Оканаган аймағы: Канаданың Британдық Колумбиясының жемісті алқабы

Кіріспе

Британдық Колумбия аймағы, Канада

Оканаган (,/oʊ//k//ə/'/n//ɑː//ɡ//ən/ OHkəNAHgən), сондай-ақ Оканаган аңғары және кейде Оканаган елі деп аталады, Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Оканаган көлінің бассейні және Оканаган өзенінің Канада бөлігімен шектелген аймақ. Бұл Оканаган өлкесінің бір бөлігі болып табылады және АҚШ-қа қарай Вашингтон штатының солтүстік-орталық бөлігіндегі Оканоган округіне дейін созылады. 2016 жылғы Канада халық санауы бойынша, аймақтың халқы 362 258 адамды құрайды. Ірі қалалар – Келоуна, Пентиктон, Вернон және Батыс Келоуна. Аймақ күнді жағдайымен, құрғақ ландшафтымен, көл жағалауындағы елді мекендерімен және ерекше өмір салтымен танымал. Экономикасы зейнеткерлік және коммерциялық демалысқа негіделген, сондай-ақ қайықпен жүзу, су спорты, шаңғы және жаяу серуендеу сияқты көңіл көтеру шараларын қамтиды. Ауыл шаруашылығы негізінен жеміс бақтарына бағытталған, бірақ соңғы кезде жүзімдіктер мен шарап өндірісіне көшкен. Аймақ солтүстікке қарай Шаллумчин аңғары арқылы Шусвап еліндегі Сикамусқа дейін созылады және Канада-АҚШ шекарасының оңтүстігіне дейін жетеді, онда Оканоган округі ретінде жалғасады. Оканаган аймағы кейде Шекара, Симилкамин және Шусвап аймақтарын да қамтиды деп есептеледі, бірақ бұл осы аймақтармен географиялық жақындығымен және тарихи-коммерциялық байланыстарымен байланысты.

Этимология

Атауы оканаган тіліндегі ukʷnaqín атауынан шыққан. Вашингтоннан келген басқа бір түсіндірме бойынша, бұл "Жоғарғы бөлігін көруге болатын жерде тұратын халық", шамамен Төменгі Симилкамин аймағындағы Чопака шыңына сілтеме жасайды.

Климат

Оканаганның климаты географиялық ендікке байланысты өзгеріп отырады. Оканаганның көп бөлігі оңтүстік-батыстағы Каскад тауларының жаңбыр көлеңкесінде орналасқан. Аймақтың солтүстік жағы оңтүстікке қарағанда көбірек жауын-шашын мен салқын температураға ие. Жалпы алғанда, Келоуна құрғақ оңтүстік пен ылғалды солтүстік арасындағы көшіру аймағы болып табылады. Келоунаның солтүстігіндегі Оканаган ылғалды континенттік климатқа (Köppen: Dfb) ие, онда жылы, кейде ыстық жаздар мен суық қыстар болады, температура мұздың төңірегінде, бірақ канадалық стандарттар бойынша жұмсақ. Жауын-шашын жыл бойына теңіздік бөлінген. Оканаганның кейбір аймақтары, әсіресе Келоунаға жақын, орташа температурасы аздап жоғары және төмен болғандықтан, ішкі мұхиттық климатқа жақын. Бұл аймақта құрғақ қарағай ормандары мен аласа шөптер аңғарлар мен тауларды жабады. Келоунаның оңтүстігіндегі Оканаган жартылай шөлейтті климатқа (Köppen: Bsk) ие, онда ыстық, құрғақ жаздар мен салқын қыстар болады. Бұл аймақтағы күндізгі орташа температура шамамен , бұл Канададағы ең жоғары көрсеткіш. Бұл аймақтағы орташа жылдық жауын-шашын мөлшері Арктиканы есептемегенде, Канададағы екінші ең құрғақ аймақ болып табылады, ал ең құрғақ аймақ – Камлупстан батысқа қарай орналасқан Томпсон өзені аңғары. Оңтүстік Оканаган Колумбия платосының солтүстік экөрегионының құрамына кіреді және Канададағы жалғыз ксерикалық бұталы экожүйе болып табылады. Биік жатқан жерлерде құрғақ қарағай ормандары мен аласа шөптер кездеседі. Осойос және Оливер маңындағы аймақтар ксерикалық бұталы алқаптарда орналасқанына қарамастан, Канаданың жалғыз шөлінің бөлігі деп санайды. Б.з.д. 2000 жылдан б.з. 1900 жылға дейін Оканаганның климаты мен өсімдігі көбінесе өзгерген жоқ. Алайда, Саммерлендтегі Тынық мұхиты агроазық-түлік зерттеу станциясының тарихи жазбалары Оканаган климаты 1908 және 1994 жылдар аралығында шамамен 1°C-қа жылынып, өзгергенін көрсетеді.

