Кіріспе

Кюстендил облысы (, trl Oblast Kyustendil) – Оңтүстік-Батыс Болгарияда орналасқан облыс, ауданы 2,7% (Болгария Республикасының жалпы аумағының құрамында), халқы 163 889 адамды құрайды. Ол София, Перник және Благоевград облыстарымен шектеседі; батысындағы шекаралары Болгария мен Солтүстік Македония және Болгария мен Сербия Республикасы арасындағы мемлекеттік шекаралармен сай келеді. Облыстың әкімшілік орталығы – Кюстендил қаласы.

География

Өңірде әртүрлі жер бедері – құнарлы аңғарлар мен каньондар, оларды төбелер мен таулар бөліп жатыр. Аймақтың солтүстік және батыс бөліктері «Кюстендил краеще» (Кюстендил бұрышы) деп аталады және шекаралық Милевска, Чудинска, Земенска және шығысқа қарай Коньявска тауларының бөліктерін қамтиды. Оңтүстікке қарай Кюстендил краещесі Драговиштица және Бистрица өзендерінің аңғарларына, сондай-ақ Лисец тауына дейін созылады. Аймақтың оңтүстік бөлігіне Осогово, Влахина және солтүстік-батыс Рила тауларының массивтері кіреді, Каменица, Кюстендил және Дупница жазықтарын қамтиды. Аймақ әкімшілік тұрғысынан екі округке бөлінеді: батыстағы Кюстендил және шығыстағы Дупница. Дупница округінде Горно поле (Жоғарғы дала), Долно поле (Төменгі дала) және Болгария императоры Самуил өзінің ағасы Аронды және оның отбасын өлтірген Разметаница аймағы орналасқан. Аймақ гранит, саз, қазба жәндіктер мен кендерге бай. Осогово тауларында полиметалл кендері, ал Бобов дол кеніштерінде қоңыр көмір өндіріледі. Саз кен орындары Четирци, Яхиново және Драговиштица ауылдарында табылады. Дегенмен, аймақ ең әйгілісі – көптеген минералды су бұлақтары: Кюстендилдегі, Сапарева банясындағы, Невестино және Четирци ауылдарындағы ыстық минералды су бұлақтары. Аймақтағы табиғаттың ғажайыптарының бірі – Стоб пирамидалары. Климаты көбінесе континенттік, бірақ биік жерлерде таулық. Басты су желісі – Струма өзені, оның салалары – Треклянска, Драговиштица, Бистрица, Слокоштица, Новоселска, Джерман және Рила өзендері. Жер асты суларының деңгейі салыстырмалы түрде жоғары. Каменичка Скакавица ауылының жанында Големи дол өзені 70 метрлік сарқырама құрайды. Дьяково, Берсин, Дренов дол және Багренци су қоймалары (жасанды көлдер) негізінен суару мақсатында қолданылады. Топырақтың құрамы дәстүрлі жеміс өсіруге өте қолайлы. Ормандық өсімдіктердің көп бөлігі жапырақты, бірақ қылқан жапырақты ормандар да кездеседі. Габра табиғи қорығында (ауданы: 89,5 гектар) соңғы қарағайлар қорғалады.

Әкімшілік

Кюстендил аймағына 9 муниципалитет және 182 елді мекен кіреді. Аймақтың әкімшілік орталығы – оның оңтүстік-батыс бөлігінде орналасқан Кюстендил қаласы: Кюстендил жазығы. Қала Кюстендил муниципалитетінің әкімшілік орталығы болып табылады (ауданы – 302,7 км², бұл муниципалитет аймақ аумағының 30,2% құрайды), халқы 73 346 адамды құрайды, оның 51 300-і қала аумағында тұрады. Кюстендил арқылы төрт маңызды көлік дәлізі өтеді: Солтүстік Македониядан Скопье-София тас жолымен; Сербиядан Ниш-Босилеград-Кюстендил тас жолымен; Дупница мен Кюстендил арқылы ғасырлар бойы Константинополь мен Адриатика теңізін байланыстырған ең ежелгі сауда жолы өтеді. Кюстендил тарихи, экологиялық және мәдени мұрасын сақтап қалған. Бұл – қазіргі заманғы болгар әкімшілік орталығы, оның болашағы негізінен мәдени туризмді дамытуда және ыстық минералды су көздеріне негіделген заманауи емдеу-сауықтыру курорттарын құруда көрінеді. Айналасындағы аймақ – пайдаланылмаған ұлттық саябақ сияқты. Жасыл жолдармен өтіп, ортағасырлық үйлер мен шатырларды аралап, таңғажайып ландшафттарды ашыңыз. Балық аулауға, серуендеуге, жаяу саяхаттауға, 4x4 көлікпен саяхаттауға, аң аулауға қолайлы, таза ауа мен керемет климатқа ие.

Қалалық округтер

Кюстендил облысында (област, oblast) тоғыз муниципалитет бар (бірлік: община, obshtina, көпшелік: общини, obshtini). Келесі кестеде әр муниципалитеттің атауы ағылшын және кириллицада, бас қаласы (қалың әріппен) немесе ауылы және 2011 жылғы халық саны көрсетілген. Муниципалитет Кирилл Халық саны Қала/Ауыл Халық саны Бобошево Бобошево 3,016 Бобошево 1,383 Бобов дол Бобов дол 10,266 Бобов дол 6,664 Дупница Дупница 44,988 Дупница 33,519 Кочериново Кочериново 4,506 Кочериново 2,190 Кюстендил Кюстендил 60,681 Кюстендил 44,532 Невестино Невестино 2,738 Невестино 629 Рила Рила 3,424 Рила 2,937 Сапарева баня Сапарева баня 8,165 Сапарева баня 4,326 Трекляно Трекляно 547 Трекляно 226

Демография

2011 жылғы санақ бойынша Кюстендил облысының халқы 135 664 адамды құрады, оның ішінде ер адамдар және әйел адамдар болды.