды. Шығыс майданында үш фургонды ғана пайдалану арқылы (Opel Blitz және үлкен Saurerwagen), көліктерде ешқандай ақаулар болмағандықтан, Einsatzgruppen 1941 жылдың желтоқсаны мен 1942 жылдың маусымы аралығында алты айдан кем уақытта 97 000 тұтқынды өлтіре алды. СС Берлинге қосымша фургондарды жедел түрде жіберу туралы өтініштерді жолдады. "Ланге" деп аталатын СС арнайы жасағының қатардағы құрамы Гестапо, Қылмыстық полиция және Тәртіп полициясы қызметкерлерінен тұрды, олар Қауіпсіздік полициясы мен СД офицерлерінің басшылығымен жұмыс істеді. Герберт Ланге 1942 жылдың наурыз айында (немесе сәуірде) лагерь командирі қызметінен алынып, оның орнына Шултце келді. Одан кейін СС капитаны Ханс Ботман келді, ол Ботман арнайы жасағын құрып, басқарды. Әр арнайы жасақтың максималды саны 100 адамнан аспады, олардың шамамен 80-і Тәртіп полициясына жатты. Жергілікті СС лагерьлердің "қағаздық басқаруын" да сақтап, оған Челмно лагерінің көптеген қызметкерлері әкімшілік мақсаттар үшін бекітілді. Тарихшылар Челмнода құрылған 120-шы СС штандарты кеңсесінің мүшелері лагерьде ешқандай міндет атқармады деп санайды. Құрбандар Колу округінің (Ландкрайс Вартбрюкен) барлық жерлерінен Поверцедегі соңғы аялдамасымен Колуға пойызбен жеткізілді. Орпо полициясы оларды қамшымен соғып, Завадка маңындағы Варта өзеніне қарай жетеледі, онда олар тамақсыз және сусыз бір түнге диірменде жабылды. Ертесіне таңертең оларды жүк көліктеріне тиеп, Челмноға апарды. "Сарайда" олардан барлық мүліктері тартып алынып, фургондарға отырғызылды және орманға қабірлерге апарар жолда газбен уландырылды. Лагерьде күніне шамамен алты-тоғыз фургонмен мәйіт тасылды. Жүргізушілер газ маскаларын қолданды. 1942 жылдың қаңтарынан бастап, көліктік тасымалдауға жүздеген поляктар мен совет әскері тұтқындары кірді. Сонымен қатар, олар Германия, Австрия, Богемия, Моравия және Люксембургтен келген 10 000-нан астам еврейлерді қамтыды, олар алдымен Лодзь геттосына депортацияланып, онда бірнеше апта бойы өмір сүрді. Бүгінде 1991 жылы Челмнода олардың есіне обелиск орнатылған. 1942 жылдың мамыр айына дейін Прагадан Лодзь геттосына 4 500-ден астам чех еврейлері жіберілді. Автор Франц Кафканың әпкесі Валли Кафка (1890 жылы туған) қыркүйек айының ортасына дейін олармен бірге өлтірілді.
