Кіріспе

Үнді музыкалық аспап

музыкалық аспап

Шрути қорап (sruti box, shrutibox, srutibox немесе surpeti) – Үнді субконтинентінен шыққан, дәстүрлі түрде иілгіш қанаттар (желдеткіш) жүйесімен жұмыс істейтін музыкалық аспап. Ол гармоникаға ұқсас және үнсіз дыбыс беру үшін қолданылады. Ол басқа аспаптарға, әсіресе флейтаға сүйемелдеу ретінде қолданылады. Шрути қорабы классикалық ән орындау кезінде де қолданылады. Классикалық әнде шрути қорабы дауысты дұрыс тауыс етуға көмектеседі. Әлемдік музыка мен жаңа дәуір музыкасының әсерінен шрути қорабының қолданылу аясы кеңейіп, көптеген басқа аспаптармен қатар вокалистер мен мантра оқуға да үнсіз дыбыс беру үшін қолданылады. Регулировкаланатын түймелер тауыс етуге мүмкіндік береді. Қазіргі кезде электронды шрути қораптары кеңінен қолданылады, олар канада тілінде шрути петиге, тамил, малаялам және телугу тілдерінде шрути пети, ал хинди тілінде sur peti деп аталады. Жаңа нұсқалары темпті өзгертуге және Мадхьямам, Нишадам сияқты ноталарды әдеттегі үш нотаның орнына (яғни төменгі шаджам, панчамам және жоғарғы шаджам) ойнатуға мүмкіндік береді.

Тарих

Үндістанға гармония келгенге дейін музыканттар дронды шығару үшін тамбураны немесе надасварам сияқты белгілі бір питчті анықтайтын аспапты пайдаланған. Яксагана сияқты кейбір музыка түрлері дрон ретінде пунги қамыс сырнайын қолданды. Батыс елдеріндегі кішкентай сорғылы гармония танымал болғаннан кейін, музыканттар гармонияны эталондық дыбысты автоматты түрде шығару үшін өзгерте бастады. Әдетте, гармонияның қақпағы ашылып, дронды шығару үшін тоқтаулары реттелген. Кейіннен, дронды шығару үшін ғана арналған кілті жоқ гармония нұсқасы ойлап табылды. Ол шрути-бокс немесе срути-бокс деп аталды. Мұндай аспаптардың үстіңгі немесе бүйір жағында питчті басқаруға арналған бақылау элементтері болған. Шрути-бокс дәстүрлі және заманауи музыканттар арасында Батыста қайтадан танымал болып келеді, олар оны әртүрлі стильдерде қолданады. 1990-жылдардың басында Ирландияның дәстүрлі әншісі Ноирин Ни Риан шрути-боксты Ирландияға әкеліп, оған ирланд халық музыкасында шағын орын берді. Соңғы кезде шотланд халық әртістері Карин Полварт пен Джули Фаулис өздерінің кейбір әндерінде осы аспапты қолданды. Әншілер оны сүйемелдеуге өте пайдалы деп есептейді, ал аспапшылар онымен бірге ойнау үшін дронды пайдаланады.