Кіріспе

Cully (kyji) – Швейцарияның Во кантонындағы бұрынғы муниципалитет. 2006 жылға дейін Лаво округінің орталығы болды, кейін Лаво-Орон округінің құрамына кірді. Ол Женева көлінде жатыр. 2011 жылдың 1 шілдесінде Cully, Epesses, Grandvaux, Riex және Villette (Lavaux) муниципалитеттері бірігіп, Bourg en Lavaux жаңа муниципалитетін құрды.

Тарих

Каллидегі адам қызметінің ең ерте іздері неолит дәуірінен басталады, сол кезде Женева көлі қазіргі Моратель портының жанында орналасқан. Рим империясы кезінде Лозаннадан Ұлы Сент-Бернардқа соққан жол осы аймақтан өткен. Сол кезден бері сақталған кейбір қабырғалар мен монеталар табылды. Бұл жердің тұңғыш жазбадағы аталуы 967 жылы Куслиакум деген атпен тіркелген. Салынған аумақтың 13,9%-ын тұрғын үйлер мен ғимараттар, ал 10,5%-ын көлік инфрақұрылымы құрайды. Парктер, жасыл аймақтар мен спорт алаңдары 2,1% бөлігін алады. Орманды жерлердің 7,1%-ы тығыз орманмен, ал 2,1%-ы жеміс бақтарымен немесе ағаштардың шағын тобымен жабылған. Егіс жерлерінің 11,8%-ы егін өсіруге, 16,4%-ы жайылымға, ал 35,7%-ы жеміс-жүзімдіктерге пайдаланылады. Муниципалитет аумағындағы судың барлығы ағын су. Муниципалдық аймақ Женева көлінің солтүстік-шығыс жағалауындағы Лаво аймағының бір бөлігін қамтиды. Жер жағалаудан солтүстікке қарай, Лаво төбелері мен көлбеулері арқылы созылады, ал шығыс шекарасы "Шампафлон" ағысы бойымен, содан кейін оңтүстік-шығысқа қарай Жорат платосына дейін жалғасады. Солтүстік-шығысында бұл аймақ Куллидің ең биік нүктесі – Мон-де-Гурзеге дейін жетеді. Кулли аймағы Рейн мен Рона өзендерінің суайдымалықтары арасындағы су бөлігі болып табылады, ол Женева көлінен солтүстікке қарай 3 шақырым қашықтықта орналасқан. Муниципалитеттің солтүстік шекарасында Рейнге құятын Брой өзені жатыр. Куллиге ауылдың үстіндегі жүзімдіктердегі тау жотасында орналасқан Шено шағын ауылы және жазықтағы бірнеше шаруашылық кіреді. Куллиді Гранво, Форель, Риекс және Эпсес айнала қоршап тұр.

Елтаңба

Қалалық гербтің суреттемесі: Көгал және қызыл түстерге бөлінген, түстері ауыстырылған жүзім шоғыры бейнеленген.

Демография

Каллидің халқы (2009 жылғы жағдай бойынша) 1752 адамды құрайды. Соңғы 10 жылда (1999–2009 жылдар) халық саны 1,6% пайызға өзгерді. Бұл өзгерістің 0,7% көші-қонға, ал 2% туу және өлім-жітімге байланысты болды. Халықтың көп бөлігі (2000 жылғы жағдай бойынша) француз тілінде сөйлейді (1510 адам немесе 84,0%), екінші орында неміс тілі (99 адам немесе 5,5%) және үшінші орында португал тілі (77 адам немесе 4,3%) тұр. 32 адам итальян тілінде сөйлейді. 2000 жылы муниципалитетте 672 адам үйленбеген және бұрын үйленбеген болып тіркелген. 888 адам үйленген, 122-сі жесір, ал 116-сы ажырасқан. 2000 жылы бір тұрғын бөлмесіне орташа есеппен 0,57 адам шақ келді, бұл кантондық орташа көрсеткіш – бір бөлмеге 0,61 адамға шамалы тең. Үй шаруашылықтарының 35,2% жекеменшік үйлер, яғни жалдау төлемейді (бірақ олар ипотекалық немесе жалға алу шарты бойынша сатып алуға құқылы болуы мүмкін). 2000 жылы муниципалитетте 803 жеке тұрғын үй болды, ал әр үй шаруашылығында орташа есеппен 2,2 адам тұрды. 2000 жылы муниципалитетте 956 пәтер болды. Ең көп таралған пәтерлер 3 бөлмелі, олардың саны 254. 83 пәтер бір бөлмелі, ал 232 пәтер бес және одан көп бөлмелі. Осы пәтерлердің 783-і (жалпы санының 81,9%) тұрақты түрде пайдаланылды, 125 пәтер (13,1%) маусымдық түрде пайдаланылды, ал 48 пәтер (5,0%) бос тұрды.

Саясат

2007 жылғы федералды сайлауда ең көп дауыс жинаған партия SP болды, ол дауыстардың 20,24%-ын алды. Одан кейінгі үш ең көп дауыс жинаған партиялар: FDP (17,51%), Жасылдар партиясы (14,86%) және SVP (13,83%). Федералды сайлауда барлығы 601 дауыс тасталды, сайлауға қатысу көрсеткіші 53,1% болды.