The SS Sonderkommando "Lange" was supplied with two vans initially, each carrying about 50 Jews gassed en route to the forest. Drivers of gas vans also heard victims screaming and knocking on the walls. The SS had first used pure carbon monoxide from steel cylinders to murder mental patients in extermination hospitals of Action T4, and therefore had considerable knowledge of its efficacy. For all practical purposes, the extermination by mobile gas vans proved equally efficient following Operation Barbarossa of 1941. In the newly occupied territories, the gas vans were used to murder mental patients as well as Jews in the extermination ghettos. By employing just three vans on the Eastern Front (the Opel Blitz and the larger Saurerwagen), without any faults occurring in the vehicles, the Einsatzgruppen were able to murder 97,000 captives in less than six months between December 1941 and June 1942. The SS relayed urgent requests to Berlin for more vans. The rank and file of the so called SS Special Detachment Lange was made up of Gestapo, Criminal Police, and Order Police personnel, under the leadership of Security Police and SD officers. Herbert Lange was replaced as camp commandant in March (or April) 1942 by Schultze. He was succeeded by SS Captain Hans Bothmann, who formed and led the Special Detachment Bothmann. The maximum strength of each Special Detachment was just under 100 men, of whom around 80 belonged to the Order Police. The local SS also maintained a "paper command" of the camps Allgemeine SS inspectorate, to which most of the Chełmno camp staff were attached for administrative purposes. Historians do not believe members of the 120th SS Standarte office established in Chełmno performed any duties at the camp. The victims were brought from all over Koło County (Landkreis Warthbrücken) to Koło by rail with the last stop in Powiercie. Using whips, the Orpo police marched them toward the Warta river near Zawadka, where they were locked overnight in a mill, without food or water. The next morning, they were loaded onto lorries and taken to Chełmno. At "the palace", they were stripped of possessions, transferred to vans, and murdered with exhaust fumes on the way to burial pits in the forest. The daily average for the camp was about six to nine van loads of the dead. The drivers used gas masks. From January 1942, the transports included hundreds of Poles and Soviet prisoners of war. In addition, they included over 10,000 Jews from Germany, Austria, Bohemia, Moravia and Luxembourg, who had first been deported to the ghetto in Łódź and subsisted there already for weeks. Today, there is an obelisk to his memory erected at Chełmno on 1991. Over 4,500, Czech Jews from Prague were sent to the Łódź Ghetto before May 1942. One of the sisters of author Franz Kafka, Valli Kafka (born 1890), was murdered with them before mid September.
Өлім процесі
Алғашқы бес аптада өлтірілгендер тек жақын маңдағы аймақтардан ғана келді. Германия мен Австрияға "тасымалдау" алдындағы соңғы пунктіне жеткен еврейлер Шлосслагер сарайының ауласына түсті, онда ақ халат киген және медицина қызметкерлері болып көрсеткен СС офицерлері күтіп тұрды, сондай-ақ Познаньдегі Гестапо түрмесінен бұрын босатылған аудармашы да болды. Жәбірленушілер тек іш киіммен, ал әйелдерге көйлектерін қалдыруға рұқсат етілді. Оларды жертөлеге және пандус арқылы газға толы машинаның (Opel Blitz – 50-70 адамға дейін, Magirus – 150 адамға дейін) ішіне алып кірді. Машина толған соң есіктер жабылып, қозғалтқыш қосылды.
During the first five weeks, the murder victims came only from the nearby areas. On reaching their final destination before "transport" to Germany and Austria, the Jews disembarked in the courtyard of the Schlosslager manor where the SS men wearing white coats and pretending to be medics waited for them with a translator released earlier from the Gestapo prison in Poznań. Wearing just underwear, with the women allowed to keep slips on, the victims were taken to the cellar and across the ramp into the back of a gas van holding from 50–70 people each (Opel Blitz) and up to 150 (Magirus). When the van was full, the doors were shut and the engine started.
Лодзь геттосындағы еврейлерді өлтіру
1942 жылдың 16 қаңтарында СС және полиция екі аптаға созылатын Лодзь геттосынан депортация бастады. Неміс шенеуніктері Ordnungspolizei көмегімен геттоның Judenrat таңдауы бойынша 10 000 поляк еврейін жинады. Жәбірленушілер Лодзьдегі Радегаст теміржол станциясынан Челмноның солтүстік-батысындағы Коло теміржол станциясына тасымалданды. Онда СС және полиция қызметкерлері тұтқындарды жүк және жолаушылар пойыздарынан тар жолды рельстерде жүретін кішкентай жүк пойыздарына ауыстыруды қадағалады, бұл пойыздар оларды Колодан Челмноның сыртындағы Поверце станциясына жеткізді. Келесі күні таңертең еврейлер Завадкиден жүк көлігімен тасымалданды, олардың санын баратын жерде оңай бақылауға болатын. Құрбандар имениеге келгеннен кейін бірден "өңделді". 1942 жылдың шілде айының соңында құрбандар Коло мен Добие арасындағы қалыпты теміржол желісі қалпына келтірілгеннен кейін және Ргилевка өзенінің үстіндегі көпір жөнделгеннен кейін тікелей Поверцеден лагерьге әкелінді.
