Кіріспе

Мумбайда сөйленетін хиндустани диалектісі – Бомбей хинди, сондай-ақ Бамбай хинди немесе Мумбай хинди деп те аталады. Оған Маратхи-Конкани тілінің күшті әсері бар, ол Махараштра штатының Конкан аймағында ресми және кеңінен қолданылатын тіл. Бомбей хиндиіне гужарати тілінен де элементтер сіңген.

Жалпы

Әлемнің көптеген дамыған қалаларында осындай жергілікті диалекттер пайда болғанмен, Бомбей хиндисі Болливуд фильмдерінде жиі қолданылуының нәтижесінде бүкіл Үндістанда кеңінен танымал. Бастапқыда бұл диалект алаяқтар мен әдепсіз мінезді кейіпкерлерді бейнелеу үшін пайдаланылды, өйткені киносыншы Шома А. Чаттерджинің айтуынша: "Үнді фильмдерінде әртүрлі кейіпкерлер өз әлеуметтік статусы, кастасы, діни ұйымға жататындығы, білімі, кәсібі, қаржылық жағдайына сәйкес түрлі хинди тілдерінде сөйлейді. [ ] Зұлымдардың қолдаушылары, хинди киносындағы осындай кейіпкерлерді бейнелеу үшін арнайы жасалған ерекше, қарапайым, бамбай хиндисінде сөйлейді." Соңғы кезде бамбай хиндисі танымал және маңыздырақ болды, әсіресе "Мунабхай" фильмдерінің сәттілігімен, онда басты кейіпкерлер – Мумбай қылмыстық әлемінің мүшелері – толығымен осы диалектте сөйлейді. Бұл диалекттің танымалдылығы артқанына қарамастан, оның сыншылары да бар, кейде оны құрметсіз және кемсітетін деп санайды. Бамбай хиндисінен шыққан, бірақ бүкіл Үндістанға тараған жаңа сөздердің ішінде биндас (маратхи bindhast = қорқынышсыз, жеңіл; бұл сөз 2005 жылы Оксфорд ағылшын сөздігіне енгізілді) және Гандигири ( "Лаге Рахо Мунна Бхаи" фильмінде пайда болған, Ганди мен гиридің үйлесімі, ағылшын тіліндегі "изм" сияқты (Гандидегідей), бірақ сәл бейресми) бар. Болливуд хинди тіліне weni, thaska, wakda, porgi, navri, navrai, kombdi, mulga/mulgi сияқты көптеген маратхи сөздерін де енгізді. Көптеген хинди әндеріне де маратхи сөздері қосылған.

