Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Еуропа мен Солтүстік Американың кейбір аймақтарында танымал терең қуырылған қамырдан жасалған тәтті нан.
Deep fried pastry like a doughnut
Крулер (/k//r//ʌ//l//ər/) – Солтүстік Америкада торт сияқты донуттың бір түрі саналады. Ол әдетте қамырдың бау-баулап бүгіліп, екі рет бұрылып жасалған немесе ортасы кесілген тікбұрышты қамырдан өзіне бұралып, екі жағынан иілген пішінде жасалады. Кейбір аймақтық крулерлер кішкентай нан немесе қарапайым таяқша пішінде де кездеседі. Дәстүрлі бұралған және нан тәрізді крулерлер әдетте корица қантымен жабылады.
A cruller ('/k//r//ʌ//l//ər/) is a deep fried pastry popular in parts of Europe and North America. Regarded as a form of cake doughnut in the latter, it is typically either made of a string of dough that is folded over and twisted twice to create its signature shape, or formed from a rectangle of dough with a cut in the center allowing it to be pulled over and through itself to produce distinctive twists in the sides of the pastry. Some other regional deep fried cruller styles are made in a small loaf or simple stick shape. The traditional twisted and loaf crullers are typically topped with cinnamon sugar,
Неміс Шприцкухен француз крулері сияқты шводан жасалған, бірақ терең қуырылады. Ал голланд және бельгиялық шприцтер – қысқа қамырдан сығылып жасалған шприц печеньесінің бір түрі, олар қуырылғанның орнына пісіріледі.
The German Spritzkuchen is also extruded from choux pastry like a French cruller but deep fried, while the Dutch and Belgian sprits, a form of spritz cookie extruded from a shortcrust like dough, is baked instead of fried.
Тарих
Круллер атауы 19-ғасырдың басындағы голланд тіліндегі kruller сөзінен шыққан, krullen – "бұрау" деген мағына береді. Солтүстік Германияда олар hirschhörner ("кереге мүйіздері") деп аталады. Скандинавияда Рождествода осындай нан пісіру кең таралған. Олар дәстүрлі түрде Жаңа жыл қарсаңында отбасылық жоба ретінде дайындалады, балалар көп еңбекті қажет ететін пішіндерді жасаса, ересектер терең майда қуырумен айналысады. Данияда олар klejner, ал швед тілінде klenäter деп аталады, екі атаудың да түбі төменгі неміс тілінде. АҚШ-та, бәліштің түрлі пішіндері "crullers" деп аталады, олардың кейбіреулері Германияда және басқа да Еуропа елдерінде дәстүрлі түрде Ораза алдындағы Наурыз мерекесінде желетін тағамдарға ұқсас, оразаға дайындалу үшін майды пайдалану мақсатында. "Қытай круллері" термині кейде Шығыс және Оңтүстік-Шығыс Азияда желетін, осыған ұқсас пішінді, қуырылған қамырдан жасалған ютияо тағамына қолданылады. Круллер термині сондай-ақ махуамен де байланысты, ол ютияодан гөрі тығыз және тәттірек, бұралған қуырылған қамырдың бір түрі. "Абердин крулласы" – Шотландияның дәстүрлі наны, ол Жаңа Англияның тікбұрышты, тоқылған круллері сияқты дайындалады. Ол алғаш рет 1829 жылы Эдинбургте тіркелген, және Шотландия ұлттық сөздігінің (1931–1976) мәліметінше, АҚШ-тың 'cruller' нанынан көшірілген деп саналады. Бұдан өзге, "yum yum" – Шотландияда кең таралған тәтті, ол жұқа глазурьмен жабылған, тураланған француз круллеріне ұқсайды.
The name cruller comes from the early 19th century Dutch kruller, from krullen 'to curl'. In northern Germany they are known as hirschhörner ('deer horns'). In Scandinavia, these types of crullers are common at Christmas. They are traditionally baked on New Year's Eve as a family project, with the children doing the labor intensive shaping and the grown ups handling the deep frying. In Danish they are known as klejner and in Swedish as klenäter, both names deriving from Low German. In the US, where various shapes of pastries are known as "crullers", some are similar to what is traditionally eaten in Germany and some other European countries on Shrove Tuesday, to use up fat before Lent. The term "Chinese cruller" is occasionally applied to the youtiao , a similar looking fried dough food eaten in East and Southeast Asia. The term cruller is also associated with the mahua , a type of twisted fried dough much denser and sweeter than youtiao. The "Aberdeen crulla" is a traditional Scottish pastry made in the same way as the rectangular, plaited cruller of New England. It is first attested in Edinburgh in 1829 and is thought to copied from the 'cruller' of the United States according to the Scottish National Dictionary (1931–1976). Distinct from this, the "yum yum" is a commonly available treat in Scotland, which resembles a straightened French cruller coated in thin glacé icing.
