Қа'а – Ежелгі Египеттің Бірінші династиясының соңғы патшасы. 33 жыл патшалық құрған, тақ үшін күрес бастауға себепкер болды. Египет тарихы туралы біліңіз!
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Мысыр билеушісі
Egyptian ruler
Қаа (сондай-ақ Қаа немесе Каа) (сөзбе-сөз мағынасы: "қолдары көтерілген") - Мысырдың Бірінші династиясының соңғы патшасы. Ол б.з.б. 30 ғасырдың соңында 33 жыл патшалық құрды.
Qa'a (also Qáa or Ka'a) (literal meaning: "his arm is raised") was the last king of the First Dynasty of Egypt. He reigned for 33 years at the end of the 30th century BC.
Жеке тұлға
Манетон Кааны Биенехес деп атайды және Секст Юлий Африкан сақтап қалған нұсқа бойынша оның билігі 26 жылға созылған. Манетоның қысқаша жазбаларының басқа көшірмелерінде Евсевийдің нұсқаларында Óubiênthis, ал армян нұсқаларында Víbenthis сияқты басқа грекшеленген есімдер кездеседі.
Manetho calls Qa'a Biénechês and gives him a reign of 26 years according to the version preserved by Sextus Julius Africanus. Other versions of copies of Manetho's epitomes give other hellenized names such as Óubiênthis for versions by Eusebius and Víbenthis by Armenian versions of Eusebius.
Билік етудің соңы
Қағаның ұзақ және гүлденген билігіне қарамастан, оның қайтысынан кейін жаңа бос қалған тәжді иелену үшін әртүрлі патшалық үйлер арасында династиялық соғыс басталғанына куәлік бар. Жоғары шенеунік Мерканың қабірінен Снеферка есімді патшаның аты жазылған тас ыдыс табылды. "Снеферка" Қағаның басқаша аты ма, әлде ол жеке, қысқа ғана билік еткен басшы ма, әлі белгісіз. Вольфганг Хельк және Тоби Уилкинсон сияқты египтологтар "Хорус құсы" деп аталатын тағы бір жұмбақты басшыға назар салады, оның аты бірінші династияның соңына жататын ыдыс сынықтарында кездеседі. Болжам бойынша, Снеферка мен Хорус құсы билік үшін күресіп, Хотепсекемви бұл күреске нүкте қойып, соңында Мысыр тәжін киіп, Екінші династияны бастады. Бұл теорияны Абидос патшалық қабірлерінен табылған қабір тонаулары мен өртеулердің іздері қуаттайды. Қағаның қабірінен табылған Хотепсекемвидің саз мөрлері оның қабірін қалпына келтіргенін немесе Қағаны жерлегенін көрсетеді, мүмкін ол өзінің билігін заңдастыруға тырысқан шығар. Бұл басшының Абидостағы бейітінің үлкендігі оның ұзақ билік еткенін көрсетеді. Бұл қабірді 1993 жылы неміс археологтары қазып шығарды және 26 қосалқы (яғни, құрбандық) бейіттер табылды. 1990 жылдардың ортасында Неміс археологиялық институты Қағаның (Q қабірі) кіреберісінің жанынан Хотепсекемвидің атын бейнелейтін мөрдің іздерін тапты. Мөрдің табылуы Қағаның Хотепсекемвимен жерленгенін, демек, Мането айтқандай, Мысырдың екінші династиясын құрған оның орнын басып алғанын көрсетеді. Қағаның әдемі қабір стеласы қазір Пенсильвания университетінің археология және антропология мұражайында қойылған. Саққарадағы Қағаның мемлекеттік қызметкерінің бірі – Мерка есімді дворянның қабірінде көптеген лауазымдар жазылған стела сақталған. Сед мерекесінің екінші рет өткізілгеніне куәлік бар. Бұл факті және патшаны бейнелейтін бірнеше патшалық стелалардың жоғары сапасы Қағаның билігі тұрақты және гүлденген кезең болғанын көрсетеді. Сонымен қатар, Абдостағы Умм-эль-Каабтың бірінші династиялық бейіт орнынан оның билігіне жататын бірнеше жылдық белгілер табылды. Қағаның б.з.д. 2916 жыл шамасында Мысырды билегеніне сеніледі. Сет Перибсеннің (Петридің P қабірі) қабірінен Қағаның аты мен лауазымдары жазылған ыдыс табылды.
Despite Qa'a's long and prosperous reign, evidence shows that after his death, a dynastic war between different royal houses began over the newly empty throne. In the tomb of the high official Merka, a stone vessel with the name of a king Sneferka was found. It is unclear whether "Sneferka" was an alternate name of Qa'a or if he was a separate, ephemeral ruler. Egyptologists such as Wolfgang Helck and Toby Wilkinson point to a further mysterious ruler named "Horus Bird", whose name was found on vessel fragments dating to the end of the first dynasty. It is postulated that Sneferka and Horus Bird fought for power and that Hotepsekhemwy ended the fight and finally ascended the throne of Egypt, thus starting the Second Dynasty. Strong clues to that theory are traces of grave robberies and arsons found in the royal tombs of Abydos. Clay seals of Hotepsekhemwy found in Qa'a's tomb suggest that he restored the tomb or buried Qa'a, maybe in an attempt to legitimize his rule. A long reign is supported by the large size of this ruler's burial site at Abydos. This tomb was excavated by German archaeologists in 1993 and proved to contain 26 satellite (i. e. sacrificial) burials. A seal impression bearing Hotepsekhemwy's name was found near the entrance of the tomb of Qa'a (Tomb Q) by the German Archaeological Institute in the mid 1990s. The discovery of the seal impression has been interpreted as evidence that Qa'a was buried, and therefore succeeded, by Hotepsekhemwy, the founder of the second dynasty of Egypt, as Manetho states. The beautiful tomb stela of Qa'a is now on display at the University of Pennsylvania Museum of Archaeology and Anthropology. The tomb of one of Qa'a's state officials at Saqqara—a certain nobleman named Merka—contained a stele with many titles. There is a second Sed festival attested. This fact plus the high quality of a number of royal steles depicting the king implies that Qa'a's reign was a fairly stable and prosperous period of time. A number of year labels have also been discovered dating to his reign at the First Dynasty burial site of Umm el Qa'ab in Abydos. Qa'a is believed to have ruled Egypt around 2916 BCE. A dish inscribed with the name and titles of Qa'a was discovered in the tomb of Seth Peribsen (Tomb P of Petrie).