Кіріспе

Кәсіп. Аяқ киім жасаушы адам. Кордвейнер (['/k//ɔr//d/,/w//eɪ//n//ər/']) – жаңа былғарыдан жаңа аяқ киім тігетін шебер. Ұлыбританиядағы дәстүр бойынша, аяқ киім жөндеушілер (кобблерлер) тек аяқ киімді жөндеумен ғана айналысқан, ал кордвейнерлер жаңа аяқ киім жасаған. Бұл айырмашылық әрқашан сақталмайды, себебі "кобблер" сөзі аяқ киім жасаушы және жөндеуші екеуін де білдіреді. Оксфорд ағылшын сөздігінде кордвейнер сөзі көне деп есептеледі, "әлі де гильдиялар атауларында қолданылады, мысалы, Кордвейнерлер компаниясы", бірақ "кобблер" сөзінің анықтамасында тек жөндеу туралы айтылған.

Этимология

Кордвайнер термині ағылшын тіліне cordewaner(e) түрінде енген, англо-нормандтық cordewaner (Ескі француз тілінен cordoanier, ouanier, uennier, т.б.) сөздерінен, және бастапқыда кордован немесе кордован былғарысымен – тарихи тұрғыдан Испанияның орта ғасырлардағы Кордоба қаласында өндірілген былғарымен жұмыс істейтін жұмысшыны, сондай-ақ, аяқ киім жасаушыны білдірген. Ағылшын тіліндегі ең ерте кездесу – шамамен 1100 жылға жататын «Randolf se cordewan[ere]» деген сілтеме. Бүгінде көптеген жеке тапсырыспен аяқ киім жасайтындар өз жұмыстарын өзі жөндеседі, бірақ аяқ киім жөндеушілер әдетте жаңа аяқ киім өндіре алмайды. Лондонда Кордвейнерлердің құрметті компаниясының гильдиясы кордвайнерлер кәсібін тарихи түрде бақылап келген. 1439 жылы корольдік жарғымен құрылған Гильдия алғашқы жарғысын 1272 жылы алған. 2000 жылға дейін Лондонда Кордвайнерлер техникалық колледжі болды. Жүз жылдан астам уақыт бойы колледж аяқ киім жасаушылар мен былғары өңдеушілерді даярлаудағы әлемдегі жетекші оқу орындарының бірі ретінде танылды. Ол Джимми Чу (1948 жылы туған) және Патрик Кокс (1963 жылы туған) сияқты белгілі сәнді дизайнерлерді тәрбиеледі. 2000 жылы Кордвейнерлер колледжі Лондонның сән колледжіне біріктірілді, оның аяқ киім дизайны және аксессуарлар бөлімдері «Лондонның сән колледжіндегі Кордвейнерлер» деп аталды. Шотландияда 1722 жылы кордвайнерлер «аяқ киім жасаушылар мен жалғыз табанды аяқ киім жасайтындардан бөлек болу» үшін өтініш жасады.

Канада

Канадаға алғашқы қоныс аударушылардың арасында аяқ киім жасайтындар да болды. 1749 жылдың 14 маусымында Жаңа Шотландияның жаңа тағайындалған вице-губернаторы Эдвард Корнуоллис, қазір Галифакс деп аталатын елді мекенді құру мақсатымен, ХМС Сфинкс соғыс кемесімен Чебукто-Хедке, Жаңа Шотландияға келді. 27 маусымға дейін Сфинкстің ізінен келген он үш көлік кемесі портқа алғашқы 2576 британдық қоныс аударушыны жеткізді, олардың ішінде он тоғыз аяқ киім жасайтын шебер болды.