Кіріспе
Джеймс Десмонд Коркоран (8 қараша 1928 – 3 қаңтар 2004) – Австралия саяхатшысы, Оңтүстік Австралияның 37-ші премьер-министрі. Ұзақ емес премьерлік кезеңінде Коркоран мемлекеттік қазынашылық қызметін де атқарды. Штаттың оңтүстік-шығысындағы Миллисент қаласында туған ол Корея соғысы мен Малайзиядағы төтенше жағдай кезінде Австралия армиясында қызмет етіп, капитан шеніне жеткен, екі рет мақтау қағазында аталған. 1961 жылы әскерден босатылғаннан кейін Коркоран Төменгі палатаға сайланды, 1962 жылғы сайлауда Австралияның Еңбек партиясы тізімінен Миллисент сайлау округінің депутаты болған әкесі Джим Коркоранның орнын басты. Коркоран 1933 жылдан бері оппозицияда болған Еңбек партиясының штаттық бөлімшесін жаңғыртуда маңызды рөл атқарды. 1965 жылы партия билікке келген кезде Фрэнк Уолш үкіметінде суару, жер және қайта оралғандар ісі жөніндегі министрлік портфельдерін алды. 1968 жылы Уолш зейнеткерлікке шыққаннан кейін Коркоран партия басшылығына үміткер болды, бірақ Дунстаннан жеңілді. Дунстан кабинетінде Коркоран суару және жер жөніндегі жауапкершілігін сақтап, қайта оралғандар ісін иммиграциямен алмастырды. 1968 жылдың наурыз айында ол штаттың ресми вице-премьері болып тағайындалды және туризм саласын басқарды. Екі айдан кейін Еңбек партиясы үкіметтен кетуімен бірге Коркоран өзінің мандатын жоғалтқылы болды, бірақ Дунстанның орынбасары ретінде қызметін жалғастырды. 1970 жылғы штаттық сайлауда Еңбек партиясы қайтадан үкіметке оралды, ал Коркоран вице-премьер лауазымын қайта иеленді, сондай-ақ теңіз және құрылыс министрліктерін басқарды. Дунстан мен Коркоранның стильдері әртүрлі болғанымен, олар өзара құрметке негізделген берік серіктестік құрды. 1975 жылдан бастап, тиімсіз сайлау округтерінің қайта бөлінуі салдарынан Коркоран метрополитендік округтерге ауысты, алдымен Коулс, содан кейін 1977 жылдан бастап Хартли округіне, ол 1982 жылға дейін өкілдік етті. 1977 жылғы сайлаудан кейін ол қоршаған ортаны қорғау портфелін алды, сондай-ақ теңіз және құрылыс министрліктерін сақтап қалды. Дунстан отставкаға кеткеннен кейін Коркоран премьер-министр болды және жеке мандат алу үшін мерзімінен бұрын сайлау шақыруға шешім қабылдады, сайлау алдындағы қоғамдық пікір оған үміт берді. Бірақ бұл қадам дұрыс болмады, өйткені сайлау нашар өтті, бизнес топтары мен БАҚ оппозициялық Либералдық партияны ашық қолдады, ал Еңбек партиясы биліктен шықты. Хартли округіндегі мандатын сақтап қалған Коркоран Еңбек партиясының басшысы лауазымынан кетіп, 1982 жылғы сайлауға қатыспады. Дунстан Коркоранды 1977 жылы жеңіске жеткен үкімет мерзімінің бір жылын ысырап еткені үшін және Дунстанның өнеркәсіптік демократия мен аборигендердің жер құқығы жөніндегі саясатын жалғастырмағаны үшін ашуланды. Коркоран саясат пен үкіметке көрсеткен қызметі үшін 1982 жылы Австралия орденінің офицерімен марапатталды, ал 2001 жылы Жүзжылдық медальді иеленді. Ол 2004 жылы ұзақ аурудан кейін қайтыс болды және мемлекеттік жерлеу рәсімі өткізілді. Саясаттың екі жағында да құрметке ие болған, өмірге толы тұлға ретінде сипатталған Коркоранның Дунстанмен ұзақ және табысты серіктестігі оның саяси өмірінің жарқын белгісі болды.
