Кіріспе

Жапондық семсерлеу стилі Кендзюцу (剣術) – жапондық семсерлеудің барлық (ко будо) мектептерін, әсіресе Мэйдзи қайта жаралуынан бұрынғыларын қамтитын жалпы термин. 20 ғасырда қалыптасқан кендо мен иайдоның кейбір заманауи стильдері де өз оқу бағдарламаларына кендзюцудың заманауи түрлерін қосты. Кендзюцу, феодалдық Жапонияның самурайлар класынан бастау алған, «жапондық семсердің әдістері, техникалары және өнері» деген мағынаны білдіреді. Бұл «семсер жолы» дегенді білдіретін кендоға қарсы, ол бамбук қылыш (шинаи) және қорғаныш бронясын (богу) пайдаланады. Кендзюцумен айналысқандағы нақты іс-шаралар мен қағидалар мектептен мектепке өзгеше болады, мұнда «мектеп» сөзі нақты дәстүрдің практикасын, әдістерін, этикасын және метафизикасын білдіреді, бірақ көбінесе қарсылассыз майдан техникаларын және екі жаттығушының ката орындауын қамтиды (кейбір стильдерде денеге толық соққылар, ал басқаларында денеге соққы беруге рұқсат жоқ). Мысалы, Оно Ха Иттто рю-да ката кезінде контактілі соққылар қолданылады. Ката жаттығулары әрқашан негізгі болып келгенімен, кейінгі кезеңдерде мектептерде түрлі жағдайларда спарринг енгізілді, мысалы, қатты ағаштан жасалған бокутоны пайдаланудан бастап бамбук қылыш (шинаи) пен броняны (богу) қолдануға дейін. Ежелгі Жапонияда семсерлер, әрине, маңызды мәдени және діни рөл атқарды.

Эдо кезеңі

Эдо дәуірінде мектептер саны 500-ден асып кетті. Осыған дейін кендзюцудағы жаттығулар негізінен негізгі техникаларды оқып үйренуден және жұптық каталарды орындаудан тұрды, мұнда қатты ағаштан жасалған жаттығу семсерлері (бокуто) немесе нағыз семсерлер қолданылды. Осы жаттығуларды стандарттау процесі 1895 жылы Жапонияда жартылымдық өнерлерді басқаратын «Дай Ниппон Бутоку Кай» ұйымы құрылғанда да жалғасты. Кендзюцу каталарын стандарттау жұмысы бірнеше топтардың қатысуымен жылдар бойы жүргізілді.

20 және 21 ғасырлар

ХХ ғасырда Жапониядан тыс елдерде жапондық әскери өнерге қызығушылық күшейгенімен, басқа елдердің адамдары да кендзюцуға назар аудара бастады.

Қарулар

Ең көп таралған жаттығу қаруларының бірі – ағаш қылыш (бокуто немесе бокен). Әртүрлі себептермен көптеген мектептер стильдің ерекшеліктеріне сәйкес пішінін, салмағын және ұзындығын өзгертіп, арнайы жасалған бокуто қолданады. Мысалы, Ягю Шинкаге рю мектебінде қолданылатын бокуто салыстырмалы түрде жұқа болып келеді және мектептің жекпе-жектің ерекше тәсілдеріне сай келу үшін қол сақшысы болмайды. Ал Касима Шин рю оқушылары орташадан қалың, қисықтығы жоқ және үлкен сапты бокуто қолданады. Бұл, әрине, Касима Шин рю мектебінің жекпе-жек принциптеріне өте жақсы сай келеді. Кейбір мектептер студент бокутоны толық жылдамдықпен қауіпсіз басқара алмаған жағдайларда немесе жалпы қауіпсіздік үшін фукуро шинаймен (тері немесе матамен қапталған бамбук қылыш) жаттығады. Шындығында, фукуро шинай 15 ғасырға дейін барады.

Нитоджитсу

Көптеген кеницуцу оқу бағдарламаларының ерекшелігі – жұпталған катана немесе дайто және вакизаши немесе шёто қолдану, бұл әдетте нитодзюцу (二刀術) деп аталады. Оны үйрететін стильдер ниторю (二刀流) деп аталады; керісінше, итто рю (一刀流). Нитодзюцудың ең танымал өкілі – Хёхо Нитен Ичи рю мектебінің негізін қалаушы Миямото Мусаси (1584 – 1645), ол оны «Бес сақина» кітабында қолдайды. Дегенмен, нитодзюцу тек Хёхо Нитен Ичи рю мектебіне ғана тән емес, сондай-ақ нитодзюцу Мусасидің өнертабысы емес. Муромачи кезеңінің басында (шамамен 1447 жылы) құрылған Tenshin Shōden Katori Shinto рю және Эйшо кезеңінде (1504–1521) құрылған Тацуми рю екі семсерді қолдану бойынша кеңейтілген оқу бағдарламаларын қамтиды, бұл Мусаси мектебінің құрылуына дейін болған.