Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Жаңа Зеландия саясаткері
New Zealand politician
Сэр Уильям Фрэнсис Бирч (9 сәуір 1934 жылы туған), көбінесе Билл Бирч деп танылады, Жаңа Зеландияның зейнеткер саясаткері. 1993 жылдан 1999 жылға дейін төртінші Ұлттық үкіметте Қаржы министрі болып қызмет етті.
Sir William Francis Birch (born 9 April 1934), usually known as Bill Birch, is a New Zealand retired politician. He served as Minister of Finance from 1993 to 1999 in the fourth National Government.
Ерте өмір
Бірч 1934 жылғы 9 сәуірде Хейстингсте Чарльз бен Элизабет Бірчтің ұлы ретінде дүниеге келді. Бірч тез арада Пукекохе қауымдастығының түрлі ұйымдарына қатысты. Ол 1965 жылдан 1974 жылға дейін Пукекохе округінің кеңесінде қызмет етті, ал 1968 жылдан 1974 жылға дейін вице-мэр болды. 1953 жылы Бірч Роза Митчеллге үйленді, және олардың төрт баласы болды. Бірчтің сайлау округінің атауы мен шекарасы Жаңа Зеландиядағы халық санағынан кейін жасалған өзгерістерге байланысты үнемі өзгеріп отырды. Бірчтің мансабында оның сайлау округінің ең шеткі шекаралары кейде солтүстікке Бичлендсқа дейін, батысқа Пиронгия тауына дейін және шығысқа Темзаға дейін созылған (бірақ ешқашан бір уақытта емес). Дегенмен, аты қандай болса да, Бірчтің сайлау округіне әрқашан Пукекохе қаласы кіретін. 1979 жылғы мұнай дағдарысы кезінде Энергетика министрі ретінде Бірч бензинге деген сұранысты уақытша төмендету шараларын, соның ішінде көліксіз күндерді және демалыс күндері бензин сатуға тыйым салуды қадағалады. 1981 жылғы сайлаудан кейін ол Ғылым және технология саласын Өңірлік даму портфелімен ауыстырды. Ұлттық даму министрі ретінде Бірч Жаңа Зеландияның импорттық отынға тәуелділігін азайтуға бағытталған "Think Big" жобасына тікелей қатысты. Ұлттық партия жеңіліске ұшырағанда Бірчтің министрлік мансабы үзіліске ұшырады, бірақ ол парламентте қалды.
Birch was born in Hastings on 9 April 1934, the son of Charles and Elizabeth Birch. Birch quickly became involved in various Pukekohe community organisations. He served on Pukehohe's borough council from 1965 to 1974, and was deputy mayor from 1968 to 1974. In 1953, Birch married Rosa Mitchell, and the couple went on to have four children. The name and shape of Birch's electorates changed regularly as required by post New Zealand census boundary adjustments. Over Birch's career, the extreme borders of his electorate sometimes extended as far as north as Beachlands, as far west as Pirongia Mountain and as far east as Thames (though never all at once). However, no matter the name, Birch's electorate always included the town of Pukekohe. As Minister of Energy during the 1979 oil crisis, Birch oversaw the introduction of temporary petrol demand reduction measures including carless days and the ban on petrol sales during weekends. After the 1981 election, he swapped the Science and Technology role for the Regional Development portfolio. As Minister for National Development, Birch was closely involved in the Think Big project, a series of high cost programmes designed to reduce New Zealand's dependence on imported fuel. When National lost the , Birch's ministerial career was interrupted, but he remained in parliament.
Қарсылық, 1984-1990 жылдар
Мулдун 1984 жылы шілдеде көлеңкелік кабинетін жариялағанда Берчті Энергетика және Ұлттық даму салаларында қызметте қалдырды. Кейін ол партия басшылығына таласқан төрт бұрынғы министрдің бірі болды, нәтижесінде Джим Маклей партия төрағасы болды. Маклей Берчті қаржы саласының басшысы етіп тағайындады және партиялық фракцияда үшінші орын берді. Бірақ Маклей партияны "жаңарту" мақсатымен Берчті қаржы саласының өкілі қызметінен шеттетуге тырысып, оның орнына Еңбек және жұмыспен қамту саласының өкілі қызметін берді, сондай-ақ оны он екінші орынға қойды. Бұл Бёрчті бір айдан кейін Маклейге қарсы сәтті шабуыл жасауға итермеледі. Жаңа басшы Джим Болгер басшылығымен Берч фракцияда үшінші орынға қайта оралды және Еңбек және жұмыспен қамту салаларын сақтап қалды. 1987 жылдан 1990 жылға дейінгі екінші оппозициялық кезеңде ол иммиграция және мемлекеттік қызметтер салаларының өкілі де болды.
