Кіріспе

Бүйірлер мен жалғастыру тіндеріне әсер ететін медициналық жағдайлар

Ревматизм немесе ревматикалық аурулар – буындар мен жалғастыру тіндеріне әсер ететін, созылмалы, көбінесе үзіліс-үзіліс болатын ауырсыну тудыратын жағдайлар. Ревматизм нақты бір ауруды көрсетпейді, бірақ кемінде 200 түрлі жағдайды қамтиды, оның ішінде артрит және «буындарға қатысты емес ревматизм», сондай-ақ «аймақтық ауырсыну синдромы» немесе «жұмсақ тіндік ревматизм» деп те аталады. Жұмсақ тіндік бұзылыстар мен ревматизм терминдерінің арасында тығыз байланыс бар. Кейде осы жағдайларды сипаттау үшін «жұмсақ тіндік ревматикалық бұзылыстар» термині қолданылады. «Ревматикалық аурулар» термині MeSH жүйесінде жалғастыру тінінің бұзылуларын білдіреді. Ревматизмді диагностикалау және емдеуге арналған медицина саласы ревматология деп аталады.

Диагностика

Қан мен зәр сынақтары креатинин және зәр қышқылы деңгейін өлшеу арқылы бүйрек функциясын анықтауға көмектеседі, ЭТЖ (Эритроциттердің тұну жылдамдығы) және СББ (С-реактивті белок) деңгейінің жоғарылауы мүмкін. Пуриндік шектеулі диетадан кейін тағы бір зәр сынағы организмнің зәр қышқылын тым көп өндіріп жатыр ма, әлде жеткілікті мөлшерде шығара алмайды ма, анықтауға көмектеседі. Ревматоидтық фактор болуы мүмкін, әсіресе ревматоидты артрит даму қаупі бар топта. Буыннан сұйықтық жиналғанын анықтау үшін жіңішке инемен сұйықтық алынады. Сұйықтықта зәр қышқылы кристалдары табылмаса, подагра (діңгек) диагнозы қойылады. Көп жағдайларда нақты тест болмауы мүмкін, сондықтан дұрыс диагноз қою үшін басқа жағдайларды жоққа шығару қажет.

Менеджмент

Басты ревматологиялық аурулардың бастапқы емделуі анальгетиктермен, мысалы парацетамол және стероид емес қабынуға қарсы препараттармен (НСАҚ) жүргізіледі. Көбінесе ауыр жағдайларда стероидтар, әсіресе глюкокортикоидтар және күштірек анальгетиктер қажет болады.

Этимология

Ревматизм термині кеш латын тіліндегі rheumatismus сөзінен шыққан, ал түпкілікті түбі грекше ῥευματίζομαι "ағудан зардап шегу" дегенді білдіреді, онда "rheum" – дене сұйықтықтарын, яғни қанның немесе кез келген дене сұйықтығының шығуын білдіреді. 17 ғасырға дейін, буындарға сіңіп, ауырсынуға себеп болатын тұтқыр дене сұйықтықтарынан туындаған буын ауруы әрқашан подагра (gout) деп аталатын, бұл сөз ортаңғы ағылшын тіліне көне француз тілінен gote "тамшы; подагра, ревматизм" сөзінен келген. Ағылшын тіліндегі ревматизм термині қазіргі мағынасында 17 ғасырдың соңынан бері қолданылып келеді, себебі созылмалы буын ауруының себебі дене сұйықтықтарын білдіретін "rheum" ағынының шамадан тыс болуы деп саналды.