James Desmond Corcoran (8 November 1928 – 3 January 2004) was an Australian politician who served as the 37th premier of South Australia between February and September 1979, following the resignation of Don Dunstan. During his brief premiership Corcoran also served as state treasurer. Born at Millicent in the southeast of the state, he served in the Australian Army in the Korean War and Malayan Emergency, reaching the rank of captain, and being twice mentioned in despatches. Following his discharge in 1961, Corcoran was elected to the House of Assembly, succeeding his father Jim Corcoranwho retired at the 1962 electionas the member for the electoral district of Millicent representing the Australian Labor Party. Corcoran was a key figure in the modernisation of the state branch of the Labor Party, which had been in opposition since 1933. When the party gained power in 1965, Corcoran was allocated the portfolios of irrigation, lands and repatriation in the government of Frank Walsh. Upon Walsh's retirement in 1968, Corcoran contested the party leadership but was defeated by Dunstan. In the Dunstan cabinet, Corcoran retained responsibility for irrigation and lands, and replaced repatriation with immigration. In March 1968, he became the first formally appointed deputy premier of the state, and gained the tourism portfolio. Two months later, Labor lost government and Corcoran nearly lost his seat, but retained his role as Dunstan's deputy. At the 1970 state election, Labor returned to the government benches, and Corcoran regained his position as deputy premier, and took up the marine and works ministries. Dunstan and Corcoran had very different styles, but they formed a strong and respectful partnership. From 1975, unfavourable redistributions caused Corcoran to shift to metropolitan seats, first Coles, then from 1977, Hartley, which he held until 1982. Following the 1977 state election, he gained the environment portfolio, retaining marine and works. After Dunstan's resignation, Corcoran became premier and decided to call an early election to gain a personal mandate, buoyed by polling. This proved unwise, as the campaign went badly, business groups and media openly supported the opposition Liberal Party, and Labor lost office. Having retained Hartley, Corcoran resigned as Labor leader and did not contest the 1982 election. Dunstan was angry with Corcoran for wasting a full year of the term of government they had won in 1977, and because he had not continued to pursue Dunstan's policies on industrial democracy and Aboriginal land rights. Made an Officer of the Order of Australia in 1982 in recognition of his service to politics and government, Corcoran was also awarded the Centenary Medal in 2001. He died in 2004 following a long illness, and was granted a state funeral. Described as a larger than life character who was respected on both sides of politics, Corcoran's long and successful partnership with Dunstan was a hallmark of his political life.
Ерте өмір және әскери қызмет
Джеймс Десмонд "Дес" Коркоран 8 қараша 1928 жылы Оңтүстік Австралияның Миллисент қаласында дүниеге келген. Ол Джим Коркоран мен оның әйелі Тереза Кэтрин Саттонның тоғыз баласының ең кішісі болды. Джим Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Батыс майданында Австралия императорлық күштерінің 27-ші батальонында капрал болып қызмет еткен және 1918 жылдың тамызында Амиен шайқасында жарақат алған. Дес Тантанола бастауыш мектебінде оқыған, бірақ 13 жасында мектепті тастап, нан пісірушінің жұмысына орналасқан. 