Америка Құдай Жамағаты: Библияны тарату және аударма жасау ұйымы

Кіріспе

Ұйым

Американың Киелі кітап қоғамы – АҚШ-та орналасқан коммерциялық емес христиандық ұйым, кеңсесі Филадельфия, Пенсильвания штатында орналасқан. Біріккен Киелі кітап қоғамдарының американдық мүшесі ретінде, ол жаһандық Киелі кітап аудармасын, өндірісін, таратуын, сауат ашуды, оқырмандарды қызықтыруды, миссионерлік қызметті және жақтаушылық шараларын қолдайды. Американың Киелі кітап қоғамы христиандық Киелі кітаптың түрлі конфессиялық аудармаларын жариялайды және таратады, сондай-ақ адамдарға оны зерттеуге көмектесетін оқулықтар мен басқа да құралдарды ұсынады. 1816 жылдың 11 мамырында Нью-Йорк қаласында құрылған бұл ұйым "Жақсы жаңалық" Киелі кітап аудармасымен ең көп танымал. Американың Киелі кітап қоғамы "Қазіргі заманғы ағылшын тіліндегі нұсқасын" да жариялайды. Американың Киелі кітап қоғамы Біріккен Киелі кітап қоғамдарының, Халықаралық Киелі кітап агенттіктері форумының, "Әр тайпа, әр ұлт" ұйымының мүшесі болып табылады және ешқандай жеке діни ағыммен байланысты емес. Никеялық Символға сәйкес Тринитарлық христиандық сенімімен Американың Киелі кітап қоғамы соңғы күндердің қасиеттілерін немесе Ехоба куәгерлерін христиандар деп санамайды. 2015 жылдың тамызында Американың Киелі кітап қоғамының бас кеңсесі Нью-Йорктегі 1865 Бродвейден Филадельфияға көшірілді.

