Кіріспе
Пиканинни (пиканинни, пиканнини немесе пикининни) – пиджин тіліндегі балаға арналған сөз, мүмкін португал тіліндегі pequenino ("ұл, бала, өте кішкентай, тым кішкентай") сөзінен туындаған. Бұл сөз афроамерикалық балаларды қаралап сөйлеу үшін, сондай-ақ Америка, Австралия және Жаңа Зеландияның абориген балаларына қатысты жеңілтектік есім ретінде қолданылған. Бұл сөз африкалық түкпілдегі қара терілі баланың қорлаушы карикатурасын да білдіруі мүмкін.
Pickaninny (also picaninny, piccaninny or pickininnie) is a pidgin word for a small child, possibly derived from the Portuguese pequenino ('boy, child, very small, tiny'). It has been used as a racial slur for African American children and a pejorative term for Aboriginal children of the Americas, Australia, and New Zealand. It can also refer to a derogatory caricature of a dark skinned child of African descent.
Шығуы және қолданылуы
Пиканинни сөзінің шығу тегі (және оның пиканинни және пикканинни сияқты басқаша жазылулары) даулы; бұл сөз португал тіліндегі «кішкентай бала» деген мағынаны білдіретін pequenino сөзінен туындаған болуы мүмкін. XVII ғасырда Батыс Үндістандағы құлдар кез келген нәсілдегі баланы мейіріммен атау үшін осы сөзді қолданған. Пиканинни XIX ғасырға қарай Америка Құрама Штаттарындағы қара балаларға, сондай-ақ Америка, Австралия және Жаңа Зеландияның абориген балаларына қатысты жеңілтеуші, қаралағыш мағынаға ие болды.
Пиджин тілдері
Пиканин термині португал тіліндегі pequenino сөзінен туындаған, пиджин тілдерінде бірнеше түрімен бірге кеңінен қолданыла бастады, яғни "кішкентай". Бұл термин Кариб теңізінің креол тілдерінде, әсіресе ағылшын тіліне негіделген тілдерде жиі кездеседі. Ямайка патоисінде бұл сөз пікни түріне қысқартылған, ол нәсілге қарамастан баланы сипаттау үшін қолданылады. Сол сөз Антигуа және Барбуда креол тілінде "балалар" мағынасында қолданылады, ал Суринамның ағылшын тіліндегі ұлттық креол тілі Sranang Tongo-да pequeno сөзі "кішкентай" және "бала" деген мағынада пікин ретінде қарыз сөз ретінде алынған. Папуа-Жаңа Гвинеяның Ток Писин немесе Вануатудың Бислама тілдері сияқты Меланезиялық пиджин және креол тілдеріндегі пікинини сөзі "бала" (адам немесе жануар) дегенді білдіреді; ол кез келген нәсілге жататын балаларды білдіруі мүмкін. Мысалы, Карл III ресми шарада Ток Писин тілінде сөйлеген сөзінде осы терминді қолданды: ол өзін nambawan pikinini bilong Misis Kwin (яғни Королеваның тұңғыш баласы) деп сипаттады. Нигерия және Камерун пиджин ағылшын тілінде пикин сөзі балаға қатысты қолданылады. Оны Африканың танымал музыканттарының әндерінде естіуге болады, мысалы, Фела Кутидің "Teacher Don't Teach Me Nonsense" және Принс Нико Мбарганың "Sweet Mother" әнінде; екеуі де Нигериядан. Сиерра-Леоне крио тілінде пикин сөзі "бала" немесе "балалар" дегенді білдіреді, ал Либерия ағылшын тілінде пекин сөзі де солай қолданылады. Оңтүстік Африкада қолданылатын пиджин тілі Чилапалапа тілінде пиканин термині қолданылады. Суринамның Сранран Тонго және Ндюка тілдерінде пикин термині "балалар", сондай-ақ "кішкентай" немесе "ұсақ" деген мағынаны білдіреді. Бұл сөздердің кейбіреулері португал тіліндегі pequeno сөзіне қарағанда pequenino сөзімен тікелей байланысты болуы мүмкін.