1941 жылы Австралия Еңбек партиясына (АЕП) қосылды. 16 жасында анасы қайтыс болғаннан кейін, ағасы Робертпен бірге Австралия бойынша жұмыс сапарына шыққан. Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Волонгонг қаласында Корея соғысына қатысу үшін Австралия әскеріне шақыру туралы жарнаманы көріп, монета лақтырып, не істеу керектігін шешкен соң, екеуі де әскерге шақырылды. Осыдан кейін, 1932 жылы Оңтүстік Австралия Ассамблеясының Виктория сайлау округіне сайлануға жасаған сәтсіз әрекетінен соң, Джим Коркоран 1933 және 1944 жылғы штаттық сайлауларда да сәтсіздікке ұшырады, бірақ 1945 жылдың қыркүйегінде өткен қосымша сайлауда жеңіске жетті. Ол 1947 және 1950 жылғы штаттық сайлауларда қайта сайлануға ұмтылғанда сәтсіз болды. Роберт 1951-1952 жылдары Кореяда Корольдік Австралиялық армияның ординанс корпусының сержанты және Корольдік Австралиялық полкінің 3-ші батальонында қызмет етті. Деске 23934 нөмірі берілді, ол жаяу әскер сарбазы ретінде тағайындалды және 1-ші батальон, Корольдік Австралиялық полкіне (1RAR) жіберілді. Батальон Жаңа Оңтүстік Уэльстегі Инглберн қаласында жаттықты, содан кейін 1952 жылдың 3 наурызында Сиднейден келіп, 18 наурызда Куреге жеткен әскер тасымалымен Жапонияға аттанды. Қосымша оқудан кейін 1 RAR "Империя Лонгфорд" кемесімен Кореяға жеткізілді және 1 маусымда Кореяға келіп, 28-ші Ұлттар Достастығының жаяу әскер бригадасына қосылды. Келесі айда батальон британдық 29-шы жаяу әскер бригадасына бөлінді және 159, 210 және 355 төбелеріндегі бөлімшелерді алмастырды. Оның міндеттеріне Джеймстаун желісі бойындағы қарауылдау кірді, бұл 38-ші параллельдің солтүстігінде орналасқан, бұрынғы жылдам соғыстың траншеялық соғысқа айналған тұрақты қорғаныс позицияларының сериясы еді. Оның негізгі міндеттері қорғанысты қамтамасыз ету, мина өрісінің қоршауларын жөндеу және жау позицияларын барлау арқылы ақпарат жинау болды. 1952 жылдың желтоқсан айының басында Дес D компаниясындағы сержант және уақытша сержант болды, төрт адамнан тұратын топ жау мина өрісін басып өтіп жатқанда, бірі минаға тапты және оның нәтижесінде болған жарылыстан қаза тапты, тағы екеуі жараланды. Жарақат алмаған сарбаз көмек сұрап, өздеріне жақын жерге қайтты, ал Коркоран жау миномет атысының астында алға шығып, жарақат алғандарды сүйреп әкеліп, содан кейін қаза тапқан сарбаздың денесін әкелді. "Мина өрісінің саңылаулары арқылы зардап шеккендерді эвакуациялаудағы батылдығы мен шеберлігі" және 1 RAR-дегі патруль командирі ретінде Коркоран аталды. Дес әлі Кореяда қызмет етіп жүрген кезде, оның әкесі Джим 1953 жылдың наурыз айында өткен штаттық сайлауда Виктория округіне қайтадан сайланды. Дес 1954 жылдың наурыз айында Австралияға оралды, бірнеше апта демалыстан кейін Жаңа Гвинеяға жіберілді. 1956 жылғы штаттық сайлауда Джим Коркоран Виктория округінен бөлініп алынған Миллисенттің жаңа сайлау округіне сәтті қарсылық көрсетті және 1959 жылғы штаттық сайлауда оны сәтті қорғады. 1957 жылдың 31 тамызында Дес Ростревор колледжінің мектеп шіркеуінде Кармель Кэмпбеллге үйленді. Олардың сегіз баласы болды. Дес Коркоран екінші сыныпты уоррант офицер болып тағайындалды және Малайзиядағы 28-ші Ұлттар Достастығының жаяу әскер бригадасының штабында 20 ай бойы сержант-майоры болып қызмет етті, ол үшін ол екінші рет, осы жолы "көрнекті қызметі үшін" аталды. Офицерлік әлеуеті бар екені анықталған, бірақ қажетті білім беру біліктілігі болмағандықтан, Коркоран Австралия армиясының білім беру қызметінде аралық аттестат алу үшін алты ай оқыды, содан кейін бес пәнді ағылшын тілінен үздік бағамен аяқтап, алты аптада оқуын аяқтады. Кейіннен ол капитан болып тағайындалды.