19 ғасыр

Америкалық Киелі кітап қоғамы 1816 жылы көрнекті американдық протестанттар тарапынан құрылды. Алғашқы президенті – 1782-1783 жылдар аралығында Континенталдық Конгресс президенті болған Элиас Будино. 1821 жылы АҚШ Жоғарғы Сотының алғашқы Бас судьясы Джон Джей президенттік лауазымға тағайындалды, ал жылдар бойы ұйымға Фредерик Теодор Фрелингуйзен және Нью-Йорк филармониялық қоғамының бұрынғы президенті Эдвин Фрэнсис Хайд сияқты көптеген көрнекті тұлғалар жетекшілік етті. Америка Құрама Штаттарының ұлттық әнұранын жазған Фрэнсис Скотт Ки 1817 жылдан 1843 жылы қайтыс болғанға дейін ұйымның вице-президенті болды. Америкалық Киелі кітап қоғамының алғашқы кеңсесі Манхэттеннің төменгі бөлігіндегі Нассау көшесінде орналасқан. Америкалық Киелі кітап қоғамы король Джеймс Киелі кітабын пайдаланды және 1858 жылдан бастап мәтіннің бұрмалануын болдырмау үшін комиссиялар құрды. Америкалық Азамат соғысы кезінде Америкалық Киелі кітап қоғамы қонақүйлердегі алғашқы Киелі кітаптарды және солдаттарға арналған алғашқы қалталық Киелі кітаптарды ұсынды. Америкалық Киелі кітап қоғамы алғаш рет 1818 жылы Делавэр штатының ленапе тіліне, солтүстік американдықтардың тіліне аударған. 1830 жылдарға қарай Америкалық Киелі кітап қоғамы бірнеше ағылшын тіліндегі Киелі кітаптар мен Жаңа өсиеттерді, соның ішінде қалталық нұсқасын сатты. Ұйымның иелігінде француз, испан және неміс тілдерінде Киелі кітапты басып шығаруға мүмкіндік беретін стереотиптік пластиналар болды. Сондай-ақ, онда басқа баспагерлерден әртүрлі тілдердегі Киелі кітаптар да болды, олардың ішінде гэль, валли, голланд, мохок, гавай және сенека тілдері бар еді. Америкалық Киелі кітап қоғамы 1835 жылы көзі көрмейтіндерге көмек көрсетуді бастады. Ұйым "Бостон" немесе "Хоу" деп аталатын қаріптерді басып шығару жүйесін жасаған Сэмюэл Гридли Хоуды қолдады. XIX ғасырдың бірінші жартысында Хоудың қаріптерін пайдаланатын Киелі кітапты Америкалық Киелі кітап қоғамы қаржыландырып, сатты. XIX ғасырдың соңына қарай ұйым Нью-Йорк нүктелік жүйесінде Киелі кітаптың толық нұсқасын басып шығара бастады. 1834 жылы Америкалық құлдыққа қарсы қоғам ұсынған үсыныстан бас тарту оқиғасы сол кезде кеңінен жарияланды. Бұл мақсат – американдық құлдарға, яғни халықтың шамамен алтыдан бір бөлігіне Киелі кітап таратуға қаржы бөлу еді, өйткені құлдыққа қарсы күресушілер Киелі кітап туралы білім құлдықтың аяқталуын жеделдетуге көмектеседі деп сенді. (Бірқатар оңтүстік дін қызметкерлері Киелі кітап құлдықты қолдайды деп мәлімдеді.) Либерияға бұрынғы құлдарға арналған Киелі кітаптарды жібергенімен, АҚҚ жергілікті таратуды штаттық ұйымдарына тапсырды, олар құлдарға тікелей Киелі кітаптарды таратудан бас тартты. Қоғам құлдықты жоюға жеткілікті мүкіндік бермегендіктен, Америка және шетел құлдыққа қарсы қоғам "өзінің қолдауының көп бөлігін Америка миссионерлік қоғамына, құлдарға Киелі кітаптар мен насихаттарды жеткізу үшін 'жүйелі күш-жігер' жасайды деп сенген ұйымға беруге шешім қабылдады". 1852 жылы Теодор Фрелингуйзен Америкалық Киелі кітап қоғамының президенті болған кезде Киелі кітап үйі салынды, ол Нью-Йорктегі Үшінші және Төртінші авенюлер арасындағы, Астор Плейс және Тоғызыншы көшелермен шектесетін блоктың барлық аумағын алып жатты. Суфражист және экономист Вирджиния Пенни Киелі кітап үйінде әйелдерге жұмыс іздеу кеңсесін ұсынды және Нью-Йорктегі әйелдерге арналған жұмыс түрлері туралы лекциялар оқыды. 1920 жылға қарай ол қаладағы ең көне кеңсе ғимараттарының бірі болды. Америкалық Киелі кітап қоғамының мақсаты – Киелі кітапты барлық адамдарға қолжетімді ету, осы мақсатта XIX ғасырда Америка Құрама Штаттарында төрт зерттеу жүргізілді. Бұл зерттеулер 1829, 1856, 1866 және 1882 жылдары өтті. 1882 жылы төртінші зерттеу кезінде 6,3 миллионнан астам отбасыға барып, 473 806 отбасыға Киелі кітаптар берілді; сонымен қатар, шамамен 300 000 адам Киелі кітап алды.