Тарих

Оканаган аңғарында Силькс халқы, көбінесе Оканагандықтар деп аталатын, Ішкі Салиш тайпасы тұрады. Олар аңғарда Оканаган көлінің бастауынан өзеннің Колумбия өзенімен қосылатын жерге дейін, сондай-ақ көршілес Симилкамин аңғары мен солтүстіктегі Жоғарғы Николада қоныстанған. Олардың дәстүрлі аумағы Колумбия өзенінің барлық су алабын қамтиды, тіпті Вашингтондағы Оканоган өзенінің шығысындағы аймақтарды да, атап айтқанда Колвилл резервациясын да қамтиды. Оканаган мәдениетінің гүлденген кезеңінде, шамамен 3000 жыл бұрын, осы аңғарда және төңірегінде 12000 адам өмір сүрген деп есептеледі. Оканагандықтар бейімделу стратегиясын қолданды, жыл бойы балық аулау, аң аулау немесе тамақ жинау үшін дәстүрлі аймақтарда көшіп-қонып жүрді, ал қыс айларында кекулилерде – шұңқыр үйлердің бір түрінде – жартылай тұрақты ауылдарда тұрды. Бүгінде Оканаган Ұлттық Альянсының құрамындағы тайпалар егеменді мемлекеттер болып табылады және табиғи ресурстар мен туризмге негізделген дамыған экономикаға ие. Олардың Вернон қаласының жанындағы тамыз айындағы жылдық жиыны – Силькс өмірі мен мәдениетінің жалғасуын тойлау рәсімі. 1811 жылы Оканаган аңғарына алғашқы бейтуғандар келді, олар Оканоган және Колумбия өзендерінің қосылған жеріндегі Тынық мұхитының тері компаниясының форты Оканоганнан солтүстікке қарай сапар шеккен тері саудасы экспедициясы болды. Он бес жыл ішінде тері саудагерлері Карибу платосы мен Томпсон аймағы арқылы Камлупс фортына дейін, содан кейін Оканаган арқылы, Орталық аймақтағы Жаңа Каледония тері ауданының оңтүстік шетіндегі Александрия фортынан солтүстікке қарай, Колумбия департаментіндегі HBC штаб-пәтері Ванкувер фортына дейін белгілі болған Бригада жолын құрды. Бұл сауда жолы 1846 жылға дейін сақталды, сол жылы Орегон шарты Рокки тауларының батысындағы Британдық Солтүстік Америка мен АҚШ арасындағы шекараны 49-шы параллельде белгіледі. Жаңа шекара аңғардан өтіп, Осойос көлін екіге бөліп тастады. Тарифтерден қашу үшін британдық саудагерлер Форт-Оканоганды айналып өтетін, Фрейзер каньоны арқылы Спуцумнан Каскад тауларына дейін, содан кейін Никола, Колдуотер және Фрейзер өзендері арқылы Форт-Лэнглиге дейін жаңа маршрут жасады, ал бұрынғы Форт-Ванкувер американдық аумақта қалды. Осыдан кейін Оканаган аңғарында он жыл бойы сырттан келгендердің саны азайып кетті. 1859 жылы алғашқы еуропалық қоныс орын алды, шамамен қазіргі Келоуна қаласының маңындағы Оканаган миссиясында Облат миссиясын құруға әке Чарльз Пандоси жетекшілік етті. 1858 жылғы Фрейзер каньонының алтын асығыуы, кейбір американдық алтын іздеушілер Фрейзер каньонына бара жатқанда Оканаган жолынан өтуіне себеп болды, бірақ асығыудың шарықталу кезінде маршрутты пайдаланған американдықтар Силькс халқының мазалауы мен қатыгездігіне байланысты қоныстанбады. Бірнешеуі Оңтүстік Оканаган және Симилкамин аңғарларында