Саясат
Дес Коркоран 1961 жылы әскерден кетіп, 1962 жылғы 3 наурыздағы штаттық сайлауда Еңбек партиясының (АЛП) Мәжіліс палатасына сайланды. Ол екі партияның басым дауыстарының (ТПП) 53,1 пайызын алып, Либералдық және Отандар лигасының (ЛКЛ) Рен ДеГаристі жеңді. 1962 жылғы 24 шілдеде палатадағы алғашқы сөзінде оның әкесі галереяда болды және ол өзінің сәтті сайлануын Джеймс Коркоранның Миллисент округіндегі халықты "талантты және адал өкілдік еткенімен" байланыстырды. Оның сөйлеген сөзінде өзінің саяси мансабының басты бағыттары атап өтілді. Олардың ішінде: елдің Оңтүстік Австралия тұрғындарының Аделаидада тұратын адамдармен бірдей қызметтерге қол жеткізуін қамтамасыз ету, әсіресе коммуналдық қызметтер мен білім беру сияқты салаларда; және мемлекеттің оңтүстік-шығысындағы ауыл шаруашылығы, балық аулау және орман шаруашылығы салаларын дамыту. Ол оңтүстік-шығыстағы суландыру схемасына арналған қағаз өнеркәсібін және суды бақылауды жақтады. Еңбек партиясы 1933 жылдан бері штатта оппозицияда болды, ал Коркоран өзінің әріптестері Дон Данстан, Мик Янг және Клайд Камеронмен бірге штаттық Еңбек партиясын саяси күш ретінде жаңғыртуда маңызды рөл атқарды. Бұл АЛП-нің білім, денсаулық сақтау және еңбек жағдайлары бойынша саясатты және науқанды дамытуына, сондай-ақ нәсілдік кемсітушілікке және штаттағы сайлау округтерінің дұрыс бөлінбеуіне қарсы күресуіне әкелді. 1965 жылғы 6 наурыздағы сайлауда АЛП Оңтүстік Австралияда 1930 жылдан бері алғаш рет үкіметке келгенде Коркоран суландыру министрі, жер министрі және қайта оралғандар министрі болды. Сайлауда Коркоран ТПП-дағы үлесін 61,8 пайызға дейін арттырды. Коркоран 1965 жылдың наурыз айынан қараша айына дейін жерді реттеу жөніндегі парламенттік комитетте жұмыс істеді. Жаңа премьер-министр Фрэнк Уолш Коркоран сияқты католик болды, ал лейбористік партияда протестанттар басым болды, ал федералды деңгейдегі АЛП 1955 жылғы партияның бөлінуінен және әлеуметтік консервативті және католиктердің басымдығын құраған Демократиялық лейбористік партияның (ДЛП) құрылуынан әлі де әсер көрді. Коркоранның әкесі Джим 1965 жылдың мамыр айында қайтыс болды. Уолш премьер болған кезде 67 жаста болды, ал сол кездегі АЛП ережелері келесі сайлауда парламенттен зейнетке шығуын талап етті. Ол бұған қарсы болды және оған қызмет ету үшін ережелерді өзгертуді ұсынды. Партиялық әріптестері оған қарсылық көрсетті, ал ақыр соңында АЛП мемлекеттік кеңесі "келесі сайлау алдында жаңа көшбасшы өзін нығайта алуы үшін" өзін-өзі аямай, орнынан түсуі үшін алғысын білдірген құттықтау ұсынысын қабылдады. Осыған байланысты Уолш 1967 жылдың 1 маусымынан бастап қызметінен кетті. Уолш пенсияға шыққан кезде, Коркоран, Дунстан, Гейб Байватерс және Сирил Хатченс кіретін АЛП басшылығы үшін дауыс беру болды. Уолш Коркоранды қатты қолдады, мүмкін, ол Дунстанның Камеронның Уолшты ығыстыру үшін қозғаған құттықтау ұсынысына қатысы бар деп қате ойлағандықтан. Бірінші турда Коркоран жиырма бес дауыс жинаған топтан он дауыс, ал Дунстан тоғыз дауыс алды, бірақ екінші турда Дунстан он төрт дауыспен және көпшілікпен жеңімпаз болды, Коркоран он бір дауыс алды. Дунстанның 1967-1968 жылдардағы кабинетінде Коркоран қайта оралғандар портфелін тастап, иммиграцияны қолға алды, жерлер мен суландыруды сақтады. Уолш 1968 жылдың наурызына дейін әлеуметтік қамсыздандыру портфелімен кабинетте қалды. 