American Bible Society was founded in 1816 by prominent American Protestants. The first President was Elias Boudinot, who had been President of the Continental Congress from 1782 to 1783. John Jay, the first Chief Justice of the United States Supreme Court, was named president in 1821, and a number of illustrious individuals like Frederick Theodore Frelinghuysen and Edwin Francis Hyde, a former president of the Philharmonic Society of New York, headed up the organization over the years. Francis Scott Key, the writer of the United States' national anthem, was a Vice President of the organization from 1817 until his death in 1843. American Bible Society's first headquarters were on Nassau Street in Lower Manhattan. American Bible Society used the King James Bible, and, starting in 1858, appointed committees to prevent textual corruption. The American Bible Society provided the first Bibles in hotels and the first pocket Bibles for soldiers during the American Civil War. The first translation by the American Bible Society was in 1818 into Lenape of Delaware, a Native American language. By the 1830s, American Bible Society sold several English Bibles and Testaments, including a pocket version. The organization owned stereotype plates that allowed it to print Scripture in French, Spanish, and German. It also carried Bibles from other printers in various languages, including Gaelic, Welsh, Dutch, Mohawk, Hawaiian, and Seneca. American Bible Society began its outreach to the blind in 1835. The organization was a supporter of Samuel Gridley Howe, who developed a raised letter printing system called “Boston” or “Howe” type. A Bible using Howe’s type was heavily funded and sold by American Bible Society in the first half of the 19th century. By the end of the 19th century, the organization was printing the entire Bible in the New York Point System. In an incident well publicized at the time, the ABS refused a donation offered in 1834 by the American Anti Slavery Society. The purpose was to subsidize the distribution of Bibles to American slaves, about one sixth of the population, as abolitionists believed that knowledge of the Bible hastened the end of slavery. (That the Bible supported slavery was maintained by a number of Southern clergymen.) While it sent Bibles to Liberia for the former slaves there, the ABS left domestic distribution in the hands of its state auxiliaries, who refused to distribute Bibles directly to slaves. The Society was widely seen as insufficiently committed to the abolition of slavery, to the point that the American and Foreign Anti Slavery Society "decided to throw most of its support behind the American Missionary Society, an organization that it believed was making a 'systematic effort' to get Bibles and tracts to slaves." In 1852, while Theodore Frelinghuysen was President of American Bible Society, the Bible House was built, occupying the whole of the block bounded by Third and Fourth Avenues, Astor Place, and Ninth Street in New York City. Suffragist and economist Virginia Penny offered an employment office for women in the Bible House, and she gave lectures on the many different types of jobs for women in New York City. By 1920, it was one of the oldest office buildings in the city. The American Bible Society's mission is to make the Bible available to all people and to that end, during the 19th century, four canvasses of the United States for this purpose were undertaken. These canvasses took place in 1829, 1856, 1866, and in 1882. During the fourth canvass, in 1882, more than 6.3 million families were visited, and 473,806 families were supplied with Bibles; in addition nearly 300,000 individuals received Bibles.

20 ғасыр

1912 жылы Американың Киелі кітап қоғамы ағылшын тілінен басқа 83 тілде Киелі кітаптар шығарды, олар АҚШ-та қолдануға арналған. Шетелде таралуы тұрақты түрде артып, 1876 жылы 250 000 данадан 1915 жылы 2 миллионнан астам данаға дейін жетті. 1999 жылы ұйым өзінің алғашқы ірі интернет-жобасын – ForMinistry.com тегін шіркеулерге веб-сайт құру платформасын іске қосты. 14 жыл бойы 180 000-нан астам шіркеу мен миссияға қызмет еткен соң, 2013 жылы қызметі тоқтатылды.

