Кіріспе
Ямайканың аспаздық дәстүрлері
Jamaican cuisine includes a mixture of cooking techniques, flavours and spices influenced by Amerindian, West African, Irish, English, French, Portuguese, Spanish, Indian, Chinese and Middle Eastern people who have inhabited the island. It is also influenced by the crops introduced into the island from tropical Southeast Asia, many of which are now grown locally. A wide variety of seafood, tropical fruits and meats are available. Some Jamaican dishes are variations on cuisines brought to the island from elsewhere. These are often modified to incorporate local produce and spices. Others are novel or fusion and have developed locally. Popular Jamaican dishes include curry goat, fried dumplings, ackee and saltfish. Jamaican patties along with various pastries, breads and beverages are also popular. Jamaican cuisine has spread with emigrants, especially during the 20th century, from the island to other nations as Jamaicans have sought economic opportunities in other countries.
Ямайка асүйі – аралға қоныс аударған американдықтар, Батыс Африка, Ирландия, ағылшындар, француздар, португалдар, испандықтар, үндістер, қытайлар және Таяу Шығыс халықтарының ықпалымен қалыптасқан, әртүрлі тағамдану техникаларының, дәмдердің және дәмдеуіштердің үйлесімінен тұрады. Сондай-ақ, тропикалық Оңтүстік-Шығыс Азиядан аралға әкелінген және қазір жергілікті жерде өсірілетін өсімдіктердің де әсері бар. Мұнда теңіз өнімдерінің, тропикалық жемістердің және еттің алуан түрлері кездеседі. Кейбір ямайкалық тағамдар – басқа елдерден әкелінген тағамдардың өзгеруіндегі нұсқалар. Олар көбінесе жергілікті өнімдер мен дәмдеуіштерді қосу үшін өңделеді. Ал кейбіреулері жаңа немесе біріктірілген тағамдар болып, жергілікті деңгейде дамыған. Ямайканың танымал тағамдарына қаз етінен жасалған қары, қуырылған бүтке, акки және тұзды балық жатады. Ямайкалық пирожоктар (паттилер), сондай-ақ түрлі тоқаштар, нан және сусындар да кең таралған. Ямайка асүйі, әсіресе 20-шы ғасырда, эмигранттар арқылы аралдан басқа елдерге тарады, себебі ямайкалықтар басқа елдерде экономикалық мүмкіндіктер іздеді.
Jamaican cuisine includes a mixture of cooking techniques, flavours and spices influenced by Amerindian, West African, Irish, English, French, Portuguese, Spanish, Indian, Chinese and Middle Eastern people who have inhabited the island. It is also influenced by the crops introduced into the island from tropical Southeast Asia, many of which are now grown locally. A wide variety of seafood, tropical fruits and meats are available. Some Jamaican dishes are variations on cuisines brought to the island from elsewhere. These are often modified to incorporate local produce and spices. Others are novel or fusion and have developed locally. Popular Jamaican dishes include curry goat, fried dumplings, ackee and saltfish. Jamaican patties along with various pastries, breads and beverages are also popular. Jamaican cuisine has spread with emigrants, especially during the 20th century, from the island to other nations as Jamaicans have sought economic opportunities in other countries.
Асхананың дамуы
Африкалық тағамдар аралда құлдықтың толқындарының нәтижесінде дамыды, мысалы, анголалық калулу тағамынан туындаған каллалу. Аралға алғаш келген еуропалықтар – испандықтар испандық яһудилер арқылы сірке суымен дайындалған балық (испанша escabeche) сияқты тағамдарды әкелді. Кейіннен корнуолликтер дәмделінген еті бар ямайкалық пастидің (pastry) дамуына ықпал еткен болуы мүмкін. Шығыс Үндістан және Қытай әсері ямайкалық тағамдарда раути, карри, чоу-мейн және тәтті-қышқыл еттер сияқты түрлерде көрінеді, бұл эмиграциядан кейін құлдардың орнына жұмыс істеген мерзімі шектеулі жұмысшылардың әсерінен болды. 1500 жылдары инквизициядан қашқан португалдық яһудилер тұздалған балық әкелді, ол қазір ұлттық тағам – акки және тұздалған балыққа қолданылады. Ол құл болған африкалықтар үшін ұзақ сақтауға жарамды, қолжетімді ақуыз көзі болғандықтан негізгі тағамға айналды.
Ямайкалық тағамдар және растафарилер
Ямайкалық тағамдар растафарилердің ықпалымен жасалған, бірақ толығымен оларға байланысты емес. Растафарилер тамақ дайындау, пісіру және жеу кезінде вегетариандыққа бағынады және Ямайка тағамдарына көптеген ерекше вегетариандық тағамдарды әкелді. Растафарилер шошқа етін жемейді. Дегенмен, шошқа еті Ямайкада өте танымал. Қайнатылған шошқа еті мен тәтті-түтінделген шошқа еті оны дайындаудың ең танымал тәсілдерінің қатарында. Тіпті, кейбіреулер тұзды аз немесе мүлдем қолданбай пісіруді қалайды, бұл «Итал» деп аталады.
Халықтың сүйікті тағамдары
Ямайка таңғы асы акки мен тұзды балық, дәмдеуішпен дайындалған каллалу, қайнатылған жасыл банан және қуырылған бүткелерден тұрады.
Десерт және тәттілер
Манго мен сoursop балмұздағы екі танымал десерт. Ямайка балмұздағы грейпнут, ром және кішміш, сондай-ақ Dragon Stout сияқты көптеген дәмдерде болады. Басқа да танымал десерттерге батат пудингі, жүгері ұнынан жасалған пудинг, касава пони, гизада, шырша торт, тото, банан қуырылғандары, кокос тамшылары, бананнан жасалған кішкентай пирогтар және гуава ірімшігі жатады. "Жапырақты байлау" немесе "көк трусы" деп аталатын тағам крахмал (әдетте жүгері ұны немесе маниока) кокос сүтімен араластырылып, банан жапырағына оралып, байланып қайнатылады. Ашам – құрғатылған жүгері, ұнтақталған сосын қоңыр қант қосылған тағам. Тамаринд доптары – жемістің жабысқақ қабығы қоңыр қантпен араластырылып, тәтті-қышқыл дөңгелек доптарға айналдырылған қантты тағам. Оған бұрыш қосып, дәмді де, ащы да жасауға болады. Бірінші премьер-министр Александр Бустаманте атымен аталған Bustamante Backbone – қантты тағам.
Шетелде тамақтанатын ямайкалықтар
Ямайкалық тағамдар Солтүстік Америкада, Ұлыбританияда және ямайкалықтар көп тұратын басқа да елдерде қолжетімді. АҚШ-та көптеген мейрамханалар Нью-Йорк қаласының аудандарында, Атлантада, Вест-Палм-Бичте, Форт-Лодердейлде, Вашингтонда, Филадельфияда және басқа да ірі қалаларда орналасқан. Канадада ямайкалық мейрамханаларды Торонто агломерациясында, сондай-ақ Ванкуверде, Монреальде және Оттавада кездестіруге болады. Golden Krust Caribbean Bakery & Grill – АҚШ-тың әртүрлі аймақтарында орналасқан, шамамен 120 франшизалық мейрамханадан тұратын желі. Бұл мейрамханалар ямайкалық пирогтар, бұршақтар, нан және басқа да танымал ямайкалық тағамдарды сатады. Олар сонымен қатар Нью-Йорктегі бірнеше мекемені азық-түлікпен қамтамасыз етеді.