Кіріспе

Ирландиялық суретші және пианист (1924–1986)
Оңтүстік Африкалық балет бишісі

Десмонд Дойл (1924–1986) – ирландиялық суретші және кәсіби пианист, оның балалары (Эвелин, Морис, Ноэль, Джон, Кевин және Дермот) Ирландия балаларға қатыгездіктің алдын алу қоғамының (ISPCC) қамқорлығына берілді.

Өмірбаян

1953 жылғы 26 желтоқсанда, Сент-Стефан күні Шарлотта Дойл Десмондтың туысымен қашып кетіп, алты баланы Фатима Мансингс атты қоғамдық тұрғын үй кешенінде көршілеріне қалдырды. Анасының әжесі балаларға күтім жасауды ұсынды, бірақ Десмонд ашуланып, балаларының онымен қарым-қатынас жасауына рұқсат бермеді. Жұмыссыз және жұмыс іздеп жүрген ол балаларына күтім жасау үшін ешкімге ақы төлей алмады және ISPCC-ге жүгінді, олар балаларды өнеркәсіптік мектептерге орналастырды. Дойлға балалар өзі күтімге ала алатынша сол жерде қалуына кеңес берілді. Эвелин Хай-Парк монастырына жіберілді. Оның бес інісі Ұлдар өнеркәсіптік мектебіне жіберілді. Дойл балаларына үй салу үшін жеткілікті ақша табу үшін Англияға жұмыс іздеуге кетті. Сол жерде ол Джесси Пауэрс (Каннингем) есімді үй иесімен танысты, ол кейін онымен бірге Ирландияға оралды. 1955 жылы елге оралғаннан кейін мемлекет балаларын әке мен ананың жазбаша рұқсатынсыз қайтарудан бас тартты. Анасы табылмай, жалғыз ата-ананың пікірі ескерілмеді және заң бойынша олар 16 жасқа толғанға дейін босатылмады.

Балаларды оған қайтару науқаны

1954 жылдың күзінде туған еліне оралғаннан кейін Дойл балаларының қайтарылуы үшін өтініш жасады. Бірақ үкімет балалардың ең жақсы мүддесін қарастыра отырып, оның өтінішін қабылдамады. Одан кейін ол оларды қайтарып алу үшін сот арқылы күресті, бұл 1941 жылғы Ирландия балалар заңының ережелерін күштен шығаруды қажет етті. Аталған заң анасы тірі болған жағдайда, оның жазбаша рұқсаты болмаса, әкесіне балаларына қарауға рұқсат бермейтін. Дойл Ирландия Жоғарғы Сотында қарастырылған бір іске қатысты, онда Балалар заңы Ирландия Конституциясының бірнеше баптарына қайшы келеді деп мәлімделді. 1955 жылдың желтоқсан айында Жоғарғы Сот Десмонд Дойлдің пайдасына шешім шығарып, балаларды оған қайтаруды және сот шығындарын үкімет төлеуге міндеттелді.

Дау

Көп жылдар өткен соң, Дойлдың ең үлкен қызы Эвелин туған анасымен байланысқа шықты. Ол туысымен қайта үйленіп, екінші отбасын құрған екен. Шарлотта Дезмондты қатыгез және алкоголик деп сипаттап, оның зорлық-зомбылыққа беріліп, жыныстық шабуылдар жасағанын және ашумен сөйлегенін мысалдармен түсіндірді. Жартылай туған бауырлары Шарлоттаның зорлық оқиғасынан кейін сол күні үйден қашқанын және өміріне қауіптеніп, ғимараттан шығып кеткенін еске алды, бұл Эвелиннің Шарлоттаның тыныш түрде есіктен шығып, көшенің ар жағына өткені туралы естелігімен зерттеседі. Шарлоттаның екінші отбасынан туған қызы Энн Уолш Дезмондтың анасын есінен танытқанша ұрып-соққанын және оны қайтадан есіне келтіру үшін үстіне суық су шашқандарын айтты. Дойлдың үш баласы аналарының ұрылғанын мойындады. Екінші естелігінде Эвелин әкесінің алкоголик екенін және ата-анасы арасындағы қатты дау-жанжалды есіне алғанын, бірақ "пәтердегілердің бәрі бір-біріне айқайлап, аяқтандыратын" деді. Эвелин өсіп келе жатып жиі үйден қашып кетуге тырысқанын және әкесі оның дүкеннен ұрлық жасады деп ойлағанда, еденнен тұруға күші жетпейтінше ұрып-соққанын еске алды.

Жазбаша есептер

Жоғарғы Соттың шешіміне дейін болған оқиғалар "Эвелин: Шын оқиға" кітабында баяндалған. Бұл оқиға "Шаңғы және жасыл ленталар: Әдемі естеліктер" (2003, Free Press, Нью-Йорк) деген атпен да жарық көрді. Дойлдардың өмірі мен Жоғарғы Сот шешімінен кейінгі Эвелиннің өмірін сипаттайтын оның жалғасы "Эвелин" бестселлерінің жалғасы "Nothing Green" (2004, Orion Publishing Group, Лондон) деп шығарылды.

Оқиғаларға негізделген фильм

Бұл оқиғалардың өте көркемделген баяндамасы «Эвелин» (2002) фильмінде бейнеленген, онда Пирс Броснан (Дезмонд рөлінде), Джулианна Маргулис, Софи Вавассер, Стивен Риа, Эйдан Куинн және Алан Бейтс түскен, ал режиссері Брюс Бересфорд. Фильмде нақты өмірдегі алты баланың орнына тек үш бала – Эвелин және екі бауыр (Морис және Дермот) көрсетілген, сондай-ақ Англиядағы немесе Джесси Пауэрсқа қатысты эпизодтар жоқ.