Muldoon kept Birch on in the Energy and National Development portfolios when he announced his shadow cabinet in July 1984. He then was one of four ex ministers who challenged Muldoon for the leadership of the party which resulted in Jim McLay becoming leader. McLay promoted Birch to replace Muldoon in the finance portfolio and third rank in the party caucus. McLay later dumped Birch as finance spokesman in an attempt to "rejuvenate" the party and instead allocated him the job of spokesperson for Labour and Employment and the twelfth rank. This motivated Birch to support a successful challenge to McLay a month later. Under new leader Jim Bolger, Birch returned to his position as third ranked in caucus and retained the Labour and Employment portfolios. In the second opposition term, from 1987 to 1990, he was additionally the spokesperson for immigration and state services.
Төртінші ұлттық үкімет, 1990-1996
Ұлттық партия билікті қайтадан алғаннан кейін, Бёрч төртінші Ұлттық үкімет құрамына қайтадан кірді. Келесі үш жыл ішінде ол бірқатар министрлік лауазымдарды атқарды, соның ішінде Еңбек министрі, Иммиграция министрі, Тынық мұхит аралдары істері министрі, Жұмыспен қамту министрі, Денсаулық сақтау министрі, Мемлекеттік қызметтер министрі және АСК-ге жауапты министр. Еңбек министрі ретінде Бёрч Еңбек шарты заңын енгізді, ол еңбек нарығын радикалды түрде либералдады, ең бастысы – кәсіподақтардың өкілеттіктерін азайтып, жұмысшыларды өкілдік етудегі монополияларын жойды. Ұлттық партия мен Жаңа Зеландия Бірінші партиясы арасындағы коалициялық келісімді жасау кезінде Бёрч келісімнің әр бетіне "Барлық қаржыландыру ұсыныстары келісілген шығыс саясаты шеңберінде қарастырылуға тиіс" деген шартты қосты, бұл Питерстің наразылығын тудырып, барлық саяси келісімдерді шартты етіп берді. Жаңа Зеландия Бірінші партиясымен коалиция тарағаннан кейін, Бёрч қазынашылыққа өтті. Біраз уақыт бойы ол екі қаржылық лауазымды да бірге атқарды, бірақ Билл Инглиш Қаржы министрі болып тағайындалғаннан кейін, Бёрч жоғары лауазымда қалды. 1999 жылдың ортасында Бёрчтің зейнетке шығуын дайындау аясында Бёрч пен Инглиш лауазымдары ауыстырылды. Инглиш қазынашы болды, ал Бёрч тағы да Қаржы министрі қызметін атқарды.
After National regained power in the , Birch re entered cabinet as part of the fourth National government. Over the next three years, he was to hold a number of ministerial roles, including Minister of Labour, Minister of Immigration, Minister of Pacific Island Affairs, Minister of Employment, Minister of Health, Minister of State Services, and Minister responsible for the ACC. As Minister of Labour, Birch introduced the Employment Contracts Act, which radically liberalised the labour market, most noticeably by reducing the power of trade unions by removing their monopoly on worker representation. During the compilation of the coalition agreement between National and New Zealand First, Birch added the proviso to almost every page that "All funding proposals subject to being considered within the agreed spending policy parameters" which essentially rendered every policy agreement provisional, much to Peters' annoyance. When the coalition with New Zealand First broke down, Birch took over the role of Treasurer. For a short period he held both financial offices until Bill English was promoted to be Minister of Finance, leaving Birch with the senior role. In the middle of 1999, as part of the preparations for Birch's planned retirement, Birch and English were swapped. English became the Treasurer and Birch served once again as Minister of Finance.
Зейнеткерлік
Бірч 1999 жылғы жалпы сайлауда парламенттен зейнетке шықты. Оның әйелі Роза, леди Бирч 2015 жылдың 22 маусымында Пукекохеде қайтыс болды. 2020 жылы Брэд Таттерсфилд жазған «Билл Бирч: Барлық министр» атты оның өмірбаяны жарық көрді.
Birch retired from Parliament at the 1999 general election. His wife, Rosa, Lady Birch, died in Pukekohe on 22 June 2015. In 2020 his biography, Bill Birch: Minister of Everything, written by Brad Tattersfield was published.
Құрметтер мен марапаттар
1977 жылы Бирч Королева Елизавета II-нің күміс мерейтойлық медалімен, ал 1990 жылы Жаңа Зеландияның 1990 жылғы естелік медалімен марапатталды. 1999 жылы Королеваның туған күніне арналған наградалар салтанатында ол Парламент мүшесі және Корольдік министрі ретінде мемлекеттік қызметтері үшін Жаңа Зеландияның Ардагерлік орденінің Ұлы серігі атағымен марапатталды.
Birch was awarded the Queen Elizabeth II Silver Jubilee Medal in 1977, and the New Zealand 1990 Commemoration Medal in 1990. In the 1999 Queen's Birthday Honours, he was appointed a Knight Grand Companion of the New Zealand Order of Merit, for public services as a Member of Parliament and Minister of the Crown.