21 ғасыр

11 қыркүйектегі шабуылдан кейін Американың Киелі кітап қоғамы бір миллионнан астам Киелі кітаптарды таратып, оларды тегін жүктеуге мүмкіндік берді. Қызметкерлер Ground Zero-да құтқарушыларға Киелі кітаптардың бөліктерін таратуға ерікті болып қатысты. Қоғам әскерилерге қолдау көрсетуді жалғастырып келеді, оның ішінде барлық қарулы күштер бөлімшелеріндегі католик және протестант дін қызметкерлерінің көмегімен бірлесіп әзірленген қалташаға сыятын әскери Киелі кітапты шығарды. 1817 жылдан бері Американың қарулы күштеріне 60 миллионға жуық Киелі кітапты тегін таратып келеді. Табиғи апаттардан зардап шеккендерге де Киелі кітаптармен көмектеседі. 2004 жылы цунамиден кейін Американың Киелі кітап қоғамы Таиланд, Индонезия, Үндістан және Шри-Ланкадағы Біріккен Киелі кітап қоғамдарымен және серіктес Киелі кітап қоғамдарымен бірлесіп, зардап шеккен аймақтардағы адамдарға көптеген Киелі кітап ресурстарын ұсынды. 2005 жылы "Катрина" дауілінен аман қалғандарға миллионға жуық Киелі кітап пен Киелі кітаптың бөліктерін жіберді. Американың Киелі кітап қоғамы АҚШ-тағы жаңа үй иелеріне тегін Киелі кітап беру үшін "Habitat for Humanity" ұйымымен серіктестік құрды. 2007 жылы "Құтқару армиясы" ұйымымен бірлесіп "Миссия: Сауаттылық" бағдарламасы арқылы сауаттылықты арттыруға көмектесті. 2008 жылы Американың Киелі кітап қоғамы алғашқы көптілді Киелі кітабын шығарды және оның арнайы бауланған данасын Рим папасы Бенедикт XVI-ға сыйға тартты. Мәтін бес тілде жарық көрді: еврей, грек, латын, ағылшын және испан тілдерінде. 2010 жылы Американың Киелі кітап қоғамы АҚШ-тағы руханият пен Киелі кітаптарға деген қызығушылықтың өзгеруін зерттейтін "Киелі кітаптың жағдайы" атты жылдық ұлттық зерттеуді бастады. Сондай-ақ, жарнамасыз веб-қозғалтқышты іске қосты, ол Киелі кітаптың он түрлі аудармасын іздеуге мүмкіндік береді және Киелі кітапқа қызығушылық танытқан, сондай-ақ протестант, католик және православие дінін ұстанатын адамдарға бағытталған. 2010 жылы Американың Киелі кітап қоғамы Шығыс Африкадағы соғыс аймағында Киелі кітапқа негізделген жарақатты емдеу министрлігін іске қосты. 2013 жылы Американың Киелі кітап қоғамы мен Біріккен Киелі кітап қоғамдары Киелі кітап аудармаларының цифрлық көшірмелерін сақтайтын және оларды кез келген медиа платформасында пайдалануға мүмкіндік беретін Цифрлық Киелі кітап кітапханасын құрды. 2013 жылы Дуг Бердсолл президент және бас директор болып тағайындалды. 2014 жылы Американың Киелі кітап қоғамы ICANN-мен BIBLE TLD тіркелімін басқару туралы келісім жасады. BIBLE домендік атауларының қолжетімділігі онлайн-Киелі кітаптарға қолжетімділікті арттыруға мүмкіндік береді. Алғашқы сайт 2015 жылдың қыркүйегінде American.Bible атымен іске қосылды. 2014 жылы Рой Петерсон Дуг Бердсоллдың орнын басып, бұрын "Seed Company" және "Wycliffe Bible Translators" ұйымдарының президенті болып қызмет атқарған. 2015 жылы Американың Киелі кітап қоғамы 1865 Broadway ғимаратын AvalonBay Communities ұйымына 300 миллион АҚШ долларына сатқанын және Филадельфиядағы жаңа орынға көшіп, 401 Market Street мекенжайында 100 000 шаршы фут көлемдегі кеңсе ғимаратын жалға алғанын хабарлады. Американың Киелі кітап қоғамы қызметкерлердің христиандық нанымдары мен тәжірибелеріне сәйкес келуін талап ететін Киелі кітап қауымдастығының растауын енгізді. Ұйым гомосексуалдықты қолдамайтын адамдарды, яғни некенің бір еркек пен бір әйелдің арасында болуын мойындау керектігін, немесе никеге тұрмаған гетеросексуалдардың никеге тұрмайынша жыныстық қатынасқа түспеу керектігін айтып сынға ұшырады. 2018 жылы ұйым жұмыс күшінің 20 пайызын жоғалтты. Ұйым басшылығы 2018 жылығы 20 пайыздық шығын жылдық көрсеткіштермен сәйкес келеді деп мәлімдеді, бірақ 2017 жылы, жаңа растау саясаты күшіне енгенге дейін, қызметкерлердің 20 пайызы жоғалғанын көрсете алмады. 2019 жылдың 28 қазанында Американың Киелі кітап қоғамы президенті Рой Петерсонның зейнеткерлікке шығуын жариялады. Ол 2014 жылдан бері осы лауазымды атқарып келген. Роберт Бриггс уақытша президент және бас директор болып тағайындалды. 2020 жылдың 23 маусымында Роберт Л. Бриггс Директорлар кеңесінің шешімімен тұрақты президент және бас директор болып тағайындалды. 2022 жылы, екі жыл қызмет еткеннен кейін, президент Роберт Бриггс Американың Киелі кітап қоғамынан кетті. Бұрынғы басқарма төрағасы Джефф Браун уақытша президент болып тағайындалды. Содан кейін Браунды 2022 жылдың қыркүйегінде тағы бір бұрынғы басқарма мүшесі Дэвид Вихман алмастырды. Пол Клекнер 2023 жылы уақытша бас директор болып тағайындалды, ол бұрын Луизиана штатының Батон-Руж қаласындағы Әйелдер ауруханасының уақытша бас директоры болып жұмыс істеген. 2024 жылдың қаңтарында доктор Дженнифер Холлоран Американың Киелі кітап қоғамының жаңа президенті және бас директоры болып таныстырылды. Доктор Холлоран бұрын 22 жыл бойын "Wycliffe Bible Translators USA" ұйымында түрлі басшылық қызметтерде жұмыс істеген, соңғы кезде бас операциялық директор болып қызмет атқарған.