алтын мен мыс кендерін тапты, ал Форт-Хоуптан шығыс Күтенейдегі Рок-Крик және Уайлд-Хорс-Крикке дейін тағы бір жол салынды, ол АҚШ шекарасын айналып өтіп, Осойоста Осойос көлінен өтті, ол кедендік пост және алтын комиссарының кеңсесі орналасқан жер болды. Эдгар Дьюдни салған Дьюдни жолы аймақтағы сауданың солтүстік-оңтүстік бағытында жүрмей, британдық бақылауда қалуын қамтамасыз ету үшін, сондай-ақ қажет болған жағдайда әскери жылдамдық үшін салынды. Алтын асығыуынан кейінгі онжылдықтарда, көбінесе әскери жер гранттарына ие болған фермерлер Оканаган көлінде қоныстанды; олардың ішінде Вернонның жанындағы Колдстрим ранчосы, бір кезде Пентиктон қаласының негізін құраған Эллис ранчосы және Оливер қаласы мен Симилкаминдегі Керемеос ауылы арасындағы тауларда бүгінге дейін жұмыс істеп келе жатқан Рихтер ранчосы бар. Оңтүстік Оканаган аймағында кен өндіру саласы дамыды, Фэрвью, қазір Оливердің батыс жағындағы бос жер, 19 ғасырдың соңында құрылған қалалардың ең танымал және ең ірісі болды. Кеншілердің қажеттіліктерін қанағаттандыру үшін фермерлер мен қызмет көрсету саласы да келді. Бүгінде Оканаган аңғарының ерекшелігі – жеміс өнімі, бірақ бұл сала қиындықтармен басталды. Алманың коммерциялық өсірілуі алғаш рет 1892 жылы қолға алынды, бірақ бірқатар сәтсіздіктер 1920 жылдарға дейін коммерциялық жеміс-жидек дақылдарының үлкен табысына жол бермеді. 1930 жылға дейін жеміс-жидектерді және басқа да тауарларды тасымалдау қажеттілігі Оканаган көлінде қызмет көрсететін, Канадалық Тынық мұхиты темір жолының еншілес компаниясы басқаратын, Оңтүстік магистральды Сикамустағы түпнұсқа трансконтинентальдық магистральмен байланыстыратын бу кемелерінің үздіксіз жұмысын талап етті: 1886 жылдан бері SS Aberdeen, содан кейін 1914 жылдан SS Sicamous және SS Naramata, және басқалары. Sicamous және Naramata Пентиктонның солтүстік жағындағы Оканаган жағажайындағы туристік орталық ретінде сақталған, Sicamous музей және іс-шаралар өткізу орталығы ретінде қызмет етеді. Осы қаланың оңтүстігіндегі Скаха көлінде де бу кемелері жүрді. SS Okanagan бу кемесінің клубтық лаунжы мен рульдік бөлігі, келі немесе корпусы болмай, Sicamous және Naramata орналасқан паркте орналасқан. Соңғы жарты ғасырда аймақтағы ресурстарға негізделген кәсіпорындар, негізінен орман шаруашылығы, дамыды, бірақ кен өндіру бұрынғы кезде маңызды рөл атқарды. Бүгінде Оканаган аймағындағы ең жылдам өсіп жатқан салалар – жылжымайтын мүлік, туризм және қызмет көрсету, зейнеткерлікке байланысты жылжымайтын мүлік дамыту, сондай-ақ бау-бақшаларды жойып, олардың орнына шарап заводтары мен жүзімдіктерді салу. Күнді жағдайы, көлдері және шарап өндіруімен танымал аймақ демалыс және зейнеткерлікке шыққандар үшін танымал орынға айналды. Аймақ сондай-ақ, негізінен Квебек пен Мексикадан келген маусымдық жеміс-жидек жинаушыларды тартады.