On January 16, 1942, the SS and police began deportations from the Łódź Ghetto lasting for two weeks. German officials with the aid of Ordnungspolizei rounded up 10,000 Polish Jews based on selection by the ghetto Judenrat. The victims were transported from the Radegast train station in Łódź, to Koło railway station, northwest of Chełmno. There, the SS and police personnel supervised transfer of prisoners from the freight as well as passenger trains, to smaller size cargo trains running on narrow gauge tracks, which took them from Koło to a much smaller Powiercie station, just outside Chełmno. The following morning the Jews were transported from Zawadki by truck, in numbers which could be easily controlled at their destination. The victims were "processed" immediately upon arrival at the manor house. Beginning in late July 1942, the victims were brought to the camp directly from Powiercie after the regular railway line linking Koło with Dąbie was restored; and the bridge over the Rgilewka River had been repaired.
Sonderkommando (Қытай әскері)
Неміс СС қызметкерлері келіп түсетін көліктерден жас еврей тұтқындарын лагерьдегі арнайы бөлімше – Зондеркомандоға қосылу үшін таңдады, ол ормандық жерлеу лагерінде 50-ден 60 адамға дейін жұмыс істеді. Олар газбен жүретін көліктерден мәйіттерді алып, жаппай қабірлерге қойды. Үлкен траншеялар тез толды, бірақ шіритін денелердің иісі айналасындағы елді мекендерге, соның ішінде жақын ауылдарға да тарады. 1942 жылдың көктемінде СС орман ішінде мәйіттерді өртеуге бұйрық берді. Мәйіттер бетон плиталар мен теміржол рельстерінен құралған ашық алаңдағы торларға қойылып, өртеліп, күлге айналдырылды. Түтіктер ауа тартуға пайдаланылды, ал тордың астына ұзын күл жинағыштары орнатылды. Кейіннен еврей Зондеркомандосы жаппай қабірлерді қайта қазып, бұрын жерленген мәйіттерді өртеуге міндеттелді. Олар құрбандардың киімдерін сұрыптап, көліктерден қалған қалдықтарды – нәжіс пен қанды тазалады. СС еврейлік арнайы жасақтың мүшелерін белгілі бір уақыт сайын өлтіріп, олардың орнына соңғы көліктерден таңдалған жұмысшыларды қойды. СС тұтқындар арасында секіру және жүгіру жарыстарын өткізді, олардың аяқтарына тізбектер салынған болатын, кім жұмысын жалғастыруға лайық екенін анықтау үшін. Мұндай жарыстарда жеңілгендер атып тасталатын. 1942 жылдың жазында жаңа комендант Ботман лагерьдегі кісі өлтіру әдістеріне маңызды өзгерістер енгізді. Бұл өзгеріске сол жылдың наурыз және сәуір айларында болған екі оқиға себеп болды. Біріншіден, газбен жүретін көлік тірі адамдар толы болғанда тас жолда бұзылып қалды. 1943 жылдың наурыз айында немістер Варталанд аймағындағы барлық еврейлерді жойғаннан кейін, Рейнхард операциясы әлі де басқа жерлерде жүріп жатқанда, Чехмло жою орталығын жапты. Басқа өлім лагерьлерінде адамдарды өлтіру мен өртеудің жылдам әдістері болды. Чехмло Рейнхардтың құрамына кірген жоқ. СС Шлослагерді және оған ілесіп келген сарайды толық бұзуға бұйрық берді, ол жермен тегіс етілді. СС жасаған соғыс қылмыстарының дәлелдерін жасыру үшін 1943 жылдан бастап немістер Зондеркомандо 1005 бөліміне барлық қалдықтарды эксгумациялауды және мәйіттерді ашық алаңдағы кремация орындарында өртеуді бұйырды. Соңында, лагерь басшылары процесті жеделдету үшін Гамбургтегі Шривер және компаниядан сүйек ұнтақтағыш машинасын (Knochenmühle) сатып алды.
