Кіріспе

1937 жылғы көп мақсатты ұшу кемелерінің отбасы – Dornier

Dornier Do 24 – 1930-шы жылдарғы неміс үш қозғалтқышты ұшу кемесі. Ол Dornier Flugzeugwerke компаниясымен теңіздік патрульдеу және іздеу-құтқару жұмыстары үшін жобаланған. 1937 жылдан 1945 жылға дейін бірнеше зауытта барлығы 279 данасы салынды.

Жобалау және әзірлеу

Дорнье Do 24 Нидерланд Корольдік Әскери-теңіз күшінің талабына сәйкес, Голландияның Шығыс Индиясында қолданылып жүрген Дорнье Вальс ұшақтарын алмастыру мақсатында жобаланды. Нидерланд үкіметі 1936 жылғы 3 тамызда алты Дорнье Do 24 ұшағына келісімшарт жасады. Неміс теңіз күші үшін тағы екі прототип салынды, олар Блом және Восс BV 138 ұшағымен салыстырылып бағаланды. Do 24 – металл қаңқасы бар моноплан, кең корпусы және тұрақтандырушы қанаттары бар. Ұшақтың екі құйрығы корпустың жоғары көтерілген артқы бөлігіне орнатылған, ал үш қанатқа орнатылған тартымды конфигурациядағы қозғалтқыштар ұшақты қуатпен қамтамасыз етті. Отын қанаттардың орталық бөлігінде және қанатты тұрақтарда сақталды. Ұшақтың қанаттарының астына 200-ге дейін бомба ілініп, қорғаныс қаруларына үш ату мұнарасы кірді, олардың әрқайсысы мұрын, жоғарғы және құйрық бөліктерінде орналасқан. Алғашқы ұшақтардағы мұнаралардың әрқайсысы пулеметпен жабдықталған, ал кейінгі үлгілерде жоғарғы мұнарада 20 мм-лік зеңбірек орнатылған. Do 24 – неміс Люфтваффесінің құйрық мұнарасы бар сирек ұшақтарының бірі. Голландиялық «X қайықтарының» біріншісі, Do 24 V3, 3 шілдеде Констанц көлінен ұшып, одан кейін екінші голландиялық ұшақ, Do 24 V4 та ұшты. Нидерланд үкіметі оған қызығушылық танытып, 90 данаға дейін сатып алуды жоспарлады. Олардың 30-ы Dornier компаниясымен құрастырылуы тиіс еді (алғашқы екі прототипті қоспағанда, барлығы Dornier-дің Швейцариядағы Altenrhein-дегі еншілес компаниясында құрастырылған). Қалған ұшақтар Нидерландта Aviolanda компаниясымен Papendrecht қаласында лицензия бойынша құрастырылуы керек еді. Осы ұшақтардың арасында, неміс және швейцариялық құрастырылған барлық ұшақтардың бірін қоспағанда, алғашқы жеті Aviolanda компаниясы құрастырған ұшақтар Do 24K 1 үлгісінде, бастапқы R 1820 F52 қозғалтқыштарымен, ал қалғандары Do 24K 2 үлгісінде, күштірек R 1820 G102 қозғалтқыштарымен және қосымша отынмен жасалуы тиіс еді. Жапонияның Голландияның Шығыс Индиясына басып кіргеннен кейін, 1942 жылдың ақпанында аман қалған алты Do 24 ұшағы Австралия Корольдік Әуе Күштеріне берілді. Олар 1944 жылдың көп бөлігінде Жаңа Гвинеяда көліктік ұшақтар ретінде қызмет етті.

Испания

1944 жылы 12 голланд жасалған Do 24 ұшағы Испанияға жеткізілді, олар екі тараптың да құлаған ұшқыштарына көмектесу үшін берілген. Соғыс аяқталғаннан кейін, бірнеше француз жасалған Do 24 ұшақтары да Испанияға келді. Испаниялық Do 24 ұшақтары кем дегенде 1967 жылға дейін, және мүмкін одан да кейін пайдаланылды. 1971 жылы, соңғы испандық Do 24 ұшақтарының бірі тұрақты көрмеге қою үшін Констанс көліндегі Dornier зауытына қайтарылды.

Швеция

1944 жылдың 31 қазанында неміс Do 24 ұшағы (CM+RY, Seenotgruppe 81 тобына тиесілі) бейтарап Швецияда мәжбүрлі қону жасады, тәркіленді, кейін сатып алынды және 1952 жылға дейін шведтік қызметте қалды.