Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Остя́к – бұрынғыда Ресейдің Сібіріндегі бірнеше түпкі халықтар мен тілдерін атау үшін қолданылған есім. Ханты және Кет халықтары бұрын Остяктар деп, ал Селкуп халықтары Остяк самойедтері деп аталған.
Historical name for several indigenous peoples of Siberia, Russia
Ostyak (Остя́к) is a name formerly used to refer to several Indigenous peoples and languages in Siberia, Russia. Both the Khanty people and the Ket people were formerly called Ostyaks, whereas the Selkup people were referred to as Ostyak Samoyed.
Ханты
Ханты халқы, өздерін ханты, ханде немесе кантек деп те атайды, орыстарға XI ғасырда Югра тайпасы ретінде белгілі болды, ал остяк атауы XVI ғасырда қолданыла бастады. Кеңес Одағы 1930 жылдары ханты немесе хант деген этнонимін пайдалана бастады. 2002 жылғы мәліметтер бойынша, шамамен 28 000 адам ханты болып табылады, олар негізінен Тюмен облысында, соның ішінде Ханты-Манси автономдық округінде қоныстанған. Ханты тілі, сондай-ақ ханты, хант, ксант немесе остяк тілі деп те аталады, – ұрал тілдері тобына жатады және шамамен 9 500 ана тілінде сөйлейтін адам бар.
The Khanty people, who also call themselves Khanti, Khande, or Kantek were known to the Russians as Yugra in the eleventh century, with the name Ostyak first appearing in the sixteenth century. The Soviet Union began using the endonym Khant or Khanty during the 1930s. as of 2002 some 28,000 people identify as Khanty, primarily in Tyumen Oblast, which includes the Khanty–Mansi Autonomous Okrug. The Khanty language, also known as Hanty, Khant, Xanty, or Ostyak, is a Uralic language with about 9,500 native speakers.
Кеті
Кеттер тарихи түрде Ресейдің Красноярск өлкесіндегі Енисей өзенінің жанында мекендеген. Ресей империясы оларды бастапқыда Остяк, ал кейін Енисей Остяк деп атаған. 2002 жылғы Ресей халық санағы бойынша 1500-ден аз адам өзін кет деп атады. Кет тілі, сондай-ақ Имбацкий кет немесе Енисей Остяк тілі деп те белгілі, Енисей тілдер тобына жатады. Ол тілдің жоғалу қаупі зор деп есептеледі.
The Kets historically lived near the Yenisei River in the Krasnoyarsk Krai district of Russia. The Imperial Russians originally called them Ostyak, and later Yenisei Ostyak. Fewer than 1,500 people identified themselves as Ket during the 2002 Russian census. The Ket language, also known as Imbatski Ket or Yenisei Ostyak, is a Yeniseian language. It is considered severely endangered to moribund.
Өздігінен
Селкуп халқы 1930 жылға дейін Остяк самоедтері деп белгілі болған. Олар енисейлік және самоидтік халықтардан тараған және Сібір жазығының солтүстік бөлігінде тұрады. 2002 жылғы Ресей халық санағы бойынша шамамен 4000 адам өзін Селкуп деп атады. Селкуп тілі, сондай-ақ Селкуптар, Чумыл' Хумит, Шол Хумит, Шош Гулла, Сюсугулла немесе Остяк самойед тілі деп те аталады, бұл урал тілдерінің самоид тобына жататын тіл және оның ана тілінде сөйлейтін екі мыңнан астам адам бар. Солтүстік диалектісі кейбір мектептерде оқытылады.
The Selkup people were known as Ostyak Samoyeds until the 1930s. They are descended from both Yeniseian and Samoyedic peoples, and live in the northern parts of the Siberian plain. About 4,000 people identified as Selkup during the 2002 Russian census. The Selkup language, also known as Selkups, Chumyl' Khumyt, Shöl Khumyt, Shösh Gulla, Syusugulla, or Ostyak Samoyed, is a Uralic Samoyedic language with perhaps two thousand or more native speakers. The northern dialect is taught in some schools.