1804 жылы құрылған Киелі кітап қоғамы

Кіріспе

Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамы, Англия мен Уэльсте көбінесе Киелі кітап қоғамы деп аталады, – бұл конфессиялық емес христиандық Киелі кітап қоғамы, қайырымдылық мәртебесіне ие және оның мақсаты – Киелі кітапты бүкіл әлемге қолжетімді ету. Қоғам 1804 жылдың 7 наурызында Уильям Уилберфорс және Томас Чарльз сияқты адамдар тобымен «Киелі жазбалардың кеңінен таралуын және қолданылуын» ынталандыру үшін құрылды. BFBS баспасынан шыққан Киелі кітаптардың титулдық бетінде баспагер ретінде BFBS атауы мәтіннің тіліне аударылған, мысалы, Луи Сегонның француз тіліндегі «Société biblique britannique et étrangère» немесе Л.Л. Заменгофтың қағаздарынан жинақталған және оның қайтысынан кейін құрастырылған эсперанто тіліндегі Киелі кітапта «Brita kaj Alilanda Biblia Societo».

Тарих

Британдық және шетелдік Киелі кітап қоғамы 1804 жылы Религиоздық трактаттар қоғамымен байланысы бар христиандар тобы, уэльс тілінде сөйлейтін христиандар үшін қолжетімді Киелі кітаптардың жетіспеушілігі мәселесін шешуге тырысқан кезде құрылды. Көптеген қыздар Томас Чарльзға Киелі кітаптың данасын алу үшін ұзақ қашықтықтан келді. Кейіннен олардың бірі – Мэри Джонс есімді жас қыз, Гвинеддегі Бала қаласына Киелі кітап алу үшін 20 шақырымнан астам жол жүргені туралы әңгіме айтылды. BFBS әлемдегі алғашқы Киелі кітап қоғамы емес еді. Ұлыбританиядағы "Киелі кітап қоғамы" деп аталатын алғашқы ұйым 1779 жылы құрылды: ол әлі де бар және оны Теңіз және әскери Киелі кітап қоғамы деп атайды. 1804 жылы Канада үшін Мохок тіліне Жоханның Ізгі хабарының алғашқы аудармасы жасалды. Британ аралдарында BFBS SPCK алғаш шығарған уэльс, шотланд гаэллігі және мэнктік гаэллігі тілдеріндегі Киелі кітаптарды қайта басып шығарды. Алғашқы романи аудармасы – Ибериядағы кало тіліне Луқа ішіндегі жазбалардың аудармасы болды. 1824 жылғы 13 қарашадағы "Бюффало Эмпориум және жалпы жарнамалаушы" (Нью-Йорк) басылымында БФБС "құрылғаннан бері 1 723 251 Киелі кітап пен 2 529 114 Жаңа өсиет таратып, барлығы 4 252 365 дананы шығарды" делінген. Бастапқы күндерінен бастап Қоғам экуменикалық және сектанттық емес болуға ұмтылды. 1825–26 жылдарғы Апокрифтер және Метрикалық псалмдар туралы дау Гласгоу және Эдинбург Киелі кітап қоғамдарының бөлінуіне әкелді, олар кейіннен қазіргі Шотландия Киелі кітап қоғамын құрды. Бұл және 1831 жылғы осындай дау, унитарийлердің маңызды Қоғамдық лауазымдарды иеленуіне байланысты, азшылықтың Тринитариан Киелі кітап қоғамын құруына себеп болды. Киелі кітап қоғамы өз жұмысын Англия, Үндістан, Еуропа және одан әрі кеңейтті. Еуропаның көптеген елдеріндегі протестанттық қауымдастар (мысалы, Хорватия және Албания) XIX ғасырдағы BFBS Киелі кітап сатушыларының жұмысына қарызды. Әлемнің түкпір-түкпірінде қосымша филиалдар құрылды, олар кейіннен өздерінің құқығында Киелі кітап қоғамдары болды және бүгінде Біріккен Киелі кітап қоғамдарының құрамында ынтымақтастықпен жұмыс істейді. Киелі кітап қоғамы – Англия мен Уэльсте қолжетімді Киелі кітаптарды аудару, қайта қарау, басып шығару және таратумен айналысатын конфессиялық емес христиандық желі. Газеттің 1879 жылғы 15 наурыздағы (Монреаль) санында BFBS-тің жалпы таралымы "соңғы жетпіс бес жыл ішінде (1804 жылдан бері) 82 000 000 дананы құрады" деп жазылған. 1909 жылы ол 215 миллион дана басып шығарды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Киелі кітап қоғамы соғыстың барлық тараптарындағы жауынгерлер мен тұтқындарға 80-нен астам тілде 9 миллионнан астам Киелі кітаптарды таратып берді. Бұл мәселеде Киелі кітап қоғамы үлкен қиындықтарға қарамастан жетістікке жетті – қағаз жетіспеушілігі, қағаздың қымбаттауы, қағазды үлестеу, су асты кемелерінің блокадасы және сауда кемелерінің батып кетуі. Бұрынғы әріптестердің күрт қарсыластар қатарында кездесуі одан да қиын болды. Еуропаның барлық жеріндегі Киелі кітап сатушылар өздерінің әскерлеріне шақырылды немесе ерікті түрде қатарына қосылды. Киелі кітап қоғамы бұл шақыруға жауап берді. Олар ауру және жарақат алған сарбаздарға, теңізшілерге және әскери тұтқындарға Қызыл Крест арқылы тарату үшін хакимен байланган, крестпен белгіленген Жаңа өсиеттерді басып шығарды. Күн сайынғы жұмыс күндері соғысқа қатысушыларға, аурулар мен жарақат алғандарға, әскери тұтқындарға, эмигранттар мен босқындарға орташа есеппен 6–7000 дана жіберілді. Бұл соғыс кезеңінде күні-түні әр минут сайын таратылатын төрттен астам дананы құрады. Аударма жұмысы тоқтаған жоқ – 1914 жылдың тамызынан 1918 жылдың қарашасына дейін Киелі кітап қоғамы 34 жаңа тіл мен диалектте Жазбаларды басып шығарды. Бұл соғыс кезеңінде әр жеті апта сайын бір жаңа нұсқа шығарылатындығын білдірді. Көп жылдар бойы қоғамның штаб-пәтері Лондонда болды; 1972 жылы оның мекенжайы: 146, Queen Victoria Street, E. C.4. 1972 жылға қарай ол 1431 тілде толық немесе Киелі кітаптың бір бөлігін басып шығарды немесе таратты. Сол кезде ол жыл сайын 173 миллион дана таратты.