1968 жылғы 26 наурызда Коркоран ресми түрде тағайындалған бірінші вице-премьер болды, бұл лауазым осы уақытқа дейін бейресми болған еді, және иммиграциямен біріктірілген туризм портфелін алды. Коркоран адал вице-премьер болды, ал екеуінің арасындағы жұмыс қарым-қатынасы "тегіс және ынтымақтастық" болды, партияның ішкі консенсустық стилін қолдады, оны 1940-жылдардың аяғынан бастап Камерон мен лейборист сенаторы Джим Тухи мұқият дамытты. Еңбек партиясы 1968 жылғы 2 наурыздағы сайлауда үкіметтен айырылды, негізінен екі шеткі ауылдық округтан айырылғандықтан. Коркоран өзінің жеке округінде жеңіліске таяп, ЛКЛ бәсекелесі Мартин Кэмероннан бір дауыспен жеңіске жетті. Кэмерон нәтижеге қарсылық білдірді және 22 маусымда қосымша сайлау өткізілді, Коркоран ТПП-ның 52,5 пайызын алды. Бұл АЛП мен ЛКЛ-ді әрқайсысы он тоғыз орынға қалдырды, сондықтан ЛКЛ-дің басшысы Стил Холл спикер болып сайланған және сондықтан дауыс беру құқығы бар тәуелсіз Том Стоттке арқа сүйеуге мәжбүр болды. "Плеймендер" партиясы 43 пайыз дауыс жинағанмен, ЛКЛ-ға азшылықты үкімет құруға мүмкіндік берді. Оппозициядағы мерзімінде Коркоран Дунстанның вице-премьері болды, және екеуі Уолштің орнын басу үшін күресте туған кез келген дауға қарамастан жақсы жұмыс істеді. 1970 жылғы 30 мамырдағы сайлаудағы Еңбек партиясының жеңісінде Коркоран Миллисент округін ТПП-ның 54 пайызымен сақтап қалды. Ол вице-премьер лауазымына оралды және жұмыс және теңіз портфелдерін иеленді. Коркоран Дунстан министрлігі мен Еңбек партиясының арасындағы өзара әрекеттесуді басқарды, өзінің күшті тұлғасын дауларды реттеу үшін пайдаланды. Келесі тоғыз жылда Дунстан мен Коркоран ерекше бірақ күшті команда құрды. Діңгек католик және жоғары жеке моральды адам болған Коркоран жеке түрде Дунстан жүзеге асырып жатқан әлеуметтік реформалардың көптеген түрлеріне қарсы болды, мысалы, аборт және гомосексуализм заңдарын жеңілдету. Сонымен қатар, Коркоран Дунстанның сәнді бейнесі мен өнерге құштарлығын ұнатпады. Консервативті киінетін Коркоран Дунстанның қоғамдық оқиғаларда көлденең киім киюге деген ынтасын мүлдем бөліспеді. Дегенмен, екеуі бір-біріне сақтықпен құрметпен қарады және жұмыс қарым-қатынасын сақтап қалды. Көрінетін жерде Дунстан кейде Коркоранның тікелей сөйлеу стилін АЛП-нің ішіндегі басқаларды бақылау үшін пайдалы деп тапты. Коркоран 1973 жылғы 10 наурыздағы штаттық сайлауда Миллисентті ТПП-ның 56,5 пайызымен сақтап қалды, ЛКЛ-дің Мюррей Вандепирді жеңді. Миллисент сайлаудан кейін қайта бөлінгеннен кейін Коркоранның көпшілігі теориялық тұрғыдан