Экономика

Кулли 20-ғасырдың басына дейін негізінен ауыл шаруашылығымен айналысқан ауыл болды. Бүгінгі күні Лаво төбелеріндегі жүзімдіктердің ауданы 90 гектарға жуық, ал алтаулы жерлердегі егіншілік және мал шаруашылығы халықтың жұмыспен қамту құрылымының маңызды бөлігін құрайды. Қазіргі таңда 22% жұмыс күші ауыл шаруашылығында, 6% екінші өнеркәсіпте, ал 72% қызмет көрсету саласында жұмыс істейді. Ауылдың батыс жағы соңғы онжылдықтарда дамып, құрылыс және ақпараттық технология салаларындағы кәсіпорындар өскен шағын коммерциялық және өнеркәсіптік аймаққа айналды. Куллидегі сауда тұтыну тауарларына және туризмге бағытталған, көптеген шарап дүкендері бар. Ауылдың шығысында шағын демалыс порты мен кемпинг орналасқан. Жыл сайын Кулли джаз фестивалі өткізіледі. Жақсы көлік инфрақұрылымы мен тартымды орналасуының арқасында ауыл соңғы онжылдықтарда тұрғын үйлерге арналған ауданда айналды. Дегенмен, көптеген жұмыс істейтіндер негізінен Лозанна және Веве-Монтре аймақтарында жұмыс істейтін маятник-жұмыскерлер. 2010 жылғы мәліметтер бойынша, Куллидегі жұмыссыздық деңгейі 3,5% құрады. 2008 жылы алғашқы экономикалық секторда 91 адам жұмыс істесе, осы секторда 26 кәсіпорын тіркелген. Екінші секторда 63 адам жұмыс істеді, ал осы секторда 19 кәсіпорын болды. Үшінші секторда 624 адам жұмыс істесе, осы секторда 75 кәсіпорын жұмыс істеді. 2000 жылы 471 жұмысшы муниципалитетке келіп жұмыс істесе, 610 жұмысшы муниципалитеттен шығып жұмыс істеген. Муниципалитет жұмыс күшін экспорттаушы болып табылады, әрбір кіретін жұмысшыға шамамен 1,3 жұмысшы шығып кетеді. Жұмыс істейтін халықтың 15,8%-ы жұмысқа қоғамдық көлікпен, ал 57,4%-ы жеке көлікпен барады. Куллиде тарихи орталық бар, онда тар көшелер мен 16-19 ғасырларға жататын әдемі шарапшылар үйлері сақталған. Бұрынғы қамалдардың көп бөлігі жойылған, бұрынғы үш қақпасы бұзылған. 1865-66 жылдары ортағасырлық шіркеудің орнында готикалық стильдегі Сент-Этьен шіркеуі салынған. 1641 жылы салынған Maison Jaune қазіргі әкімшілік ғимарат, ал Bâtiment de Villette (16 ғасырға жататын) – ескерткіштер тізіміне енген ғимарат. Басқа маңызды ғимараттарға 1673 жылғы Bâtiment Vallon және 1574 жылы салынған, 1630 жылы қайта жаңартылған және бұрын қалалық әкімшілік ретінде пайдаланылған Hôtel du Raisin жатады. Сондай-ақ, фонтан мен мүсін де бар. Көл жағалауындағы серуендеу жолы мен порт жабдықтары демалыс пен жаяу жүруге арналған танымал аймақтар. Гурзе тауындағы 925 метрлік биіктікте орналасқан Гурзе мұнарасынан Женева көлі, Альп таулары мен Юраның әдемі панорамалық көрінісі ашылады.

Дін

2000 жылғы санақ бойынша 822 адам немесе 45,7% швейцариялық реформаттық шіркеуге жатса, 543 адам немесе 30,2% - рим-католиктер еді. Қалған халықтың ішінде 51 адам православие шіркеуінің мүшесі (немесе халықтың шамамен 2,84%), 3 адам (немесе халықтың шамамен 0,17%) христиан-католик шіркеуіне, ал 24 адам (немесе халықтың шамамен 1,33%) басқа христиан шіркеуіне жатты. 2 адам (немесе халықтың шамамен 0,11%) еврей, ал 16 адам (немесе халықтың шамамен 0,89%) мұсылман болды. Бір адам индуист, ал тағы жеті адам басқа дінге жатты. 266 адам (немесе халықтың шамамен 14,79%) ешқандай шіркеуге жатпай, агностик немесе атеист болды, ал 73 адам (немесе халықтың шамамен 4,06%) сұраққа жауап бермеді. Оқу жылында әкімшілік округ барлығы 665 балаға мектепке дейінгі күтім көрсетті, оның ішінде 232 бала (34,9%) мектепке дейінгі күтімге субсидия алды. Кантонның бастауыш мектеп бағдарламасы бойынша оқушылар төрт жыл оқуға міндетті. Қалалық бастауыш мектеп бағдарламасында 85 оқушы оқыды. Міндетті негізгі білім беру бағдарламасы алты жылға созылады және онда 83 оқушы оқыды. Сонымен қатар, үйде оқыған немесе басқа дәстүрлі емес мектепке барған 3 оқушы болды. 2000 жылы Cully-де 139 оқушы басқа муниципалитеттен келсе, 136 тұрғын муниципалитеттен тыс мектептерде оқыды.