In the aftermath of the September 11 attacks, American Bible Society distributed more than one million Scriptures and offered downloadable portions free of charge to those affected by the tragedy. Staff members also volunteered at Ground Zero distributing Scripture Portions to rescue workers. It has also maintained its commitment to the military, including producing a pocket sized military Bible, developed jointly with the aid of Catholic and Protestant chaplains from all branches of the armed forces. Since 1817, it has distributed almost 60 million free Bible resources to America's armed forces. It also provides Scriptures to victims of natural disasters. Following the tsunami in 2004, American Bible Society worked in cooperation with the United Bible Societies and partner Bible Societies in Thailand, Indonesia, India and Sri Lanka to provide a host of Bible resources to people in the affected regions. In 2005, it sent nearly a million Bibles and Scripture portions to those who survived the devastation of Hurricane Katrina. American Bible Society formed a partnership with Habitat for Humanity to give a free Bible to each of its new homeowners in the United States. In 2007, American Bible Society partnered with The Salvation Army to promote literacy with its program Mission: Literacy. In 2008, American Bible Society published its first polyglot Bible and presented a specially bound copy to Pope Benedict XVI. The text was printed in five languages: Hebrew, Greek, Latin, English and Spanish. In 2010, American Bible Society launched an annual, nationwide study to survey trends in the U. S. regarding spirituality and Scripture engagement called State of the Bible. American Bible Society launched a new Bible Search tool, an ad free web engine that searches across ten translations of the Bible and targets the "Bible curious" and Protestant, Catholic and Eastern Orthodox believers. Also in 2010, American Bible Society launched the Bible based Trauma Healing ministry in a war zone in East Africa. In 2013, American Bible Society and United Bible Societies launched the Digital Bible Library, a repository that houses digital copies of Bible translations and makes the texts available for repurposing across any media platform. Doug Birdsall was also appointed in 2013 as President and CEO. In 2014, American Bible Society contracted with ICANN to operate the BIBLE TLD Registry. The availability of BIBLE domain names will accelerate global online Bible engagement. The first site to launch was American. Bible in September 2015 In 2014, Roy Peterson succeeded Doug Birdsall, having previously served as President of the Seed Company and Wycliffe Bible Translators. In 2015, American Bible Society announced that it had sold 1865 Broadway to AvalonBay Communities for US$300 million and was moving to a new location in Philadelphia, leasing 100,000 square feet at 401 Market Street. American Bible Society introduced the Affirmation of Biblical Community, an employee policy which requires staff to align around a core set of Christian beliefs and practices. The organization came under criticism as excluding individuals who are homosexual, stating they had to agree that marriage was between one man and one woman, or unwed heterosexuals living together, stating they had to agree not to have sex until they were married. The organization lost 20 percent of its workforce in 2018. Leadership of the organization claims the 20 percent attrition in 2018 was consistent with annual totals, but could not show that the organization suffered a 20% loss in staff in 2017, prior to the new Affirmation policy. On October 28, 2019, American Bible Society announced the retirement of President Roy Peterson. He had held the role since 2014. Robert Briggs was announced as the Interim President and CEO. On June 23, 2020, Robert L. Briggs was appointed by the Board of Directors as permanent President and CEO. In 2022, after two years on the job, President Robert Briggs left American Bible Society. Jeff Brown, former board chairman stepped in as interim president. Brown was then replaced in September of 2022 by another former board member, David Viehman. Paul Cleckner joined as Interim CEO in 2023, having previously held the role of interim CEO of Women’s Hospital in Baton Rouge, Louisiana. In January of 2024, Dr. Jennifer Holloran was introduced as the new president and CEO of American Bible Society. Dr. Holloran had previously served for 22 years in various leadership roles at Wycliffe Bible Translators USA, most recently as chief operating officer.