Шприцкухен
Германияда Сприцкухен Еберсвальде қаласында, Ұлы оразаға дейін өтетін карнавал тойларының бір бөлігі ретінде пайда болған деп есептеледі. Бұрынғы заманда жануар майының қоры Ұлы ораза алдында бұзылып, ысырап болмауы үшін қолданылуы тиіс еді, ал Сприцкухен осы қажеттілікті қанағаттандыру үшін жасалған тағамдардың бірі болды.
In Germany, Spritzkuchen are said to have originated in Eberswalde as part of carnival celebrations that take place before Lent. In past times supplies of animal fats had to be used up before Lent so they would not spoil and go to waste and Spritzkuchen was one of the dishes created to meet this need.
Қолжетімділік
Круллерлер көбінесе Канадада, Жаңа Англияда, Атлантика орталық аймағында және АҚШ-тың Солтүстік-Орталық штаттарында кездеседі; сондай-ақ олар Калифорнияда да көптеп таралған. Олардың неміс текті болуы себебінен дәстүрлі круллерлерді көптеген неміс иммигранттары қоныстанған Орта Батыс аймағында табу оңайырақ болуы мүмкін. Кейбір отбасылық нан пісіретін дүкендер оларды әлі де "круллер" деп атайды. 2003 жылы Dunkin' Donuts донат дүкендерінің желісі дәстүрлі круллерлерді сатуын тоқтатты, себебі қолмен пішімделген тіктөртбұрышты тәттілерді жасауға тым көп еңбек керек екенін және жаңа донат қамырын араластыру машиналарымен оларды жасау мүмкін емес екенін мәлімдеді. Оның орнына, желінің кейбір франшизалары "кейк-стик" деп аталатын, машинамен жасалған, қарапайым тіктөртбұрышты нұсқаны ұсынды. 2003 жылғы мәліметтерге сәйкес, компания әлі де "француз круллерлерін" сатады, олар шұбатыр қамырына ұқсас тәсілмен, арнайы құбырдан сығылып жасалады. Tim Hortons және Honey Dew Donuts тек француз круллерлерін ғана сатады, круллерлерді емес. Krispy Kreme ұқсас донатты сатады, оны компания круллер деп атайды, бірақ шындығында ол қалыпқа құйылған/пішімделген торт донаты ғана.
Crullers are most commonly found in Canada, New England, the Mid Atlantic and North Central states of the United States; they are also common in California. The German origin is probably why traditional crullers can be found more easily in the Midwest, where many German immigrants settled. Some family owned bakeries still call them "krullers." In 2003, the Dunkin' Donuts chain of doughnut shops stopped carrying traditional crullers, claiming that the hand shaped rectangular treats were too labor intensive, and couldn't be simulated with new machines for mixing doughnut batter. In its place some of the chain’s franchises offered a simplified, machine made rectangular version called a "cake stick". As of 2003, the company still sold "French crullers", which can be formed by a kind of extruding nozzle similar to the way choux pastry is piped. Tim Hortons, and Honey Dew Donuts sell only the French cruller, not crullers. Krispy Kreme sell a similar doughnut the company refers to as a cruller, but in reality it is just a molded/formed cake doughnut.
Француздық крем
Француздық крулер Францияның оңтүстік-батысында "pet de nonne" деп белгілі болған. Француздық крулерлер Ұлыбританияда, Австралияда және АҚШ-та танымалдылыққа ие болып келеді, Ұлыбританияда "Cardabelle", Австралияда "Moon Cruller" және АҚШ-та "Deli Provision" деп аталады. 2024 жылы "Cardabelle" Лондонның сүйікті крулері деп жарияланды. АҚШ-тың оңтүстік-шығысында француздық крулерлер көптеген қамырханалар мен азық-түлік дүкендерінде күнделікті пісірілетін тағам болып саналады. 1973 жылы француздық крулерлер Жапониядағы "Mister Donut" дүкендерінде сатылымға түсті.
French cruller started in south west of France known as pet de nonne. French crullers have been gaining popularity in the UK, Australia, and the USA, with specific mentions of Cardabelle in the UK, Moon Cruller in Australia, and Deli Provision in the USA. In 2024, Cardabelle was named London's favorite cruller. In the southeastern U. S., French crullers are a fresh baked everyday bakery item at many donut shops and grocery stores. In 1973, the French cruller became available in Mister Donut stores in Japan.