Хиллари Клинтон таратқан «оңшыл қастандық» теориясы

Кіріспе

Хиллари Клинтон танымал еткен конспирологиялық теория

"Үлкен оңшыл конспирация" деген фраза 1995 жылғы саяси оппозиция зерттеушісі Крис Лехэйннің меморандумымен танымал болды, содан кейін 1998 жылы АҚШ-тың сол кездегі бірінші ханымы Хиллари Родэм Клинтон күйеуін, президент Билл Клинтонды қорғау мақсатында, өзіне және күйеуіне қатысты дау-дамайлардың, оның ішінде Льюински дау-дамайының Клинтонның саяси жауларының конспирациясының бір бөлігі екенін айтты. Бұл термин содан бері қолданылып келеді, соның ішінде 2009 жылы Билл Клинтонға қойылған сұрақтарда Барак Обаманың президенттігінің басындағы сөздік шабуылдарды сипаттау үшін де пайдаланылды. Аталған фраза оның ойлап тапқан сөзі емес. 1991 жылы "Детройт Ньюс" газеті былай деп жазды: 1995 жылы "Ассошиэйтед Пресс" агенттігі де осы фразаны қолданды, Оклахома-Ситидегі жарылыс "бірнеше наразы адамның" жұмысы болуы мүмкін, бірақ "үлкен оңшыл конспирация" емес деген бір шенеунік пікірін жеткізді.

1995 жылғы ескертпе

"Конспирациялық коммерцияның коммуникация ағыны" атты 332 беттік меморандум 1995 жылы Марк Фабиани тапсырысымен, Крис Лехан жазған. Бұл Клинтон айналасындағы құпиялар туралы сипаттаған алғашқы құжат болды. Онда "Американдық көрермен" сияқты консервативті ақпарат құралдары Винс Фостердің өзін-өзі өлтіруі, Уайтвотер жанжалы және басқа да оқиғалар туралы арнайы ойлар мен теорияларды қалай таратып жүргені жазылған. Меморандумда бұл құпиялар консервативті сарапшылар тобынан британдық таблоидтарына, содан кейін басты ақпарат құралдарына тарағаны айтылған.