Сенім және бостандық зерттеу орталығы

2021 жылдың жазында Independence Mall-те ашылған Faith and Liberty Discovery Center мұражайы, Американың құрылуынан бастап бүгінгі күнге дейін сенім мен бостандық арасындағы байланысты зерттейді. Оның айтуынша, бұл маңызды тарихи және жеке сәттердегі адамдардың Киелі кітапқа тигізген әсерін ашады. Жобаның құрылысы 2017 жылдың көктемінде басталуы жоспарланған еді. Орталық 2021 жылы ашылды. Американдық Киелі кітап қоғамының басшылығы FLDC-ді "барлық діндер мен ортадағы адамдар үшін қызықты тәжірибе" деп сипаттады.

2019 жылы Американдық Киелі кітап қоғамы Робинсон Фреденталдың 1978 жылғы 40 фут ұзындығы мен 16 фут биіктігі бар геометриялық тот баспайтын болаттан жасалған шедеврі White Water-ті 401 Market Street-тен Woodmere өнер мұражайына көшіруге төледі. Бұл туынды Филадельфияны қайта құру органының "Өнерге процент" бағдарламасы арқылы 401 Market Street мекенжайына тапсырыс берілген. Бұл бағдарлама қала меншігіндегі мүлікті қамтитын құрылыс шығындарының белгілі бір пайызын қоғамдық өнерге жұмсауды талап етеді. Faith and Liberty Discovery Center-де 4 қабатты биіктіктегі Beacon мүсіні орналасқан. Оның беті АҚШ-тың құрылуына қажет үш құжатты – Тәуелсіздік декларациясын, АҚШ Конституциясын және Киелі кітапты бейнелейді. 2024 жылдың наурыз айында Американдық Киелі кітап қоғамы орталықты жабу туралы хабарлады.

Киелі кітап суреттері

Библиялық өнер мұражайы тәуелсіз, бірақ Америкалық Киелі кітап қоғамымен байланысты ұйым болды және Нью-Йорктегі 1865 Бродвейдегі осы қоғамның ғимаратында орналасқан. Қазір ол жабылды.

Сирек кездесетін жазба орындарының жинағы

Американың Киелі кітап қоғамы 45 000-нан астам томдық кітап жинағына ие, бұл әлемдегі ең ірі Киелі кітаптардың бірі. Оның ішінде Гутенберг басылымына дейінгі көне және тарихи Киелі кітаптардың көптеген қызықты және құнды нұсқалары бар, соның ішінде Американың Киелі кітап қоғамы қорғауға алған бірнеше беттері де бар. Жинақта әртүрлі елдер мен аймақтардан келген, шамамен алты ғасырды қамтитын және барлық тілдердегі Киелі кітаптардың басылымдары бар. Бұл діни кітаптардың екінші ең ірі жинағы, ал Ватикан жинағы ең үлкені болып табылады.