Кіріспе

Арктикалық архипелагтың адам қоныстанбайтын Мелвилл аралы, Канаданың батыс Арктикасындағы ең ірі аралдардың бірі, Мелвилл аралындағы таулардың биіктігіне жетеді. Аралдың батыс жартысына Солтүстік-Батыс территориялары, ал шығыс жартысының көп бөлігіне Нунавут жауапты. Шекара 110-шы батыс меридианы бойынша жүреді. Аралдың шығыс жартысында 110-шы меридианның батысында орналасқан және Солтүстік-Батыс территорияларының құрамына кіретін екі субұлттық эксклав бар. Оларға құрлықпен тек Нунавут арқылы ғана жетуге болады.

География

Арал солтүстік-батыста Принс Патрик аралы, батыста Эглинтон аралы және шығыста Байам Мартин аралы арасында орналасқан. Оңтүстікте Висконт Мелвилл бұғазының ар жағында Виктория аралы жатыр. Аралда өсімдіктер өте сирек немесе мүлдем жоқ. Үнемі өсімдіктер өсетін жерлерде көбінесе мох, лишай, шөптер мен саван шөптері кездеседі. Ағаш тек қана еңкейген қияқталған қамыс түрінде өседі, ол жер бетімен тығыз жарылып жайылады. Иббет шығанағы – аралдың батыс жағындағы, шамамен 55 км-ге созылған фьорд.

Фауна

Жануарлар әлемі әртүрлі: мұзды аю, Пэри карибуы, мускус сиыр, солтүстік мойынды лемминг, Арктика қасқыры, Арктика түлкісі, Арктика қояны және ермін (стоат) жиі кездеседі. 2003 жылы Алберта университетінің экспедициясы гризли аюын және оның іздерін тапқан, бұл гризли аюларының ең солтүстікке дейінгі тіркелген жағдайлары болып табылады. Мелвилл аралы брант қазының екі маңызды көбею ортасының бірі. ДНК талдауы және өрістегі байқаулар осы құстардың басқа брант түрлерінен ерекшеленуі мүмкін екенін көрсетеді. 4000–8000 құстан тұратын бұл популяция әлемдегі ең сирек қаз түрлерінің бірі болуы мүмкін.

Тарих

Мельвилл аралына алғаш рет британдық зерттеуші сэр Уильям Пэрри 1819 жылы келді. Теңіздің қатуына байланысты ол 1820 жылдың 1 тамызына дейін қазіргі "Қысқы бекетте" қыстауға мәжбүр болды. Арал сол кездегі Бірінші теңіз лорды болған Роберт Дундас, 2-ші Мелвилл виконтының құрметіне аталған. Франклиннің жоғалған экспедициясын іздеу барысында, оның шығыс жағалауын 1851 жылы Абрахам Брэдфорд Брэдфорд нүктесіне дейін зерттеді, ал солтүстік және батыс жағалауларын 1853 жылы Фрэнсис Леопольд МакКлинток, Ричард Веси Гамильтон және Джордж Генри Ричардс шолып жазды. 1920 жылдың 30 қаңтарында The Pioche Record газеті исланд зерттеушісі Вильхьяльмур Стефанссонның Мельвилл аралында 1853 жылғы МакКлинток экспедициясынан қалған жасырын қойманы тапқанын хабарлады. Арктиканың қатал жағдайларына қарамастан, қоймадан алынған киім-кешек пен азық-түлік жақсы сақталған. 1930 жылы Пэрридің 1819 жылғы Қысқы бекеттегі қыстау орнын белгілейтін үлкен құмтас, шамамен ұзын және биік, Канаданың ұлттық тарихи ескерткіші деп жарияланды.

Қазба отын кен орындары

Мелвилл табиғи газ кен орындарының мүмкіндік алаңы ретінде көзге түсті. Аралда 20 ғасырдың бірінші жартысынан бері көмір және мұнай палесі бар деген сенім болған. 1961 жылы Винтер-Харборда Канада Арктикасының алғашқы аралдық барлау ұңғымасы қазылды. Ол төменгі палеозой қабаттарына жалпы тереңдігіне дейін бұрғыланды. 1970 жылдары аралдың солтүстік бөлігі, Сабина түбегінің шығыс жағында Дрейк нүктесі деп аталатын ірі газ кені табылды. Лицензия Канада үкіметімен бірлескен кәсіпорны Panarctic Oils компаниясына тиесілі болды.