The German SS staff selected young Jewish prisoners from incoming transports to join the camp Sonderkommando, a special unit of 50 to 60 men deployed at the forest burial camp. They removed corpses from the gas vans and placed them in mass graves. The large trenches were quickly filled, but the smell of decomposing bodies began to permeate the surrounding countryside including nearby villages. In the spring of 1942, the SS ordered burning of the bodies in the forest. The bodies were cremated on open air grids constructed of concrete slabs and rail tracks; pipes were used for air ducts, and long ash pans were built below the grid. Later, the Jewish Sonderkommando had to exhume the mass graves and burn the previously interred bodies. In addition, they sorted the clothing of the victims, and cleaned the excrement and blood from the vans. Periodically, the SS executed the members of the Jewish special detachment and replaced them with workers selected from recent transports. The SS held jumping contests and races among the prisoners, who were shackled with chains on their ankles, to deem who was fit to continue working. The losers of such contests were shot. During the summer of 1942, the new commandant Bothmann made substantial changes to the camp's murder techniques. The change was prompted by two incidents in March and April of that year. First, the gas van broke down on the highway while full of living victims. After having annihilated almost all Jews of Wartheland District, in March 1943 the Germans closed the Chełmno killing centre, while Operation Reinhard was still underway elsewhere. Other death camps had faster methods of murdering and incinerating people. Chełmno was not a part of Reinhard. The SS ordered complete demolition of Schlosslager, along with the manor house, which was levelled. To hide the evidence of the SS committed war crimes, from 1943 onward, the Germans ordered the exhumation of all remains and burning of bodies in open air cremation pits by a unit of Sonderkommando 1005. Eventually, the camp authorities bought a bone crushing machine (Knochenmühle) from Schriever and Co. in Hamburg to speed up the process.
Жоюдың соңғы кезеңі
1944 жылы немістер үшін соғыс қару-жарағын өндірген оккупацияланған Польшаның соңғы геттосы болды.
On 1944, the last ghetto in occupied Poland to produce war supplies for the Germans.
Чельньодағы сот
Соғыстан кейін Чельмно жойқын лагерінің бірқатар қызметкерлері Польшада, сондай-ақ шамамен 20 жылға созылған басқа да сот процестерінде сотталды. 1945 жылы Лодзьдегі аудандық сотта СС Кульмхоф арнайы жасағының үш бұрынғы мүшесі, оның ішінде лагерь командирінің орынбасары Обершарфюрер Уолтер Пиллер сотқа тартылды. Тергеу кезіндегі айғақтарды судья В. Беднарц қарады. Адольф Эйхман 1961 жылы Иерусалимдегі соғыс қылмыстары бойынша сотталу кезінде лагерь туралы куәлік берді. Ол 1942 жылдың соңында бір рет лагерьге барған. Жерлеу арнайы жасағынан Симон Сребник Хелмно гарнизоны мен Эйхманның соттарында куәлік берді. Лагерьде "Спиннефикс" деп аталған Сребник Хелмно гарнизонында осы атпен ғана танылды. 1967 жылы Боннда газ машинасының жүргізушісі (лагерьдің СС Унтершарфюрері Уолтер Бурмейстермен шатастырмау керек) Уолтер Бурмейстер куәлік берді.
After the war, some Chełmno extermination camp personnel were tried in Poland as well as in other court cases spanning a period of about 20 years. The first judicial trial of three former members of the SS Sonderkommando Kulmhof, including camp's deputy commandant Oberscharführer Walter Piller, took place in 1945 at the District Court in Łódź. The examination of evidence during the investigation was carried out by Judge Władysław Bednarz. Adolf Eichmann testified about the camp during his 1961 war crimes trial in Jerusalem. He visited it once in late 1942. Simon Srebnik, from the burial Sonderkommando, testified in both the Chelmno Guard and Eichmann trials. Nicknamed Spinnefix at the camp, Srebnik was recognised by the Chelmno Guards only by this moniker. Walter Burmeister, a gas van driver (not to be confused with the camp's SS Unterscharfuehrer Walter Burmeister), testified in Bonn in 1967.
