Кіріспе

Махаяна буддизміндегі сутралар. Он кезең сутрасы (санскрит: Дашабхумика сутрасы; ; ) сондай-ақ Дашабхумика сутрасы деп те аталады, бұл ертедегі, ықпалды Махаяна буддистік кітап. Сутра Аватамсака сутрасының 26-тарауы ретінде де кездеседі. Қазіргі буддистік зерттеулер ғалымдары бұл Махаяна сутралары б.з.б. 1-ғасыр мен б.з. 1-ғасыры аралығында пайда бола бастағанын жақтайды. Олар Үндістанда буддизмнің төмендеуіне дейін жазылып, жинақталған және өңделген.

Мазмұны

Дашабхумика сутрасында Будда бодхисаттваның толық ағартушылыққа және Буддалыққа жетуі үшін өтуі тиіс он даму сатысын, сондай-ақ Будда табиғаты мен ағартушылыққа ұмтылыстың оянуы туралы айтады.

Комментарийлер

Қытай тілінде сақталған Дасабхумикавибхаса деп аталатын түсіндірме бар, ол Нагарджунаға жатқызылады. Васубандху Дасабхумика сутрасына тағы бір түсіндірме, Дасабхумикабхасияны санскрит тілінде жазды, ал Бодхиручи және басқалар оны 6-шы ғасырда қытай тіліне аударды.

Қытай Дасабхумика мектебі

Бір кезде Қытайда Дашабхумика мектебі болған, ол осы сутраға бағынышты болған, бірақ кейін Хуайан мектебіне сіңіп кетті, себебі Хуайан мектебінің негізгі сутрасы – Аватамсака сутрасы, оның құрамында Дашабхумика сутрасы да бар. Дашабхумика сутрасы бодхисаттва Судхананың саяхатының отыз тоғызыншы тарауында өңделген түрінде де кездеседі. Хуайан мектебі Қытайда өзінің бесінші және ең танымал патриархы, Зонгми (780–841) қайтыс болғаннан кейін әлсіреп, бірақ бүгінгі күні бар Махаяна мектептері үшін маңызды негізгі ілімдерді қалыптастырды, мысалы, Дзен.