Яһудилерді дінге көшіру әрекеттері мен қарсы шаралар
Proselytization and counter-proselytization of Jews
Жұдайыларға миссионерлік әрекеттер, оларға қарсы ұйымдар, діни топтардың (христиан, мұсылман) әрекеттері туралы ақпарат. Outreach Judaism сарапшысының пікірі.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Көптеген діни топтар, әсіресе христиандар мен мұсылмандар, яһудилерді дінге өтуге (прозелитизмге) тартады: яһудилерді өздеріне тартуға немесе "миссионерлікпен" әрекет етуге тырысады. Осыған жауап ретінде, кейбір яһуди топтары миссионерлік және мессиандық топтардың, мысалы, "Иса үшін яһудилер" сияқты, олардың алдаушы екенін айтатын тәсілдерін қолдануын тоқтатуға бағытталған қарсы миссионерлік ұйымдар құрды.
None
A number of religious groups, particularly Christians and Muslims, are involved in proselytization of Jews: attempts to recruit or "missionize" Jews. In response, some Jewish groups have formed counter missionary organizations to discourage missionary and messianic groups such as Jews for Jesus from using practices that they say are deceptive.
Христиандық миссионерлік қызметтер
Рабби Товия Сингердің пікірінше, миссионерлікке қарсы сарапшы және Outreach Judaism ұйымының директоры, дүние жүзінде 1000-нан астам мессиялық қауымдар мен еврейлерге бағытталған басқа да миссиялар бар.
According to Rabbi Tovia Singer, counter missionary expert and director of Outreach Judaism, there are well over 1,000 messianic congregations and other missions to the Jews worldwide.
Католик шіркеуі
Католик шіркеуі тарихи түрде яһудилерді өз дініне өткізуге тырысуда маңызды рөл атқарды. Мұндай мысалдардың бірі – Инквизиция кезінде, әсіресе Испаниядағы конверсолар. Алайда, Екінші Ватикандық кеңесінен кейін және Nostra aetate құжаты жарияланғаннан бері, Католик шіркеуінің яһудилерді дінге көндіруге қатысты көзқарасы сақтық пен сезімталдыққа толы. Рим папасы Бенедикт XVI яһудилерді дінге өткізуге бағытталмау керектігін айтты. Ол өзінің "Назареттен келген Иса: қасиетті апта" кітабында: «Израиль – Құдайдың қолында, ол оны белгілі бір уақытта, басқа ұлттардың саны толыққанда, толығымен құтқарады» деді. Рим папасы Франциск басшылығымен яһудилермен діни қатынастар жөніндегі комиссия жариялаған құжатта: «Бұл нақты тұрғыда Католик шіркеуі яһудилерге бағытталған ешқандай арнайы институционалдық миссионерлік жұмысты жүргізбейді және қолдамайды» делінген. Бірақ, құжатта сондай-ақ: «Дегенмен, христиандар Иса Мәсіхке деген сенімдерін яһудилерге де жеткізуге шақырылады» делінеді. Құжат құтқарылуға бірнеше жол бар екенін жоққа шығарып, «Иса Мәсіх арқылы құтқарылудың жалпы және, демек, ерекше делдалдық екенін мойындау – христиан дінінің негізгі қағидасы» деп мәлімдейді.
The Catholic Church has historically been instrumental in its attempt to convert Jews. Such examples include conversos during the Inquisition, especially within Spain. However, since the Second Vatican Council and the production of the document Nostra aetate, the Catholic Church's attitude towards Jewish conversion has been that of sensitivity. Pope Benedict XVI suggested that Jews should not be targeted for conversion. In his book, Jesus of Nazareth: Holy Week, he stated "Israel is in the hands of God, who will save it 'as a whole' at the proper time, when the number of Gentiles is full". A document released by the Commission for Religious Relations with the Jews under Pope Francis stated "In concrete terms this means that the Catholic Church neither conducts nor supports any specific institutional mission work directed towards Jews", though it also says "Christians are nonetheless called to bear witness to their faith in Jesus Christ also to Jews." The document also denies that there is more than one path to salvation stating "Confessing the universal and therefore also exclusive mediation of salvation through Jesus Christ belongs to the core of Christian faith."
