Кіріспе

Германдық ашытқылы торт

Гюгельхупф (сондай-ақ Кугельхупф, Гугльхупф, Гугельхопф, және Францияда куглуф kuɡlɔf, кугельхоф немесе кугельхопф) – нақты сақина пішіндес формада, Bundt тортқа ұқсас, бірақ пекарлық ашытқымен көтерілген дәстүрлі торт. Оның үш негізгі түрі бар: какао; ваниль және лимон қабығының иісімен қарапайым; және осы екеуінің араласқан нұсқасы. Бұл торт Орталық Еуропадағы дәстүрлі торт ретінде ерекше танымал. Пенсильвания голландтарының асханасында ол Deitscher Kuche (неміс торт) деп аталады. Кейінгі орта ғасырлық Австрияда Гюгельхупфты үлкен қоғамдық шараларда, мысалы, үйлену тойларында, гүлдермен, жапырақтармен, шамдармен және маусымдық жемістермен безендіретін. Атауы Аустрия-Венгрия империясы арқылы сақталды және ақырында Венаның аспаздық кітаптарында раушан суымен және бадаммен хоштандырылған, талғамды, бай торт ретінде бекітілді. Гюгельхупф дәстүрінің кең таралған танымалдылығын көрсететін көптеген аймақтық вариациялар бар. Гюгельхупф 2006 жылғы Еуропа күнінде Австрияның Еуропалық Одаққа төрағалық етуінің Café Europe жобасында Австрияны ұсыну үшін таңдалған тәтті болды.

Этимология

Сөздің шығу тегі даулы. Ескі, Оңтүстік неміс атауы орта және жоғарғы неміс сөздерін біріктіреді: Гугель (сондай-ақ gugel, ұзын сүйір капот), латын тілінен алынған cucullus сөзінен туындаған, яғни капот немесе бас киім, және Hupf, сөзбе-сөз "секіру" немесе "домалау" дегенді білдіреді. Гримм ағайындары "хупф" сөзі ашытқының әсерінен қамырдың "көтерілуіне" сілтеу болуы мүмкін деп жазған, бірақ бұған нақты этимологиялық дәлелдер жоқ. Гугельхупфтың ең ерте белгілі рецепті Маркс Румпольдтың 1581 жылғы аспаздық кітабында "Қалпақ торт" деп сипатталған, оған ерекше пішін және әшекейлеу ұсынылған, бұл ортағасырлық қалпақтың пішініне ұқсас немесе одан әдейі еліктеуді көрсетеді. Мажар тілінде куглоф, серб, хорват және македон тілдерінде куглоф (кириллицада: куглоф), алсас тілінде кугельхоф, француз тілінде куглоф, румын тілінде гугулуф деп жазылады. Батыс Словенияда куглоф, ал Орталық және Шығыс Словенияда куглух деп аталады. Жоғарғы Австрияда Вакер немесе Вакка деп аталады. Чех және словак тілдерінде bábovka, ал поляк тілінде babka деп атайды. Словенияда стандартты сөз – шаркель.

Сипаттама

Гюгельхупф – жұмсақ ашытқы қамырынан жасалып, биік, иілген, сақина тәрізді формада пісіріледі. Аймаққа қарай, құрамында кішміш, бадам немесе кейде Киршвассер шарап спиртімен дәмімен ұсынылған вишня болуы мүмкін. Дәстүрлі Гюгельхупфқа әрқашан кептірілген жемістер, әдетте кішміш қосылады, ал кейде басқа кептірілген жемістер, мысалы, қышқыл вишня апельсин шырынымен немесе ішімдікпен қайнатылады. Кейбір аймақтық түрлері (чех, венгр және словак) еврей бабкасына ұқсас тәттіленген ұнтақталған мак тұқымымен немесе шоколадты толтырумен толтырылады. Ол Италиядағы Рождество торттарының бірі – пандоромен немесе ашытқысыз дайындалатын американдық Бундт тортпен тығыз байланысты емес. Кейде ашытқысыз қарапайым фунт торт немесе мрамор торт, бірақ Гюгельхупф формасында пісірілгендері де Гюгельхупф деп аталады.