жойылды, және Коркоран 1975 жылғы 12 шілдедегі штаттық сайлауда зейнеткерлікке шыққан Лен Кингтің бұрынғы Аделаиданың шығыс округіндегі Коулс округіне ауыстырылды. Коркоран округті ТПП-ның 52,4 пайызымен жеңіп алды, ал Вандепир Миллисентте ТПП-ның 59,9 пайызын алды. Коулс өз кезегінде Коркоранның үлесін азайтатын қайта бөлінгеннен кейін, Коркоран 1977 жылғы 17 қыркүйектегі штаттық сайлауда жаңа құрылған және жақын солтүстік-шығыс Аделаида округіндегі Хартли округіне ауыстырылды, ол ТПП-ның 58,8 пайызын алды, ал Коулс Либералдық партияның (ЛКЛ-дың жаңа аты) Дженнифер Кэшморға түсті. Коркоран жаңа үкіметте қоршаған орта портфелін алды, сонымен қатар өзінің басқа портфельдерін сақтап қалды. 1979 жылдың басына қарай Дунстанның денсаулығы нашарлап, ол қызметін жалғастыра алмады және ақпан айында ол қызметінен кетті. Дунстан Хью Хадсонды өзінің орнына келтіргісі келді, бірақ Хадсон Дунстанның қолдауына қарамастан, көпшілік дауысқа ие болмады, және 15 ақпанда Коркоран оның орнына сайланды, осылайша премьер-министр болу арманына қол жеткізді. Ол штаттық қазынашылық лауазымын да иеленді, сонымен қатар иммиграцияға этникалық істер портфелін қосты. Кейін премьер-министр болған Майк Ранн Коркоранның шағын премьерлік кезеңінде оның баспасөз хатшысы болды. Штаттағы оның танымалдылығына қарамастан, Коркоран өнеркәсіптік демократияны ілгерілетуге Дунстанның тырысуын тоқтатты, онда жұмыскерлер компаниялар ішіндегі шешім қабылдауға қатысады. 1979 жылдың ортасындағы жағымды пікір сауалдарының ықпалымен Коркоран өзінің мандатын алу үмітімен бір жылдан кейін мерзімінен бұрын сайлау шақырып, өзінің мандатын алуға үміттенеді. Сайлау кампаниясы мәселелерге толы болды; бизнес топтары мен штаттың басты кешкі газеті The News Либералдық партиясын ашық қолдады. 1979 жылғы 15 қыркүйектегі штаттық сайлауда либералдар...
Өлім және мұра
Коркоран 2004 жылғы 3 қаңтарда Аделаидада ұзаққа созылған аурудан кейін 75 жасында қайтыс болды. Оның қазасына байланысты, сол кезде премьер-министр болған Ранн, Дунстан мен Коркоран арасындағы берік және тарихи саяси серіктестікті, екеуінің де мінездері өте әртүрлі болғанына қарамастан, "өте сәтті" деп сипаттады. Ранн Коркоранды өмірден асқан, Оңтүстік Австралияның саяси аясында құрметке ие болған адам ретінде "қатты сағынылатынын" айтты. Ол сондай-ақ Коркоранның "қоғамдық мінезімен және ол қақтығыстарды татуластыру үшін әзілді жиі пайдаланғандығымен" есте қалатынын атап өтті. Коркоранмен бірге білім министрі қызметін атқарған Дон Хопгуд, ол Дунстан басшылығына күш сыйғанын байқады. Сол кездегі оппозиция жетекшісі Дин Браун, ол өзі 1993-1996 жылдар аралығында премьер-министр болған, Коркоранның "әңгімеге жақын, әзіл-қалжыңды ұнататынын" және "оның сөзіне сенуге болатынын, Парламент мүшелерінің барлығы оны жоғары бағалайтынын" еске алды. Коркоран 8 қаңтарда Аделаидадағы Санкт-Франциск Ксавьер соборында мемлекеттік жерлеу рәсімімен шығарылып, Солтүстік Брайтон зиратына жерленді.