Протестантизм
Бірнеше христиан конфессиясы яһудилерге үндеу бағдарламаларына ие. JTA яһудилік жаңалықтар агенттігі яһудилерді христиан дініне ауыстыруға бағытталған христиандық күш-жігерді жан-жақты талдады және ең ірі евангелистік конфессиялардың бірнешесі – Оңтүстік баптистері, Құдайдың Ассамблеялары және Миссури синодының лютерандық шіркеуі – соңғы кезде яһудилерді евангелизациялауға күш-жігерін күшейтті. Мақалада «Иса үшін яһудилер» христиандық миссионерлік ұйымы «Қараңыз, Құдайларыңыз» атты бес жылдық турнесін аяқтады, ол өз хабарын әлемнің 53 қаласына жеткізді, ал «Таңдалған халыққа христиандық қызмет» ұйымының кірісі 2003-2006 жылдар аралығында 31%-ға өсіп, 7,9 миллион долларға жетті. Яһудилерді миссионерлікпен күресуші «Яһудилер үшін яһудилік» тобы Солтүстік Америкада 900-ден астам христиандық топтардың яһуди халқының миссионерлік ісіне белсенді қатысатынын жазады. «Яһудилер үшін яһудилік» бұл топтардың яһудилерді христиан дініне ауыстыруға жылына 250 миллион доллардан астам қаржы жұмсайтынын мәлімдейді. Яһудилерге ең танымал жеке миссия – «Иса үшін яһудилер», ол 2008 жылы 15 миллион доллардан астам қаржы жұмсады. Құдайдың Ассамблеясы яһудилерді христиан дініне ауыстыруға бағытталған кең ауқымды ұйымға ие. Солтүстік Каролина университетінің дінтану профессоры және «Таңдалған халықты евангелизациялау» кітабының авторы Яков Шалом Ариэльдің сөзіне сәйкес, Израильде жүзден астам мессиандық қауымдар бар. Яһудилерді христиан дініне ауыстыруға бағытталған маңызды күш-жігер «Иса үшін яһудилер» деп аталады. Оны яһуди тегінен шыққан және дінге бейім емес отбасында өскен Мартин «Моише» Розен құрды, ол христиан дініне ауысты және 1957 жылы баптист пасторы болып бекітілді. 1973 жылы Розен «Еврейлерге миссиялар кеңесі» (қазір «Таңдалған халыққа христиандық қызмет») ұйымындағы жұмысын тастап, «Иса үшін яһудилер» деп аталған жеке миссияны құрды. 1986 жылы ол Орегон штатының Портленд қаласындағы Батыс консервативтік баптист семинариясынан діни докторлық дәрежесін құрметті түрде алды. Қазіргі уақытта «Иса үшін яһудилер» ұйымын 1977 жылдан бері жұмыс істеп келе жатқан Дэвид Брикнер басқарады. 19 ғасырда әртүрлі қоғамдардың тізімінде кем дегенде 250 000 яһуди христиан дініне ауысқан. Pew Research Center-дің мәліметтеріне сәйкес, 2013 жылы шамамен 1,6 миллион ересек американдық яһуди өзін христиан деп жариялады, олардың көпшілігі протестанттар. Сол деректерге сәйкес, өзін христиан деп жариялаған яһудилердің көпшілігі (1,6 миллион) яһуди отбасында тәрбиеленген немесе яһуди тегінен шыққан. Яһудилерді христиан дініне ауыстыруға бағытталған күш-жігер кейде антисемиттік деп есептеледі. Көптеген прогрессивтік және негізгі христиан конфессиялары енді яһудилерді дінге өтуге шақырмайтынын ресми түрде жариялады. Көптеген евангелистік және консервативтік христиан шіркеулері яһудилер арасында евангелизациялық жұмысты жалғастыратынын және дінге өту антисемиттік емес екенін (кейбір яһудилер келіспесе де) мәлімдеді.
