Кіріспе

Математикада [a, b] аралығында нақты мәнді f функциясы мынадай қасиеттерге ие болса, жеке функция деп аталады:

f функциясы [a, b] аралығында үздіксіз. (**) 0 өлшемді N жиыны бар, сондықтан N жиынынан тыс барлық x үшін f'(x) туындысы бар және нөлге тең, яғни f функциясының туындысы дерлік барлық жерде жоғалады. f функциясы [a, b] аралығында тұрақты емес. Жеке функциялардың классикалық мысалы – Кантор функциясы, оны кейде «шайтанның баспалдағы» деп атайды (бұл термин жалпы жеке функциялар үшін де қолданылады). Дегенмен, осы атпен белгіленген басқа функциялар да бар. Олардың бірі шеңберлік түрлендіру арқылы анықталады. Егер f(x) = 0 болса, барлық x ≤ a үшін және f(x) = 1 болса, барлық x ≥ b үшін, онда бұл функция дискретті кездейсоқ шама емес (әрбір нүктеде ықтималдық нөлге тең болғандықтан) және абсолюттік үздіксіз кездейсоқ шама да емес (өйткені ықтималдық тығыздығы барлық жерде нөлге тең). Жеке функциялар, мысалы, қатты денелер мен магниттерде кеңістікте модуляцияланған фазалардың немесе құрылымдардың тізбектері ретінде кездеседі, олар Frenkel-Kontorova моделімен және ANNNI моделімен, сондай-ақ кейбір динамикалық жүйелерде сипатталады. Ең белгілісі, олар фракциялық кванттық Холл эффектісінің ядросында жатыр.

Бірегейлік функцияларына сілтеме жасағанда

Жалпы математикалық талдауды, нақты талдауды, кешенді талдауды немесе дифференциалдық теңдеулерді талқылағанда, математикалық сингулярлықты қамтитын функцияны "сингулярлы функция" деп атау қалыпты жағдай. Бұл, әсіресе, бір нүктеде немесе шекарада шексіздікке ұмтылатын функцияларға қатысты айтылады. Мысалы, "1/x функциясы нөлде сингулярлы болады, сондықтан 1/x – сингулярлы функция" деуге болады. Сингулярлықтары бар функциялармен жұмыс істеудің жетілдірілген әдістері үлестірімдік немесе жалпыланған функциялар талдауы деп аталатын саланың ішінде әзірленген. Бұл сала әлсіз туындыны анықтайды, ол сингулярлы функцияларды дербес дифференциалдық теңдеулерде және т.б. пайдалануға мүмкіндік береді.