Кіріспе

Стратегиялық ұсыну – бұл кандидаттың басқа кандидаттардың орналасуын өзгерту ниетімен сайлауға түсуі. Бұл атау «тактикалық дауыс беру» терминімен байланысты және кандидаттардың, сайлаушылардың емес, сайлаушылардың нақты пікірлеріне қайшы келетін нәтижелерді манипуляциялауға тырысуын көрсетеді. Егер сайлау нәтижесі кандидаттардың таралуына байланысты болса, тіпті кандидаттар осы мақсатпен ұсынылмаса да, осыған ұқсас әсерге қол жеткізуге болады. Мысалы, әулетті сайлаушылардың көзқарастары табиғи түрде көбірек кандидаттарды тартуы мүмкін. Дауыс беру жүйесі нәтижесінде бай қолдауы бар кандидаттың жеңіске жету ықтималдығы артатын болса, онда туындаған бұл бұрмалаушылық, тіпті толығымен кездейсоқ болса да, стратегиялық ұсынудың әсерімен тең болады.

Қатыспайтын баламалардың тәуелсіздігі

Стратегиялық ұсыну – дауыс беру жүйелерінің "қажет емес баламалардың тәуелсіздігі" қасиетіне ие болмауынан туындайтын ерекшелікті манипуляциялау болып табылады. Ароудың мүмкін еместік теоремасы осы қасиеттің қабылдауға лайықтырақ басқа қасиеттермен үйлеспейтінін көрсетеді, нәтижесінде, барлық қабылданған дауыс беру жүйелері принцип бойынша стратегиялық ұсынуға ұшырай алады. Егер дауыстар саяси спектрдегі ұстанымдарға сәйкес берілсе, Кондорсе критерийін қанағаттандыратын дауыс беру жүйелері стратегиялық манипуляциядан қорғайтын медиандық сайлаушы теоремасын да қанағаттандырады. Басқа дауыс беру жүйелері осал болып қалады. Борда санауы туралы мақаладағы мысал, осы жүйені саяси спектрдің бір жағындағы кандидаттарды ұсыну арқылы қалай бұзуға болатынын көрсетеді.

Клондардың тәуелсіздігі

Мәселені жеңілдету үшін академиялық назар кейде стратегиялық ұсынудың нақты бір түріне: клондарды қамтитын түріне шоғырланады. Бұл контексте клондар – әрбір сайлаушы үшін маңыздылығы жоқ кандидаттар. Дауыс беру жүйесі тең нәтижелерге мүмкіндік берсе, олар кез келген бюллетеньде тең болады, әйтпесе олар тізбекпен орналасады. Сайлау қорытындысы клондарды қосу немесе алып тастау арқылы едәуір өзгермеуі тиіс. Клондалған үміткерді қосу немесе алып тастау бұрынғы жеңімпаз, жаңа жеңімпаз және қосылған немесе алынған үміткер бір-бірінің клондары болған жағдайда ғана жеңімпазды өзгертуі керек. Осы талапқа сай келетін дауыс беру жүйесі "клондардан тәуелсіз" деп есептеледі. Клондардың тәуелсіздігін алғаш рет Николаус Тидман қалыптастырды.

Стратегиялық тағайындау түрлері

Дауыс бөлу – ұқсас немесе көшірме кандидаттарды қосу кез келген үміткердің жеңіске жету мүмкіндігін төмендеткен кезде пайда болады, бұл «спойлер эффектісі» деп те аталады. Көпшілік дауыс беру жүйесі және екі кезеңді дауыс беру сияқты әдістер осыған осал. Бірігіп жұмыс ілеу – кандидаттардың көбейтілуі олардың кез келгенінің жеңіске жету ықтималдығын арттырған жағдайда болады, мысалы, Борда санағында осылай болуы мүмкін. Қысылу – кандидаттарды қосу сайлау қорытындысына әсер еткенімен, олардың топтық мүдделеріне көмектеспей немесе зиян келтірмей, басқа топқа әсер ететін жағдай. Бұл Копленд әдісінде де кездесуі мүмкін.