A number of Christian denominations have programs to reach Jews. The JTA, a Jewish news service, conducted an extensive analysis of Christian efforts to convert Jews to Christianity and found that some of the largest evangelical denominations – the Southern Baptists, the Assemblies of God, and the Lutheran Church–Missouri Synod – have all increased their efforts to evangelize Jews in the recent past. The article states that the Christian missionary organization Jews for Jesus completed a five year tour called "Behold Your God" that brought its message to 53 cities worldwide, and the Christian Chosen People Ministries saw its income grow by 31% to $7.9million between 2003 and 2006. Jews for Judaism, a Jewish counter missionary group, writes that there are over 900 Christian groups in North America actively involved in missionizing the Jewish people. Jews for Judaism further states that these groups are currently spending over $250million each year on efforts to convert Jews to Christianity. Jews for Jesus, the best known single ministry to the Jews, spent over $15million in 2008. The Assemblies of God has an extensive organization targeting Jews for conversion to Christianity. Israel has more than one hundred Messianic congregations according to Yaakov Shalom Ariel, an associate professor of religious studies at the University of North Carolina and author of Evangelizing The Chosen People. A prominent effort to convert Jews to Christianity is known as Jews for Jesus. It was founded by Martin "Moishe" Rosen, who is of Jewish descent and grew up in a non observant home, converted to Christianity, and was ordained as a Baptist minister in 1957. In 1973, Rosen left the employment of the American Board of Missions to the Jews, now called Chosen People Ministries, to incorporate a separate mission which became known as Jews for Jesus. In 1986, he received an honorary Doctor of Divinity Degree from Western Conservative Baptist Seminary in Portland, Oregon. Jews for Jesus is now led by David Brickner, who has been working for the organization since 1977. The 19th century saw at least 250,000 Jews convert to Christianity according to existing records of various societies. Data from the Pew Research Center has it that, as of 2013, about 1.6million adult American Jews identify themselves as Christians; most as Protestants. According to the same data, most of the Jews who identify themselves as some sort of Christian (1.6million) were raised as Jews or are Jews by ancestry. Efforts to convert Jews to Christianity are sometimes regarded as antisemitic. Most Progressive Christian and Mainline Christian denominations have publicly declared that they no longer proselytize Jews. Most evangelical and conservative Christian churches have said they will continue their efforts to evangelize among Jews and claim that proselytism is not antisemitic (even if some Jews disagree).
Мұсылмандық миссионерлік қызметтер
Мұсылмандар сонымен қатар яһудилерді өз дініне өткізуге тырысқан. Израильдегі «Яд Л'Ахим» қарсы миссионерлік ұйымының раввині Моше Коэн, шейх Абу Ясин басқаратын, Кафр Мандадан шыққан «Әл-Дауа» деген Израильдегі мұсылмандық топты анықтады.
Muslims have also targeted Jews for conversion. Rabbi Moshe Cohen, of Yad L'Achim, an Israel based counter missionary organization, has identified Al Dawaa, an Israel based Muslim group headed by Sheikh Abu Yassin of Kafr Manda.
Яһудилердің реакциясы
Яһудилік қарсы миссионерлік ұйымдар осы күш-сайыстарға жеке кеңес беру, миссионерлік тактикаларға арналған мақалалары бар веб-сайттар және иудаизм мен басқа діндер арасындағы айырмашылықтар туралы сұрақтары бар яһудилерге сауатты яһудилер жауап бере алатын талқылау алаңдары арқылы жауап береді. Кейбір яһуди ресурстары яһудилерге бағытталған миссионерлік күш-сайыстарға қарсы тұру үшін арнайы жасалған. "Яһудилер үшін иудаизм" – бұл барлық жастағы яһудилерге өздерінің яһуди мұрасын қайта ашуға және нығайтуға мүмкіндік беретін кеңес беру қызметтерінің, білім берудің және насихаттау бағдарламаларының кең ауқымын ұсынатын халықаралық ұйым. "Яһудилер үшін иудаизм" ұйымының Балтимор, Торонто, Лос-Анджелес, Австралия және Оңтүстік Африкада кеңселері