Мумбай хинди сөздері мен сөз тіркестері

Mumbai Hindi Transliteration English Standard Hindi Notes
Апун we/us ہم Маратхидан "біз" немесе "бізді" білдіретін "апан" сөзінен алынған.
Тереко tereko you (oblique case) तुझे (tujhe)
Мереко mereko me (oblique case) मुझे (mujhe)
Дхо дална dho ḍālnā to beat up पीट देना (pīṭ denā) Екі адам немесе команда арасындағы физикалық төбелесте қолданылады.
Еде/Еда/Еди yeḍe/ā/ī idiot पागल (pāgal) Маратхи тілінен "веда" (wedaa) сөзінен алынған, "ақымақ" дегенді білдіреді.
Идрич idharic right here इधर ही (idhar hī) "ч" әрпі Маратхи тілінен қосылған, мағынаны күшейту үшін.
Удрич udharīc right there उधर ही (udhar hī) "ч" әрпі Маратхи тілінен қосылған, мағынаны күшейту үшін.
Копча kopcā corner कोना (konā) Маратхи тілінен "копра" (kopra) сөзінен алынған, "бұрыш" дегенді білдіреді.
Кайко, Кайку kāyko, kāykū why क्यों (kyõ)
Лоча or Лоча Лабача locā or locā labācā problem समस्या (samasyā) Маратхи/Хинди тілінен "лоча" (locā) сөзінен алынған, "мәселе" дегенді білдіреді.
Мачмач, Бадбад machmach, badbad Someone who annoys you by talking their problems, crib crib, rambling खिटपिट (khiṭpiṭ) Маратхи/Гуджарати тілінен "мачмач/бадбад" (macmac/baḑbaḍ) сөздерінен алынған.
Жкас, Фатте, Дхасу, Кадак, Дхинчак, Рапчик, Фаттанг, Ек Нумбер jhakās, faṭṭe, dhāsū, kaṛak, ḍhincak, rāpcik, faṭṭāng, sallang, rawas, ek number Excellent बढ़िया (baṛhiyā) Маратхи тілінен әртүрлі "тамаша" дегенді білдіретін сөздер алынған.
Мандвали mānḍavlī Parley, negotiate समझौता (samjhautā)
Топи, Жхолар ṭopī, jholar Fraud धोखा (dhokhā) "Топи пехнана" (топи кию) сөзінен алынған, біреуді алдау немесе алаяқтау.
Налла nallā Transgender प्रतिलिपि (pratilipi), छक्का (chakkā)
Шана śāṇā Smart fellow or wiseass होशियार (hośiyār), सयाना (sayānā) Маратхи тілінен "шахана" (śahāṇā) сөзінен алынған, "ақылды" дегенді білдіреді.
Сала, Сали sālā, sālī Brother/Sister in law (Wife's brother/sister) कमीना (kamīnā), कमीनी (kamīnī) Жіңішке сөз.
Шанапанти, Шанпатти śāṇāpantī, śānpaṭṭī Acting smart होशियारी (hośiyārī), सयानापन (sayānāpan) Маратхи тілінен "шаханпан" (śahāṇpaṇ) сөзінен алынған, "ақылдылықпен әрекет ету" дегенді білдіреді.
Чидия ciṛiyā pager पेजर (pejar) "Құс" дегенді білдіреді.
Каува kauvā mobile phone मोबाइल (mobāil) or दूरभाष (dūrbhāṣ) "Қарға" дегенді білдіреді.
Гхора ghoṛā Gun बंदूक (bandūk) (әсіресе тапаншаның тетігі үшін) "Жылқы" дегенді білдіреді.
Сатак Ле, Кат Ле saṭak le, kaṭ le get out, beat it खिसक ले (khisak le) or निकल ले (nikal le)
Гханта, Баба Джи Ка Тхуллу ghaṇṭā, baba ji ka thullu nothing कुछ नहीं "Қоңырау" дегенді білдіреді.
Тапори ṭaporī Dude, guy, hoodlum आवारा, लफ़ंगा "Тапори" (сөз) туралы арнайы бет қараңыз.
Маму māmū Sir (Police)/gullible person (a fool) साहब (sahāb), सरजी (sarjī) / भोला (bholā) Жергілікті сленг, "анасының інісі" дегенді білдіреді.
Султана sulṭānā To resolve an issue सुलझाना (suljhānā)
Фатту phaṭṭū coward डरपोक (ḍarpok), कायर (kāyar) Маратхи сленгінен "фатару" (phaṭarū) сөзі алынған, соның мәнімен.
