Кіріспе

Ресей композиторы

Михаил Михайлович Ипполитов-Иванов (Михаи́л Миха́йлович Ипполи́тов Ива́нов; 19 қараша 1859 [ескі стиль бойынша 7 қараша 1859] – 28 қаңтар 1935) – орыс және совет композиторы, дирижер және педагог. Оның шығармалары кеш романтизм дәуірінен бастап 20 ғасырға дейін дамыды.

Өмірбаян

Ол 1859 жылы Санкт-Петербургке жақын Гатчина қаласында дүниеге келді, онда оның әкесі сарайда механик болып жұмыс істеді. Оның туған аты Михаил Михайлович Иванов еді; кейіннен ол анасының қыздық аты Ипполитовты қосты, өзін сол аттас композитор мен музыка сыншысынан (Михаил Иванов) ажырату үшін. Ол үйде музыкалық білім алды және 1875 жылы Санкт-Петербург консерваториясына түсуге дейін Санкт-Исаак соборында хор ұлы болды, онда ол музыкалық сабақтар да алды. 1882 жылы ол Римский-Корсаковтың композиция бойынша шәкірті ретінде оқуын аяқтады, оның ықпалы өте күшті болды. Ипполитов-Ивановтың алғашқы қызметі Грузияның астанасы Тифлис қаласындағы музыка академиясының директоры және оркестр дирижері болып тағайындалуы болды, онда ол келесі жеті жылды өткізді. Осы кезеңде ол аймақтың музыкасына қызығушылық танытуға мүмкіндік алды, бұл сол кездегі славян емес халықтар мен экзотикалық көршілердің музыкасына деген жалпы қызығушылықтың көрінісі болды, және ол Революциядан кейін басқа да себептермен ресми түрде қолдау тапты. Тифлистегі оның белгілі шәкірттерінің бірі дирижер Эдуард Грикуров болды. 1886 жылдың 1 мамырында Тифлисте ол Чайковскийдің «Ромео мен Джульетта» увертюра-фантазиясының үшінші және соңғы нұсқасының тұңғыш қойылымын жүргізді. 1893 жылы Ипполитов-Иванов Мәскеу консерваториясының профессоры болды, және 1905 жылдан 1924 жылға дейін оның директоры қызметін атқарды. Ол Ресейлік хор қоғамының, Мамонтов пен Зимин опералық труппаларының, ал 1925 жылдан кейін Большой театрының дирижері болды, сонымен қатар радио хабарларын тарату және музыкалық журналистикаға үлес қосқандығымен де белгілі болды. Саяси тұрғыдан Ипполитов-Иванов белгілі бір тәуелсіздік сақтады. Ол 1922 жылы Жазушылар мен композиторлар қоғамының президенті болды, бірақ музыкадағы жаңа бағыттарды қолдау немесе пролетарлық өнер нысанын қалыптастыру туралы талас-тартыстарға қатыспады. Оның өзіндік стилі 1880 жылдары Римский-Корсаковтың басшылығымен қалыптасты, және ол оған халық музыкасына, әсіресе Грузия музыкасына ұқсас қызығушылықты қосты, 1924 жылы ол Тифлистегі консерваторияны қайта ұйымдастыруға бір жыл жұмсады. Ол 1935 жылы Мәскеуде қайтыс болды. Оның шәкірттерінің ішінде Рейнхольд Глиер және Сергей Василенко бар.

Музыка

Ипполитов-Ивановтың шығармаларына опералар, оркестрлік музыка, камералық музыка және көптеген әндер кіреді. Оның стилі ұстазы Римский-Корсаковтікіне ұқсас. Оның оркестрлік сюитасы "Кавказдық эскиздер" (1894 ж.), оның ішінде жиі қолданылатын "Сардар процессиясы" бар, қазіргі таңда сирек орындалады. Өзінің түпнұсқа шығармаларынан бөлек, Ипполитов-Иванов Модест Мусоргскийдің "Женитба" операсын аяқтаған. 1934 жылы Еңбек Қызыл Ту орденімен марапатталды.