Тірі қалғандар
Холокост энциклопедиясына сәйкес, жерлеу тобынан (Sonderkommando) барлығы жеті еврей Вальдлагерден қашып шықты. Мордехай Зуравски мен Саймон Сребник кейін қашып кетті. Винер Гройановский псевдонимімен лагерь операциялары туралы Гройановский есебінде жазды, бірақ ол мыңдаған адаммен бірге тұтқындалып, Бельжектің қырып тастау лагерінің газ камерасында өлтірілді. Олардың әрқайсысы 1961 жылы Иерусалимде Адольф Эйхманның сотында Чельмнодағы тәжірибесі туралы Сребник пен Подчлебникпен бірге берген куәліктерін жазды. Сонымен қатар, Сребник 1962–1963 жылдардағы Хелмно күзетшілерінің сотында куәлік берді. Француз режиссері Клод Ланцман өзінің «Шоа» деректі фильмінде Сребник пен Подчлебникпен сұхбаттасты, оларды Чельмнодан аман қалған жалғыз екі еврей деп атады, бірақ ол жаңылысты. Кейбір дереккөздер соғыстан тек Саймон Сребник пен Мордехай Подчлебник аман қалды деп қайталайды, бірақ олар да жаңылысады. Соғыстан кейінгі кезеңде барлық қашқандар анықталған жоқ. 2002 жылы Гарвард университетінің докторы Сара Рой өзінің әкесі Абрахам Ройдың жоғарыда аталған аман қалғандардың бірі екенін жазды. Ол әкесінің Холокост энциклопедиясында Абрам Рож деп танылғанын айтты, бірақ олардың жалпы саны туралы жаңылысты. Видавски геттодан кетер алдында раввин Лаумен және соғысқа дейінгі Коммуналық Кеңестің бірнеше мүшесімен сөйлесіп, оларды қырып тастау процесі туралы қорқынышты фактілермен ойын қозғайды. Екі қашқын, Юстман мен Видавски, Цзенстохова геттосына да келді және раввин Ханох Гад Юстманмен кездесті. Олар әртүрлі бағытта барып, еврей қауымдастықтарына оларды күтіп тұрған тағдыр туралы хабарлауға және ескертуге көп күш жұмсады, бірақ көптеген адамдар олардың айтқандарына сенгісі келмеді.
According to the Holocaust Encyclopedia, a total of seven Jews from the burial Sonderkommando escaped from the Waldlager. Mordechaï Zurawski and Simon Srebnik escaped later. Winer wrote under pseudonym Grojanowski about the operations of the camp in his Grojanowski Report, but he was rounded up with thousands of others and murdered in the gas chamber of Bełżec extermination camp. each of which documents his testifying, along with Srebnik and Podchlebnik about his experience at Chełmno, at the 1961 trial of Adolf Eichmann in Jerusalem. In addition, Srebnik testified in the Chelmno Guard Trials of 1962–63. The French director Claude Lanzmann included interviews with Srebnik and Podchlebnik in his documentary Shoah, referring to them as the only two Jewish survivors of Chełmno, but he was in error. Some sources repeat that only Simon Srebnik and Mordechaï Podchlebnik survived the war but these are also in error. Not all escapees have been identified in the postwar period. In 2002 Dr. Sara Roy of Harvard University wrote that her father, Abraham Roy, belonged to the aforementioned survivors. She said that her father was the escapee recognized by the Holocaust Encyclopedia as Abram Roj, although she was mistaken about their total number. Widawski spoke with Rabbi Lau as well as some members of the prewar Communal Council before he left the ghetto, robbing them of their peace of mind with earth shattering facts about the extermination process. Both fugitives, Justman and Widawski, arrived also at the Częstochowa Ghetto and met with Rabbi Chanoch Gad Justman. They headed in various directions and made a tremendous effort to inform and warn the Jewish communities about the fate that awaited them, however, many people refused to believe their stories.