Мама/Панду māmā, pāṇḍu Cop पुलिसवाला (pulisavālā) Жергілікті сленг, "анасының інісі" дегенді білдіреді; Маратхи фильмі "Панду Хавалдар" шығу тегі.
Лафда laphṛā Fight, problem, love affair लड़ाई (laṛāī), प्रेम संबन्ध (prēm sambandh) Хинди сөзі "лафда"дан алынған.
Чави, Мал, Лейла, Агли chāvī, māl, laila, agli Girlfriend सहेली (sahelī)
Чикна, Чикни ciknā, ciknī Fair complexioned person, well dressed person, gay person, homosexual गोरा (gorā), गोरी (gorī) Жергілікті сленг, "тегіс немесе жылтыр/майлы" дегенді білдіреді.
Тхасна or Тхарра thāsnā Alcohol शराब (śarāb) or मदिरा (madirā) Маратхи тілінен "тхасне" (ठासणे) сөзі алынған, "ішіп тою" дегенді білдіреді.
Хадкана haṛaknā To eat खाना (khānā)
Бабля bābalyā bus driver/conductor or ticket collector Marathi for baby (kid)
Сутта suṭṭā cigarette सिगरेट (sigreṭ) Бұл сленг термині Үндістан мен Пәкістанның барлық аймақтарында кеңінен қолданылады.
Ват Лагна vāṭ lagnā to have a major problem मुसीबत में आना (musībat mẽ ānā) Маратхи сөзі "ват лагне" (vāṭ lāgṇē) сөзінен алынған.
Ват Ле, Фут, Вантас Ки Голи Ле vaṭ lē, phūṭ, vaṇṭās kī gōlī lē Get out, Run from The problem, save your soul भागना (bhāgnā), भगाना (bhagānā)
Дхабба ḍabbā Police vehicle पुलिस गाड़ी (pulis gāṛī) Маратхи тілінен "дба" (box) сөзінен алынған.
Саман sāmān weapon हथियार (hathiyār) "Жүк" немесе "заттар" дегенді білдіреді.
Качча Лимбу kaccā limbū rookie/ Noob नौसिखिया (nausikhiyā) Әдетте, "качча лимбу" ойынында жаңадан ойнағандарға немесе оларды ұялта үшін қолданылады.
Лафда Нахи Карне Ка laphṛā nahī̃ karnē kā Do not fight लड़ना मत (laṛnā mat) or लड़ाई नहीं करना (laṛāī nahī̃ karnā)
Ларна (laṛnā) сөзі етіс, лафда (laphṛā) сөзі зат есім.
Патли Гали Се Сатак Ле patlī galī se saṭak le go away from here quietly कोई रास्ता देख के भाग ले (koi rāsta dekh ke bhāg le)
Хава Ане Де havā āne de Go away, let me breathe some air
Абе Сале abey sāle hello friend, listen Casual way of calling when other friend is not ready for something.
Тхела thakelā a weak person कमज़ोर (kamzor)
Хари Патти harī pattī money पैसा (paisā) "Жасыл қағаз" дегенді білдіреді, қазірде қолданыстан шығарылған 500 рупийлік банкнотқа сілтеме жасайды, ол жасыл болған.
Чуран cūran Lie झूठ (jhūṭh)
Талия / Такля ṭāliyā / taklyā Bald गंजा (gan̄jā) Маратхи/Хинди тілінен "такла" (bald) сөзі алынған.
Пети peṭī One Lakh Rupees एक लाख रुपये (ek lākh rupaye) Жүз мың рупий.
Хока khokā One Crore Rupees एक करोड़ रुपये (ek karoṛ rupaye) Он миллион рупий.
Тижори tijorī 50 Crore or equivalent to 500 million INR. पचास करोड़ रुपये (pachaas karoṛ rupaye) 500 миллион рупий.
Биду bhiḍu Friend दोस्त (dost), यार (yār) Маратхи тілінен "биду" (бірінші ойыншы) сөзі алынған.
Бакри bakrī Smartphone (with a touchscreen) स्मार्टफोन (smārṭphōn) "Ешкі" дегенді білдіреді.
Бхайнс bhaĩs Laptop computer लैपटॉप (laipṭŏp), सुवाह्य संगणक (suvāhya saṅgaṇak) "Бүйвол" дегенді білдіреді.
Хати hāthī Desktop computer संगणक (saṅgaṇak) "Піл" дегенді білдіреді.
Сумари Ме sumaṛī mẽ Incognito or secret चुपके से (cupkē sē)