Кіріспе

Құс түрлері

Зерделі көгершін немесе жалпы зерделі көгершін (Chalcophaps indica), сондай-ақ Азиялық зерделі көгершін және сұр бас киімді зерделі көгершін деп те аталады, Үнді субконтинентінің тропикалық және субтропикалық аймақтарында және Оңтүстік-Шығыс Азияда кең таралған, көбейетін көгершін. Бұл көгершін жасыл көгершін және жасыл қанатты көгершін деген аттармен де белгілі. Жалпы зерделі көгершін – Үндістанның Тамил Наду штатының мемлекеттік құсы. Тынық мұхиты зерделі көгершіні мен Стефан зерделі көгершіні бұрын бір түр деп есептелген.

Таксономия

1743 жылы ағылшын табиғаттанушысы Джордж Эдвардс "Сирек Құстардың Табиғи Тарихы" атты еңбегінде қарапайым зөбәржәт көгершінінің суреті мен сипаттамасын жариялады. Ол бұл құсқа "Green Wing'd Dove" деген ағылшынша атау берді. Оның суреті Лондонның Ротерхит ауданындағы саудагердің үйіндегі тірі құстан салынған. Эдвардсқа көгершіннің Шығыс Үндістаннан келгені айтылды. 1758 жылы швед табиғаттанушысы Карл Линней "Systema Naturae" еңбегінің оныншы басылымын жаңартқанда, қарапайым зөбәржәт көгершінін барлық көгершіндермен бірге Columba туысына қосты. Линней қысқаша сипаттама берді, Columba indica есімді екі атауын ойлап тапты және Эдвардстың еңбегіне сілтеме жасады. "Indica" сөзі латын тілінде "үнділік" деген мағынаны білдіреді және Линней оны Шығыс Үндістанды көрсету үшін қолданды. Қазіргі кезде бұл түрді 1843 жылы ағылшын орнитологы Джон Гулд ашқан Chalcophaps туысына жатқызады. Алты түршесі бар: Арқасы мен қанаттары ашық зөңрөңгіл жасыл. Ұшқанда қауырсындары мен құйрығы қара түсті, ал төменгі арқасында кең қара және ақ жолақтар байқалады. Басы мен ішкі бөліктері қою шарапты қызғылт түсті, ал төменгі құрсағы сұрғылт түске дейін өтеді. Көздері қоңыр, мүсізі қызыл, аяқтары мен табандары қызғылт түсті. Еркегінің иықтарында ақ дақ бар, ал анасының басы сұр түсті, мұндай белгі аналықтарда жоқ. Аналықтар көбінесе қоңыр түсті болады және иықтарында сұр дақтар кездеседі. Жасы жетпеген құстар аналықтарға ұқсас, бірақ денесі мен қанаттарында қоңыр жолақтар болады.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл тропикалық ормандарда, сондай-ақ тығыз, ылғалды орманды жерлерде, шаруашылықтарда және мангр тоғайларында көп кездесетін түр. Ол ағаштарда 5 метрге дейін биіктікте қарапайым талдан жасалған ұя салады және екі құмырсқа түсті жұмыртқа туады.

Мінез-құлық және экология

Зерделі көгершіндер көбінесе жеке, жұптап немесе шағын топтарда кездеседі. Олар көбінесе жерде болады, жиі жерге түскен жемістерді іздейді және ұйықтағанда ғана ағаштарда аз уақыт өткізеді. Олар көптеген түрлі өсімдіктердің тұқымдарын және жемістерін жейді, көбінесе жабайы және адамға жақын болады. Олар сирек кездеседі және әдетте азық іздеу кезінде кішкентай топтарда немесе жұптарда табылса, ресурстарға бай аймақтарда шағын топтар өздерінің аумағын қорғайды. Олардың ұшуы жылдам және тікелей, қанаттарын реттеліп соғады, ал қанаттың кез келген жерінде күрт қозғалыс жасайды, бұл көгершіндерге тән. Олар көбінесе өте тығыз орман арасында төмен ұшады, бірақ алаңдағанда ұшудың орнына жүре беруге бейім. Орман ішінде ұшқанда олар өте шебер маневр жасайды. Ұшқанда олардың қанат астындағы бөлігі сары түсті, ал ұшу қауырсындарының түсі кездіктей болады. Олардың дауысы – шамамен алты-жеті қайталап естілетін, бірте-бірте күшейіп, баяулап төмендейтін жұмсақ, сыңсыған дыбыс. Сондай-ақ, олар мұрыннан шығаратын "ху-ху-хун" деген дыбыс та шығарады. Көгершіндер жұптасу кезінде еркектер билеп жүгіріп көрсетеді.