Today Show сұхбаты

Клинтондардың 1970-ші жылдардың соңы мен 1980-ші жылдардың басында Whitewater деп аталатын жылжымайтын мүлік жобасына инвестиция салғандығы туралы айыптауларға жауап ретінде, Бас прокурор Джанет Рено 1994 жылы осы айыптауларды тергеу үшін тәуелсіз прокурор Кеннет Старрды тағайындады. Старрдың тергеуі басқа да мәселелерге, Filegate-тен Travelgate-ке дейін, Билл Клинтонның президенттік лауазымға тағайындалғанға дейін Паула Джонстың жыныстық кемсітуіне қатысты азаматтық іс бойынша әрекеттеріне дейін кеңейді бастады. Соңғысы аясында Ақ үйдің стажері Моника Левински Клинтонмен қарым-қатынаста болмағанын растады, бірақ Левинскидің жақын досы Линда Трипп олардың телефон әңгімелерін жазып алып, Старрға Левинскидің президентке деген сезімдерін және олардың жеке кездесулерін баяндайтын жазбаларды ұсынды. Клинтоннан жауап беру сұралды, ал ол ант беру кезінде қарым-қатынасы туралы жалған мәлімдеме жасады деген айыптаулар 1998 жылдың 17 қаңтарында ұлттық деңгейде танымал болды, осы оқиғаны консервативті оңшыл электрондық хабарламалар тарататын The Drudge Report жариялады. Биллдің тез жоққа шығаруына қарамастан, бұқаралық ақпарат құралдарының назары күшейді. 1998 жылдың 27 қаңтарында Хиллари Мэтт Лауэрмен сұхбаттасып, NBC-дің The Today Show бағдарламасында пайда болды. Клинтон «осы жердегі саяси күн тәртібінің» тактикасын және күшін сынады. Боб Вудвард өзінің The Agenda (1994) кітабында бірінші ханымның күйеуі 1991 жылы президенттікке кандидат болу туралы шешім қабылдағанда, «Буш әкімшілігінен біреудің тікелей қауіп көрсеткенін, егер ол қатысса, республикашылар оны қуалайтынын» айтқанын еске түсірді. «Біз сізді жеке құртуға бар күшімізді саламыз», - деді ол Буш әкімшілігіндегі адамның сөзін еске түсірді. 1993 жылы American Spectator журналының сол кездегі редакторы Брок Паула Джонстың талаптарын алғаш жариялады. Мұндай қаржыландыру туралы нақты айыптаулар консервативті республикашыл қолдаушы және миллиардер Ричард Меллон Скайфке қарсы қойылды. Скайф президент Клинтонды зерттеген Арканзас жобасын қаржыландыруда маңызды рөл атқарды; Клинтонның бұрынғы Ақ үй кеңесшісі Лэнни Дэвис Скайфтың ақшасын «Америка Құрама Штаттарының президентін құрту үшін» пайдаланғанын мәлімдеді. Скайф өзінің саяси шығындары туралы ашық айтады (қ.б.). CNN Скайфқа қатысты жүргізген зерттеуінде: «Егер бұл қастандық болса, онда ол өте ашық». 2003 жылы Хиллари өзінің автобиографиясында: «Кері қарасам, мен өз ойымды шеберлікпен жеткізуге тырысқан болармын, бірақ Старрдың тергеуін сипаттауыма қатысты пікірімді өзгерте алмаймын [Левински туралы шындыққа қарамастан]». 2007 жылға қарай, оның тәжірибесі оны президенттік науқанында «оңшылдардың үлкен қастандығы» қайта оралды деп айтуға итерді, 2002 жылғы Нью-Гэмпшир штатының Сенатына телефондық шабуылдар туралы айта отырып. 2008 жылы Аль Франкеннің Сенаттағы науқаны үшін үгіт-насихат жұмыстарында Билл өзінің Air America Radio шоуын мойындап, «басқалар оның бар екенін мойындамай тұрып-ақ, оңшылдардың кең қастандығымен күресіп келе жатырмын» деді. Биллден Meet the Press (2009 жылдың 27 қыркүйегі) бағдарламасында «оңшылдардың кең қастандығы» президент Барак Обамаға жасалған шабуылдарға қатысы бар ма деген сұраққа ол: «О, әрине. Әрине. Бұл бұрынғыдай күшті емес, себебі Америка демографиялық жағынан өзгерді, бірақ мені кісі өлтіруге және басқа да нәрселерге айыптаған кездегідей қаһарлы». Бұл фразаны қолданған тағы екі адам - Нобель сыйлығының лауреаты, экономист Пол Кругман және журналист Джо Конасон. Конасон «Үлкен оңшылдардың қастандығы қайта оралды» деген мақаласында, Клинтонның бұрынғы жауы болған және президент Барак Обамаға шабуыл жасаған Ұлттық Республикалық Сенім PAC және Newsmax туралы айтты. Ұлттық Республикалық Сенім PAC 2008 жылы Обамаға қарсы науқандық жарнамалар жасады, олар FactCheck.org «науқанның ең ұятсыз жалған тележарнамаларының бірі» деп сипаттады. Newsmax иелерінің бірі «Обаманың туу туралы мифті ең жақтағандардың бірі» болды және Клинтонның Ақ үй кеңесшісі Винс Фостер өзіне-өзі қол жұмбаған жоқ – бес ресми тергеуде анықталғандай, бірақ өлтірілген деген аңызды таратты. Кругман өзінің кітаптарының бірінде («Иә, Вирджиния, оңшылдардың кең қастандығы бар») сөз тіркесін Клинтонға (немесе Обамаға) қарсы консервативті республикашылдардың науқанына емес, жалпы алғанда «әдептілерді марапаттап, қарсылық білдіргендерді жазалайтын» адамдардың шағын тобына жауап беретін «қозғалыс консервативтілігіне» сіңірді. Аталған институттардың желісі сайлауда жеңіске жеткенге қажетті ресурстарды ұсынып, жеңіліске ұшыраған жағдайда қорғанысқа мүмкіндік береді және қызметтен кеткеннен кейін табысты мансапты қамтамасыз етеді. Олар партиялық бағытты ұстанған саясаткерлерге жақсы жаңалықтарды ұсынады, ал қарсыластарын мазақтап, әлсіретеді. Сонымен қатар, олар партиялық зиялылар мен белсенділердің үлкен армиясын қолдайды. Кругманның пікірінше, консервативті зерттеулерді қаржыландыратын қорықтардың, ұлттық және аймақтық ой-пікір институттары мен жақтау топтарының, радиолық медиа және консервативті заң фирмаларының желісі республикалық партияны оңға жылжытуға бағытталған күшін демократиялық партия мен американдық солшыл/либералдық қозғалысының мүмкіндіктерінен әлдеқайда асып түседі.