Америка Құрама Штаттары
Оңтүстік Америка Құрама Штаттарында "пиканни" сөзі ұзақ жылдар бойы африкалық құлдардың немесе (кейін) кез келген қара терілі африкалық американдықтардың балаларын атау үшін қолданылып келді. Қазіргі уақытта АҚШ-та бұл термин жалпы алғанда қорлаушы болып саналады. Гарриет Бичер Стоудың 1852 жылғы құлдыққа қарсы романы "Том ағаның қорасы"ндағы Топси кейіпкері "пиканни" карикатурасының негізіне айналды. Зерттеуші Дебби Олсон оны "жабайы, жынысы белгісіз, кең көзді, шашы басының айналасы тік тұратын, көбінесе аузын қарбыз немесе тауықпен толтыратын" деп сипаттады. Бұл кейіпкерлер ХХ ғасырға дейін минстрель-шоуларда жиі кездесетін. Тарихшы Робин Бернштейннің сөзінше:
The character of Topsy in Harriet Beecher Stowe's 1852 anti slavery novel Uncle Tom's Cabin became the basis for the popular caricature of the pickaninny, described by scholar Debbie Olson as "a coon character [ ] untamed, genderless, with wide eyes, hair sticking up all around the child's head, and often 'stuffing their wide mouths with watermelon or chicken. These characters were a popular feature of minstrel shows into the twentieth century. According to historian Robin Bernstein:
During the American Civil War, according to a biography of Union General Benjamin Butler, when New Orleans, under General Butler, was subject to martial law, "More and more New Orleans families who had stood high in the social life of the city suffered not only loss of property but the humiliation of seeing their ex servants diaper pickaninnies in their heirloom laces". Journalist H. L. Mencken (born 1880) wrote that "in the Baltimore of my youth, pickaninny was not used invidiously, but rather affectionately."
Америка Азамат соғысы кезінде, генерал Бенджамин Батлердің өмірбаянында айтылғандай, генерал Батлер басқарған Нью-Орлеанда әскери жағдай енгізілген кезде, "қаланың әлеуметтік өмірінде беделді болған Нью-Орлеандық отбасылар мүліктерінен ғана емес, сонымен қатар бұрынғы қызметшілерінің балаларын олардың мұралық тігістеріне орап көргенінің қорлығына да ұшырады". Журналист Х. Л. Менкен (1880 жылы туған) "Менің жастық шағымдағы Балтиморда "пиканни" сөзі жамандықпен емес, мейіріммен қолданылды" деп жазған.
The character of Topsy in Harriet Beecher Stowe's 1852 anti slavery novel Uncle Tom's Cabin became the basis for the popular caricature of the pickaninny, described by scholar Debbie Olson as "a coon character [ ] untamed, genderless, with wide eyes, hair sticking up all around the child's head, and often 'stuffing their wide mouths with watermelon or chicken. These characters were a popular feature of minstrel shows into the twentieth century. According to historian Robin Bernstein:
During the American Civil War, according to a biography of Union General Benjamin Butler, when New Orleans, under General Butler, was subject to martial law, "More and more New Orleans families who had stood high in the social life of the city suffered not only loss of property but the humiliation of seeing their ex servants diaper pickaninnies in their heirloom laces". Journalist H. L. Mencken (born 1880) wrote that "in the Baltimore of my youth, pickaninny was not used invidiously, but rather affectionately."
Қауымдастық елдері
Пикканни – Австралияның аборигендерінің баласына қатысты ұятты сөз. Ол Австралияның отарлау дәуірінде қолданылған және кейбір жергілікті криол тілдерінде әлі де қолданылуда. Пиканнини (кейде пиканнини деп те жазылады) көптеген австралиялық жер-су атауларында кездеседі, мысалы, Оңтүстік Австралиядағы Пиканни Понд және Пиканни Көлі, Батыс Австралиядағы Пиканни кратері мен Пиканни Крик және Тасманиядағы Пиканни Пойнт. Бұл термин 1831 жылы Шотландияның Эдинбург қаласында жарық көрген құлдыққа қарсы "Мари Принс, Батыс Үндістан құлының тарихы, өзі айтқан" трактатында қолданылған. 1826 жылы Томас Янг есімді ағылшыл адам Лондондағы Олд Бейлиде "Нура, Пиканинни, Джамбо Джек және Принс Кварбен" деп аталатын төрт Габон әйелін құлдыққа түсіріп, сатқандығы үшін сотталды. The New Partridge Dictionary of Slang and Unconventional English сөздігінде айтылғандай, бүгінде Ұлыбританияда пиканинни басқа қара нәсілді адамдар қолданғанда өте ұятты және кемсітетін, немесе жағымсыз және бағалаушы сөз болып саналады. Ол 1968 жылы британдық консервативті саясаткер Энох Пауэлл өзінің "Қан өзендері" сөзінде ("кең күлімсіреп тұрған пиканиннилер") деп даулы түрде қолданды. 2002 жылы "The Daily Telegraph" газетіндегі бағанында Борис Джонсон: "Патшайым Ұлыбритания Достастығын жақсы көреді, себебі ол оған тұрақты түрде елтаңбаны желбіретіп тұрған пиканнилерді ұсынады" деп жазды.
Теледидар
2015 жылғы Shark Tank Australia-ның 1-ші маусымының 14-ші бөлімінде Piccaninny Tiny Tots таныстырылды, кейіннен ол өз атын Kakadu Tiny Tots деп өзгертті. 2020 жылы HBO телесериалы Lovecraft Country-дің 8-ші (Jig A Bobo) бөлімінде Topsy және Bopsy есімді, "pickaninny" карикатуралары ретінде бейнеленген екі қорқынышты монстрдың қуып жүрген кейіпкері көрсетілді.