The British and Foreign Bible Society dates back to 1804 when a group of Christians, associated with the Religious Tract Society, sought to address the problem of a lack of affordable Bibles in Welsh for Welsh speaking Christians. Many young girls had walked long distances to Thomas Charles to get copies of the Bible. Later the story was told of one of them – a young girl called Mary Jones who walked over 20 miles to get a Bible in Bala, Gwynedd. BFBS was not the first Bible Society in the world. The first organisation in Britain to be called "The Bible Society" was founded in 1779: it still exists and is called the Naval & Military Bible Society. The first BFBS translation project was the Gospel of John into Mohawk for Canada in 1804. In the British Isles BFBS reprinted Bibles in Welsh, Scots Gaelic and Manx Gaelic first produced by the SPCK. The first Romani translation was the Gospel of Luke into the Caló language of Iberia. A report in the 13 November 1824 edition of the Buffalo Emporium and General Advertiser (NY), stated that the BFBS "since its establishment, has distributed 1,723,251 Bibles, and 2,529,114 Testamentsmaking a total of 4,252,365." From the early days, the Society sought to be ecumenical and non sectarian. The Controversy in 1825–26 about the Apocrypha and the Metrical Psalms resulted in the secession of the Glasgow and Edinburgh Bible Societies, which later formed what is now the Scottish Bible Society. This and another similar 1831 controversy about Unitarians holding significant Society offices resulted in a minority separating to form the Trinitarian Bible Society. The Bible Society extended its work to England, India, Europe and beyond. Protestant communities in many European countries (such as Croatia and Albania) date back to the work of nineteenth century BFBS Bible salesmen. Auxiliary branches were set up all over the world, which later became Bible Societies in their own right, and today operate in co operation as part of the United Bible Societies. The Bible Society is a non denominational Christian network which works to translate, revise, print, and distribute affordable Bibles in England and Wales. A newspaper article in the 15 March 1879 edition of The Gazette (Montreal), noted that the total circulation by the BFBS "has been 82,000,000 during the last seventy five years" (since 1804). By 1909 it had issued 215,000,000 copies of the Bible. During World War One Bible Society distributed more than nine million copies of Scripture, in over 80 languages, to combatants and prisoners of war on all sides of the war. Bible Society managed this despite immense challenges – supply shortages, rising paper costs, paper rationing, submarine blockades and the sinking of merchant shipping. Even greater than these physical difficulties was the emotional toll – former colleagues suddenly found themselves fighting on opposing sides. Bible salesmen throughout Europe were conscripted or volunteered into their respective armies. The Bible Society responded to the challenge. They printed New Testaments bound in khaki, stamped with a cross, for distribution via the Red Cross among sick and wounded soldiers, sailors and prisoners of war. On average between 6–7,000 volumes were sent out every working day for fighting men, the sick and wounded, the prisoners of war, exiles and refugees. That's over four copies distributed each minute, day and night, for the duration of the war. Translation work never stopped – between August 1914 and November 1918, Bible Society printed Scriptures in 34 new languages and dialects. This meant on average there was one new version every seven weeks during the whole period of war. For many years the headquarters of the society was in London; in 1972 its address was 146, Queen Victoria Street, E. C.4. By 1972 it had published or distributed whole Bibles or parts of the Bible in 1,431 languages. At that time it was distributing 173 million copies each year.

Қоғамның жұмыс істейтін жері

Қоғамның миссиясы жаһандық. Оның жұмысы екі бағытқа бөлінеді: ішкі және халықаралық. Қоғам – дүние жүзіндегі 140-тан астам Киелі кітап қоғамдарының біріккен халықаралық қауымдастығы, Біріккен Киелі кітап қоғамдары деп белгілі. Оның барлық халықаралық бағдарламасы олардың әріптес Киелі кітап қоғамдарымен тығыз байланыс арқылы жергілікті деңгейде іске асырылады.