The Okanagan Valley is home to the Syilx, commonly known as the Okanagan people, an Interior Salish people who live in the valley from the head of Okanagan Lake downstream to near the river's confluence with the Columbia River in present day Washington, as well as in the neighbouring Similkameen Valley and the Upper Nicola to the north of that, though the whole of their traditional territory encompasses the entire Columbia River watershed and includes areas east of the Okanogan River in Washington, i. e. the Colville Reservation. At the height of Okanagan culture, about 3000 years ago, it is estimated that 12,000 people lived in this valley and surrounding areas. The Okanagan people employed an adaptive strategy, moving within traditional areas throughout the year to fish, hunt, or collect food, while in the winter months, they lived in semi permanent villages of kekulis, a type of pithouse. Today the member bands of the Okanagan Nation Alliance are sovereign nations, with vibrant natural resource and tourism based economies. Their annual August gathering near Vernon is a celebration of the continuance of Syilx life and culture. In 1811, the first non natives came to the Okanagan Valley, in the form of a fur trading expedition voyaging north out of Fort Okanogan, a Pacific Fur Company outpost at the confluence of the Okanogan and Columbia Rivers. Within fifteen years, fur traders established, known as the Brigade Trail via the Cariboo Plateau and Thompson Country to Fort Kamloops and through the Okanagan, from Fort Alexandria at the southern end of the New Caledonia fur district in the Central Interior to the north, to Fort Vancouver, the HBC's headquarters in the Columbia Department, for passing furs between New Caledonia and the Columbia River for shipment to the Pacific. The trade route lasted until 1846, when the Oregon Treaty laid down the border between British North America and the United States west of the Rocky Mountains on the 49th parallel. The new border cut across the valley, bisecting Osoyoos Lake. To avoid paying tariffs, British traders forged a newer route that bypassed Fort Okanogan via the Fraser Canyon from Spuzzum up over the Cascade Mountains, then via the Nicola, Coldwater and Fraser rivers to Fort Langley instead of to Fort Vancouver, which had come into being in American territory. The Okanagan Valley did not see many more outsiders for a decade afterward. In 1859, the first European settlement was established when Father Charles Pandosy led the making of an Oblate mission at Okanagan Mission, now a neighbourhood of Kelowna. The Fraser Canyon Gold Rush of 1858 eventually encouraged more settlement as some prospectors from the United States took the Okanagan Trail route on their way to the Fraser Canyon, although at the height of the rush the American adventurers who used the route did not settle because of outright hostilities from the Syilx, whom a few of the parties traversing the trail had harassed and brutalized. A few staked claims around the South Okanagan and Similkameen valleys and found gold and copper in places, with another trail from Fort Hope to newer goldfields at Rock Creek and Wild Horse Creek in the East Kootenay, skirting the US border and crossing Osoyoos Lake at Osoyoos, which was a customs post and also the location of the gold commissioner's office. The Dewdney Trail, surveyed and built by Edgar Dewdney, was constructed to prevent trade in the region from going north south instead of remaining firmly under British control, and also for military mobility purposes should the need arise. In the decades following the gold rushes, ranchers, mostly on military land grants, came to settle on Okanagan Lake; notable ones included the Coldstream Ranch near Vernon, the Ellis Ranch, which formed the basis of the City of Penticton once subdivided, and the Richter Ranch, which continues in operation today, in the mountains between the Town of Oliver and the Village of Keremeos in the Similkameen. A mining industry began in the southern Okanagan region, with Fairview, now an empty benchland on the western side of Oliver, the best known and largest of the boomtowns created in the later part of the 19th century. More farmers, as well as a small service industry, came to meet the needs of the miners. Fruit production is a hallmark of the Okanagan Valley today, but the industry began with difficulty. Commercial orcharding of apples was first tried there in 1892, but a series of setbacks prevented the major success of commercial fruit crops until the 1920s. Until the 1930s, the demand for shipping fruit and other goods did drive a need for ongoing operations of the sternwheeler steamboats that serviced Okanagan Lake, operated by a subsidiary of the Canadian Pacific Railway, linking the Southern Mainline with the original transcontinental mainline at Sicamous: the SS Aberdeen from 1886 and then the SS Sicamous and SS Naramata from 1914, and others. The Sicamous and Naramata survive as a tourist attraction on Okanagan Beach on the north side of Penticton, the Sicamous serving both as a museum and also an event facility. Other steamboats operated on Skaha Lake to the south of that city. The club lounge and wheelhouse, without any keel or hull, of the SS Okanagan are in the same park as the Sicamous and Naramata. While the last half century has grown several resource based enterprises in the region, primarily forestry, though mining had played an important role in earlier times. The fastest growing industries in the Okanagan today are real estate, tourism accommodations and services, and retirement driven real estate development as well as the ripping up of orchards and their replacement by wineries and vineyards. Favoured by its sunny climate, lakes, and winery attractions, the valley has become a popular destination for vacationers and retirees. The area also attracts seasonal fruit picking labourers, primarily from Quebec and Mexico.

