Кіріспе

Куккутика (санскрит; Куккутика) – Махасангхикадан тараған ерте буддистік мектеп.

Этимология

Куккутика немесе Куккулика атауы Махасангхикалардың алғашқы орталығы болған Паталипутрадағы Куккутрарама монастырынан шыққан болуы мүмкін. Бұл атаудың көптеген нұсқалары болды, мысалы Куккутика, Куккулика, Кауккутика, Каурукуллака және Гокулика. Гокулика атауы "күл" дегенді білдіреді және барлық шартты құбылыстар қажетті түрде құштарлықты (азапты) қамтиды, олар "күлге толы тозаққа" ұқсас.

Доктриналар

Васумитраның Самаябхедпопараканачакрасы Экавиявахарика, Кукутика және Локоттараваданы доктриналық тұрғыдан ажыратуға болмайтын деп есептейді. Васумитраның сөзіне қарағанда, осы үш Махасангхика сектасының 48 ортақ тезисі болған. Осы 48 ерекше тезистің 20-сы буддалар мен бодхисаттвалардың трансценденттік табиғатына қатысты. Самаябхедпопараканачакраға сәйкес, бұл топтар Будданың барлық дхармаларды бір ой сәтінде білуге қабілетті екенін айтқан. Яо Цзихуа былай деп жазады:

Тарих

Кукутика сектасы Ашока билігі тұсында Будданың ертедегі хронологиясын пайдаланып, сондай-ақ біздің заманымыздан бұрынғы екінші ғасырдың соңында Будданың кейінгі хронологиясын пайдаланып, негізгі Махасангхика сектасынан бөлінген деп саналады. Бахушрутия және Праджняптивада секталары Кукутикадан б.з.д. үшінші немесе екінші ғасырдың соңында бөлінген деп есептеледі. Кукутикалар Шығыс Үндістанда қалған сияқты, ал Варанаси маңындағы аймақта ең күшті болып сақталды. VI ғасырдың үнді монахы Парамарта Махаяна сутраларының бастапқы құрамын және қабылдануын буддизмнің Махасангхика тармағымен байланыстырады. Ол Махаяна ілімдерінің авторитеті мен дәрежесіне қарай Махасангхикалар бастапқыда үш топқа бөлінгенін жазды. Парамарта бұл кезде Кукутика сектасы Махаяна сутраларын «Будда сөзі» (буддавакана) ретінде қабылдамағанын, ал Локоттаравада және Экавявахарика секталары Махаяна сутраларын буддавакана ретінде қабылдағанын айтады. V ғасырдың басында қытай монахы Факсиан Паталипутрадағы монастырьдан «Махаяна» деп аталатын Махасангхика винаясының көшірмесін алды. Кукутикалар – Паталипутрада бар болғандығы белгілі Махасангхика сектасы, тіпті олар Куккутрарама монастырымен байланысты балама атауларға ие болды. Таранаттаның мәлімдемесіне сәйкес, бұл мектеп IV-IX ғасырлар аралығында жойылған. VIII ғасырдағы Будданың түрлі секталары туралы еңбегінде Винитадева Кукутика туралы ештеңе айтпайды. Бұл секта сол кезде Махаяна буддизміне толығымен сіңіп кеткен болуы мүмкін.