Кіріспе

Көпбұрыш немесе мозаика, оның төбелері бірдей
Граф теориясы

Геометрияда, көпбұрыш (мысалы, көпбұрыш немесе көпжақ) немесе мозаика, егер оның барлық төбелері фигураның симметриясы бойынша эквивалент болса, теңбұрышты немесе төбелік транзитивті деп аталады. Бұл әрбір төбе бірдей немесе кері ретпен және сәйкес жақтар арасындағы бірдей бұрыштармен бірдей жақтармен қоршалған дегенді білдіреді. Техникалық тұрғыдан алғанда, кез келген екі төбе үшін біріншіні екіншісіне изометриялық түрлендіретін көпбұрыштың симметриясы бар деуге болады. Мұны былай да айтуға болады: көпбұрыштың автоморфизмдер тобы оның төбелерінде транзитивті әрекет етеді немесе төбелер бір симметрия орбитасында жатыр. Шектелген n өлшемді теңбұрышты фигураның барлық төбелері (n-1) сферада орналасқан. Теңбұрышты термині көпжақтар үшін бұрыннан қолданылып келеді. Төбелік транзитивті – симметрия топтары және граф теориясы сияқты қазіргі заманғы идеялардан алынған синоним. Изогонал емес псевдоромбикубоктаэдр, "барлық төбелер бірдей көрінеді" деген тұжырымдама, мұнда қолданылатын анықтама сияқты шектеулі емес екенін көрсетеді, ол көпбұрышты немесе мозаиканы сақтайтын изометриялар тобын қамтиды.

N өлшемдер: теңбұрышты политоптар мен теселяциялар

Бұл анықтамаларды жоғары өлшемді политоптар мен тесселяцияларға да қолдануға болады. Барлық біркелкі политоптар теңбұрышты болады, мысалы, біркелкі 4-политоптар және дөңгелек біркелкі бал ұялары. Теңбұрышты политоптың қос фигурасы – изогедральды фигура, ол өзінің жақтарында транзитивті.

k-оң және тең сандық фигуралар

Политоп немесе плитка, егер оның төбелері k транзитивтілік класын құраса, k-изогоналды деп аталуы мүмкін. К-біркелкі деген термин, тек қана дұрыс көпбұрыштардан құралған k-изогоналды фигура ретінде анықталады. Оларды әртүрлі біркелкі түс схемалары арқылы визуалды түрде көрсетуге болады. Осы қиық ромбылық додекаэдр 2-изогоналды, себебі оның екі транзитивтілік классы бар. Бұл көпжақ төртбұрыштар мен жалпақ алтыбұрыштардан тұрады. Осы жартылай реттелі плитка да 2-изогоналды (және 2-біркелкі). Бұл плитка теңқабырлы үшбұрыштардан және дұрыс алтыбұрышты жақтардан тұрады. 2-изогоналды 9/4 энеаграмма (икосаэдрдің соңғы жұлдыздануының жағы)