Кіріспе
Еврейлердің құқықтық санаты Анусим (,; еркек, anús,; әйел, anusáh, אֲנוּסָה, мағынасы "мәжбүрленген") – халахада (яһуди діни заңдарында) өз еркінен тыс яһуди дінін тастауға мәжбүр болған, көбінесе басқа дінге күштеп ауысқан яһудилердің құқықтық санаты. "Анусим" термині "күштеп енгізілгендер" немесе "мәжбүрленгендер" деп дұрыс аударылады.
Anusim (, ; singular male, anús, ; singular female, anusáh, אֲנוּסָה , meaning "coerced") is a legal category of Jews in halakha (Jewish law) who were forced to abandon Judaism against their will, typically while forcibly converted to another religion. The term "anusim" is most properly translated as the "coerced [ones]" or the "forced [ones]".
Этимология
Анусим термині Талмудтағы аверах б’онес (עבירה באונס) тіркесінен туындаған, яғни «мәжбүрлі түрде жасалған құқық бұзу» деген мағынаны білдіреді. Еврей тіліндегі онес сөзінің түбірі үш әріптен тұратын א נ ס (Алеф Нун Самех) болып табылады және бастапқыда адамның еркіне қарсы кез келген әрекетке мәжбүрленген жағдайын білдірген. Қазіргі еврей тілінде онес сөзі көбінесе зорлауды білдіреді, сондықтан «анусим» (немесе әйелдерге қатысты «анусот») қазіргі кезде зорлау құрбандарын білдіреді, ал бұл сөздің бұрынғы мағынасы тек тарихи контексте қолданылады. Анус термині мешумадтан (מְשֻׁמָּד) (сөзбе-сөз «өзін-өзі жойған») өзгешелікте қолданылады, ол яһуди дінінің заңдарын толығымен немесе ішінара орындаудан ерікті түрде бас тартқан адамды білдіреді. Мәжбүрлі түрде дін ауыстырғандар христиан новые (испан тілінде) немесе cristãos novos (португал тілінде) деп те белгілі болған; converso немесе marrano, бұл сөздер испан тілінде осы күнгейінге дейін теріс мағынаға ие.
Рабби әдебиеттерінде
Анусим тақырыбы раввиндік әдебиеттерде ерекше орын алады. Әдетте, яһуди діни мінез-құлқын немесе оның бір бөлігін тастаған адам мешумад деп атайды. Мұндай адам ұрпақ есебінде яһуди болып санала береді, бірақ яһуди мәртебесіне қатысты кез келген жеңілдіктерге ие болу құқығынан айырылады: мысалы, оны діни қызметтерге қатысу үшін қажетті адамдар санының (минян) құрамына кіргізбеу керек. Ал анусим, керісінше, тек тегі бойынша ғана емес, барлық жағдайларда толық құқықты яһуди болып саналады. Діннен бас тарту яһудидің еркіне қарсы жасалғандықтан, күшпен әрекет етуші яһуди, егер анус мәжбүрлі жағдайда өзінің шамасы келгенше яһуди заңын орындаса, кошру яһуди болып қала береді. Осы тұрғыда, "кошру" – раввиндік дәстүрді сақтайтын және осыған байланысты ешқандай шектеуге ұшырамайтын яһудиға қолданылатын раввиндік құқықтық термин.
Ағымдағы жағдай
Бүгінде дін өзгерту мәселесіне қатысты көптеген пікір таластар бар. Бас раввиндер көптеген адамдарды бірден дінге айналдыруға күдікпен қараса, Хаим Амсалем және Чак Дэвидсон сияқты кейбір раввиндер Бней Анусимді (түпкі Анусимнің ұрпақтары) жаппай дінге айналдырды. АҚШ-та реформашы раввин Жак Кукеркорн еврей халқымен байланысын қайта жаңғыртқысы келетін жасырын еврейлердің ұрпақтарына қол жеткізу қозғалысының көшбасшыларының бірі.