бар. Олардың веб-сайтында яһудилерге қатысты миссионерлік тактиканы талқылайтын көптеген мақалалар ұсынылады. Outreach Judaism – раввин Товия Сингер басқаратын сайт. Outreach Judaism – фундаменталистік христиандыққа қарама-қарсы иудаизмді зерттеу арқылы миссионерлер мен культтар көтерген мәселелерге тікелей жауап беретін халықаралық ұйым. Outreach Judaism толық уақытты, көп деңгейлі ақпараттық ресурстарды ұсынады. Beyneynu (בינינו) – бұрынғы евангелист миссионер Шаннон Нусзен құрған. Beyneynu – Израильде және шетелде миссионерлік қызметті бақылайтын коммерциялық емес ұйым. Израильде орналасқан Beyneynu еврей евангелизмі туралы, оның еврей халқына төндіретін қаупі туралы үкімет және қоғамдық лидерлермен жұмыс істейді, сондай-ақ әлемдегі еврей қауымдастықтарының дінаралық қарым-қатынастарында қауіпсіз және тұрақты шекараларды нығайтуға ықпал етеді. Kiruv Organization (Mizrachi) – раввин Йосеф Мизрахи 1995 жылы Нью-Йоркте діни және зайырлы яһудилерге Тораны үйрету мақсатымен құрған насихаттау ұйымы. Раввин Моше Шульман Майкл Браун, Рахмиел Фридланд, Ристо Сантала және Дэвид Х. Стерн (Толық еврей Библиясының авторы) сияқты яһудилерді нысанаға алған нақты миссионерлерге жауап берді. Раввин Шульманның веб-сайтында еврей еместердің еврейлерді дінге көшіру үшін Таргум, Мидраш және Талмудты қалай бұрмалап пайдаланғаны туралы ғылыми мақалалар жарияланған. Израильдегі қарсы миссионерлік ұйымның жетекшісі – Yad L'Achim, православие иудаизмін және қарсы миссионерлік қызметке бағытталған ұйым. Yad L'Achim ақылы қызметкерлер мен еріктілерден тұрады және негізінен Израиль мен диаспорадан түскен қайырымдылықтармен қаржыландырылады.
Jewish counter missionary organizations respond to these efforts by offering personal counseling, web sites with articles addressing common missionary tactics, and discussion forums where Jews who have questions about the differences between Judaism and other religions can be answered by observant Jews. Some Jewish resources are specifically aimed at countering the missionary efforts aimed at Jews. Jews for Judaism is an international organization that provides a wide variety of counseling services, along with education, and outreach programs that enable Jews of all ages to rediscover and strengthen their Jewish heritage. Jews for Judaism has offices in Baltimore, Toronto, Los Angeles, Australia and South Africa. On their website, Jews for Judaism offers many articles discussing missionary tactics towards Jews, approaches by Mormons, Jehovah's Witnesses and various "proof texts" and other arguments often used by missionaries as they evangelize Jews. Outreach Judaism, a site run by Rabbi Tovia Singer. Outreach Judaism is an international organization that responds directly to the issues raised by missionaries and cults, by exploring Judaism in contradistinction to fundamentalist Christianity. Outreach Judaism provides full time, multi level informational resources. Beyneynu (בינינו) was founded by former Evangelical missionary Shannon Nuszen. Beyneynu is a non profit organization that monitors missionary activity in Israel and abroad. Based in Israel, Beyneynu works with government and community leaders to raise awareness of Jewish evangelism, its danger to the Jewish people, and encourage safe and consistent boundaries in the interfaith relationships of Jewish communities worldwide. Kiruv Organization (Mizrachi) – an outreach organization founded in 1995 by Rabbi Yosef Mizrachi in New York for the purpose of teaching Torah to both secular and religious Jews. Rabbi Moshe Shulman has responded to specific missionaries who target Jews, including Michael Brown, Rachmiel Frydland, Risto Santala, and David H. Stern (author of the Complete Jewish Bible). Rabbi Shulman's website offers scholarly articles on the misuse of the Targums, Midrash and Talmud by non Jews who quote from Jewish sources in an attempt to convert Jews. The leading counter missionary organization in Israel is Yad L'Achim, an organization focusing on Orthodox Judaism outreach and counter missionary activity. Yad L'Achim is made up of both paid staff and volunteers, and is largely supported by donations both from Israel and the diaspora.