Кіріспе

Питер Арян Эркель (1970 жылы 9 наурызда Ротердам қаласының Принс Александр ауданында туған) – голландиялық бұрынғы медициналық көмек жұмыскері, "Шекарасыз дәрігерлер" (MSF) ұйымының Ресей құрамындағы Дагестан Республикасындағы гуманитарлық миссиясын басқарған. Оның негізгі міндеті көршілес Чечнядағы қақтығыстардан қашқан босқындарға көмек көрсету болды.

Жоғалу

2002 жылы 12 тамызда Еркел Махачкала қаласынан үш қарулы адам тарапынан ұрланды. Ол кезде Екінші Шешен соғысының көтеріліс кезеңі жалғасып жатқан болатын. Еркел өз өмірбаянында оны "көп қаруланған мұсылман бүлікшілері" күзеткенін, ал ұрланған кезде олармен шектеулі түрде сөйлесе алғанын жазды.

Құтқару

2004 жылдың 11 сәуірінде Эркель қайтадан босатылды және денсаулығының жағдайы жақсы болғандай көрінді. Алғашқыда Нидерланд үкіметі Эркелдің Ресейдің (Федералды қауіпсіздік қызметі) ФСБ және жергілікті Дағыстан полициясы бірлесіп өткізген арнайы операцияда құтқарылғанын, ал Аржан жасырынған жерге шабуыл жасау кезінде жеңіл жарақат алғанын мәлімдеді. Кейін үкімет бұл жалған екенін мойындады және Эркелді босату үшін 1 миллион еуро төлегенін, бірақ төлемді өзі емес, ұйым атынан жасағанын, бұл MSF ауызша қайтаруға уәде берген қарыз екенін айтты. MSF мұны жоққа шығарды және 2004 жылдың маусымында Нидерланд үкіметі сотқа шағымдануға дайын екенін жариялады. Ұлттық үкіметтің гуманитарлық ұйымды сотқа беруі – бұл алғашқы оқиға.

Салдары

MSF қызметкерлерін ұрлау фактілеріне байланысты Чечнядағы қызметін бірнеше рет тоқтатты. 2007 жылдың наурыз айында Нидерланды үкіметі сот ісін ұтылып қалды: MSF үкімет төлеген 770 000 евроны қайтаруға міндетті емес, сондай-ақ үкімет арқылы төленген 230 000 евроның 45 000 евросын қайтарып алады. Үкімет апелляциялық шағым түсірді, бірақ 2008 жылдың ақпан айында ол да қабылданбады. Нидерланды үкіметі Лозаннадағы Федералдық трибуналға қайта шағымданып, MSF-ті 270 000 евроны Нидерланды үкіметіне қайтаруға мәжбүр етіп, істі жеңіп алды.