In response to ongoing accusations surrounding the Clintons' investment in a real estate development known as Whitewater in the late 1970s and early 1980s, Attorney General Janet Reno had appointed an independent counsel, Kenneth Starr, to investigate those accusations in 1994. Starr's investigation began to branch out into other issues, from Filegate, to Travelgate, to Bill Clinton's actions in the civil case of his alleged sexual harassment of Paula Jones prior to his presidency. In the course of the last of these, White House intern Monica Lewinsky signed an affidavit that she had not had a relationship with Clinton, but Lewinsky's confidant Linda Tripp had been recording their phone conversations and offered Starr tapes of Lewinsky describing her feelings for, and alleging intimate encounters with, the president. Clinton was asked to give a deposition, and accusations that he lied about an affair under oath first made national headlines on January 17, 1998, when the story was picked up by the conservative right e mail newsletter The Drudge Report. Despite swift denials from Bill, the media attention grew. On January 27, 1998, Hillary appeared on NBC's The Today Show, in an interview with Matt Lauer. Clinton elaborated by decrying the tactics "and the kind of intense political agenda at work here." Bob Woodward recounts in his book The Agenda (1994) that the first lady claimed that when her husband was making his decision to run for the presidency in 1991, he reported receiving "a direct threat from someone in the Bush White House, warning that if he ran, the Republicans would go after him. 'We will do everything we can to destroy you personally,' she recalled that the Bush White House man had said." In 1993 Brock, then of the American Spectator, was the first to report Paula Jones' claims. Specific claims of such funding have been made against conservative Republican supporter and billionaire Richard Mellon Scaife. Scaife played a major role in funding the Arkansas Project investigating President Clinton; former Clinton White House Counsel Lanny Davis claimed Scaife was using his money "to destroy a president of the United States." Scaife claims to be public about his political spending (q. v.). CNN stated in a study the news outlet conducted on Scaife, "If it's a conspiracy, it's a pretty open one." Hillary wrote in her 2003 autobiography, "Looking back, I see that I might have phrased my point more artfully, but I stand by the characterization of Starr's investigation [regardless of the truth about Lewinsky]." By 2007, her experiences caused her to say in presidential campaign appearances that the "vast right wing conspiracy" was back, citing such cases as the 2002 New Hampshire Senate election phone jamming scandal. On the stump for Al Franken's 2008 Senate campaign, Bill acknowledged his Air America Radio show by quipping that he had been taking on the "vast right wing conspiracy before others even acknowledged that it existed." Bill, when asked on Meet the Press (September 27, 2009) whether the "vast right wing conspiracy" was involved in the attacks on President Barack Obama, said "Oh, you bet. Sure it is. It's not as strong as it was, because America's changed demographically, but it's as virulent as it was when they accused me of murder and all that stuff." Two other figures who have used the phrase are Nobel laureate economist Paul Krugman and journalist Joe Conason. Conason, in an article called "The vast right wing conspiracy is back," referring to the National Republican Trust PAC and Newsmax, which are run by former foes of president Clinton, and who made attacks on then President Barack Obama. The National Republican Trust PAC sponsored a campaign commercials against Obama in 2008 which FactCheck. org described as "one of the sleaziest false TV ads of the campaign." One of Newsmax's owners "was among the most insistent endorsers of the Obama birth certificate myth" and a popularizer of the canard that Clinton's White House counsel Vince Foster did not commit suicide—as determined by five official investigations—but was murdered. In some of his books, Krugman has used the phrase ("Yes, Virginia, there is a vast right wing conspiracy") to refer not to a conservative Republican leaning campaign against Clinton (or Obama), but more generally to "an interlocking set of institutions ultimately answering to a small group of people that collectively reward loyalists and punish dissenters" in the service of "movement conservatism." The network of institutions provide

obedient politicians with the resources to win elections, safe havens in the event of defeat, and lucrative career opportunities after they leave office. They guarantee favorable news coverage to politicians who follow the party line, while harassing and undermining opponents. And they support a large standing army of party intellectuals and activists. In Krugman's view, the network of foundations that fund conservative scholarship, the national and regional think tanks and advocacy groups, talk radio media outlets, and conservative law firms through which they pushed their agenda to move the Republican Party to the right, far surpass in funding, size, inter connectedness or influence anything the Democratic Party or the American political left/liberal movement have at their disposal.

2014 жылы қайта пайда болуы

2014 жылдың сәуірінде Клинтон президенттік орталығы күдікті қастандық туралы 1995 жылғы бастапқы құжатты жариялады.

2016 жылғы қайта пайда болуы

2016 жылы Хиллари «оңшылдардың кең ауқымды қастандығына» әлі де сенетінін айтып, 18 жыл өткен соң оның «жақсырақ қаржыландырылғанын» қосты. Бірақ ол: «Қазіргі уақытта оны қастандық деп айту мүмкін емес, себебі ол жария болып кеткен». Los Angeles Times және The Washington Post газеттерінің жазушылары Меланияның жауабы Хилларидің «оңшылдардың кең ауқымды қастандығы» деген сөз тіркесін қайталады деп атап өтті. Евгений Волохтың «Волохтың қастандығы» блогының аты осы «Кең ауқымды оңшылдар қастандығы» мәлімдемесіне сілтеме ретінде алынған деседі. «Кең ауқымды оңшылдар қастандығы» термині консерваторлар тарапынан әлі де мазаққа түсірілуде.