Демография

2016 жылғы Канада халық санағы бойынша аймақтың халқы 362 258 адамды құрады. Оканаган аймағындағы үш аймақтық аудан және олардың халқы: Орталық Оканаган (194 822), Солтүстік Оканаган (83 022) және Оканаган-Симилкамин (84 354). Төменде келтірілген статистикалық мәліметтер 2011 жылғы және 2016 жылғы Канада халық санағы, сондай-ақ Британдық Колумбияның Қоғамдық, спорт және мәдени даму министрлігінің деректеріне негізделген.

Қалалық округтер

+ Оканаган муниципалитеттеріNameTypeАймақтық округХалық саны (2016)Ауданы (2011)Тығыздығы (2011) (адам/км²)ҚұрылғанАрмстронг қаласы Солтүстік Оканаган 5,114 920 1913Колдстрим ауданы Солтүстік Оканаган 10,648 155.6 1906Эндерби қаласы Солтүстік Оканаган 2,964 690 1905Келоуна қаласы Орталық Оканаган 127,380 553.8 1905Күндыздық ауданы Орталық Оканаган 12,922 95.8 1995Ламби ауылы Солтүстік Оканаган 1,833 301.6 1955Оливер қаласы Оканаган Симилкамин 4,928 990 1945Осойос қаласы Оканаган Симилкамин 5,085 553.1 1946Пичленд ауданы Орталық Оканаган 5,428 330.2 1909Пентиктон қаласы Оканаган Симилкамин 33,761 780.9 1908Спаллумчин ауданы Солтүстік Оканаган 5,106 19.8 1892Саммерленд ауданы Оканаган Симилкамин 11,615 152.3 1906Вернон қаласы Солтүстік Оканаган 40,116 398.4 1892Батыс Келоуна қаласы Орталық Оканаган 32,655 250.1 2007
Статистикалық Канада. 2017. Армстронг, CY [Халық санау бөлімшесі], Британдық Колумбия және Оканаган, RD [Халық санау бөлімшесі], Британдық Колумбия (кесте). Халық санағының профилі. 2016 жылғы халық санағы. Статистикалық Канада каталогы № 98 316 X2016001. Оттава. 2017 жылдың 8 ақпанында жарияланды. http://www12.statcan.gc.ca/census-recensement/2016/dp-pd/prof/index.cfm?Lang=E (2017 жылдың 16 сәуірінде қол жеткізілді).

Тағайындалған орындар

+ Оканаган аймағындағы белгіленген елді мекендерАймақтық округХалық саны (2011)Жер аумағы (2011)Тығыздығы (2011) (адам/км²)Калиден Оканаган Симилкамин 1,224 283,6Нарамата Оканаган Симилкамин 1,647 206,2Оллала Оканаган Симилкамин 401 826,3

Спорт

Мұз үстіндегі хоккей аймақтағы танымал спорт түрі, және WHL командасы «Келоуна Рокетс» аймақтағы ең көп халқы бар қалада ойнайды. Жасөсперімдердің А лигасындағы командалар – «Вернон Вайперс», «Батыс Келоуна Уорриорс» және BCHL-дың «Пентиктон Виз» командалары. «Пентиктон Виз» 2012 жылы ұлттық жасөсперімдердің А лигасының чемпионы атанды, «Вудсток Слэммерс» командасын жеңіп, титулға ие болды. KIJHL лигасында «Келоуна Чифс», «Сикамус Иглз», «Саммерленд Стим», «Осойос Койотес» және «Солтүстік Оканаган Найтс» командалары ойнайды, ал «Осойос Койотес» 2010/11 KIJHL маусымының жеңімпазы атанды. «Пентиктон» және «Саммерленд» қалаларында «Чикаго Блэкхокс» және «Эдмонтон Ойлерс» хоккей клубының қорғаушысы Дункан Кит тұрады. Аймақ бірнеше жастар хоккей чемпионаттарына төңкерілді, соның ішінде 2004 жылы Келоунада өткен «Мемориал кубогы» және 1990 жылы Вернонда өткен «RBC кубогы» (бұрын «Жүз жылдық кубок» деп аталған) және 2014 жылғы жарыстар. Келоуна қаласында жастар арасындағы канадалық футбол командасы «Оканаган Сан» және жасөсперімдер бейсбол командасы «Келоуна Фальконс», соның ішінде UBC Okanagan Heat университетінің бағдарламасы орналасқан.

Ауыл шаруашылығы

Оканаган аймағындағы ауыл шаруашылығы саласының үздіксіз өсуі мен жұмыс істеуі уақытша көшіп жүретін жұмысшыларды пайдалануға тікелей байланысты. 2009 жылы Оканаган аймағында 3000 мексикалық мигрант жұмысшысы жұмыс істеді.