Кіріспе

Қаржы саласында "өлі мысықтың секіруі" – төмендеп бара жатқан акция бағасының шағын, қысқа мерзімді өсуі. "Тіпті өлген мысық та үлкен биіктіктен құласа, секіреді" деген ойға негізделген бұл фраза, кез келген күрт құлдырау кезінде немесе одан кейін қысқа ғана қайта жандануды сипаттау үшін де қолданылады. Бұл "алдану митингісі" деп те аталуы мүмкін.

The Irish comedy rock band

Тарих

Бұл тіркестің бұқаралық ақпарат құралдарында ең алғашқы айрылысы 1985 жылдың желтоқсанына дейін барып жетеді, сол кезде Сингапур және Малайзия қор нарықтары сол жылғы төмендеу кезіндегі күрт құлдыраудан кейін қайта жанданды. Лондондық Financial Times газетінің журналистері Крис Шервелл мен Вонг Сулонг нарықтың өсуін "біз мұны өлі мысықтың секіруі деп атаймыз" деп түсіндірді. Сингапур және Малайзия экономикасы бұл сөзден кейін де құлдырауын жалғастырды, бірақ екі экономика да келесі жылдары қалпына келді. Бұл тіркес келесі жылы мұнай бағасының төмендеуіне қатысты тағы қолданылды. Сан-Хосе Меркьюри Ньюс газетінде Реймонд Ф. ДеВо Жр. "Өлі мысықтың секіруіне сақ болыңыз" дегенді бамперлерге басып шығаруды және оған графикалық түсіндірме қосуды ұсынды. Бұл цитата 1990 жылдар бойына сілтеме жасалып, 2000 жылдары кеңінен қолданыс тапты. text="Бұл еркін құлдырауға ұшыраған соң қысқа ғана уақытқа қайта көтерілген акцияларға немесе тауарларға қатысты. Егер сіз өлі мысықты 50 қабатты ғимараттан лақтырсаңыз, ол тротуарға тигенде секіріп кетуі мүмкін. Бірақ осы секіруді жаңа өмірмен шатастырмаңыз. Бұл әлі де өлі мысық. Мұнай бағасы бір баррелі 10 доллардан 13 долларға дейін өсті, бірақ оны да жаңа өмірмен шатастыруға болмайды." Автор=Реймонд Ф. ДеВо Жр. дереккөз=Сан-Хосе Меркьюри Ньюс, 28 сәуір 1986Жалпы, саяси аяда бұл тіркес үлкен және жылдам құлдыраудан кейін қолдауы шамалы оңға жылжыған кандидатты немесе саясатты білдіреді.

Әдепті қаржы көзқарасы

Нарық қатысушыларының немесе саудагерлердің иррационалды және эмоционалды мінез-құлқы "өлген мысықтың секіруі" деп аталатын құбылыстың себебі болуы мүмкін. Бұл теория бойынша, инвесторлар кейде нарықты дұрыс бағалауда рационалды немесе объективті бола бермейді; алайда, олардың шешімдеріне когнитивтік бұрмалаулар мен эмоциялар әсер етеді, бұл отарлық мінез-құлыққа, шамадан тыс немесе жеткіліксіз реакцияға алып келеді. "Өлген мысықтың секіруі" инвесторлардың мынадай кейбір бұрмалауларын пайдалануы мүмкін:

Тіреу

Тікке тірелу – жаңа ақпарат негізінде күтулерді түзетудің орнына, белгілі бір бастапқы нүктеге тым көп сүйенуден туындайды. Мысалы, макроэкономикалық факторларды ескермей, бұрынғы жоғары немесе төменгі деңгейлерге назар аудару. Кейбір инвесторлар мұндай ақпаратты акцияның/тауардың бағасы күрт төмендегеннен кейін артық бағаланған немесе төмен бағаланған деп түсініп, V-тәрізді қалпына келуді күтуі мүмкін.

Бекіту теріс әсері

Тастықтау бейімділігі – бұл адамның бұрыннан бар сенімдерін немесе болжамдарын растайтын ақпаратты қабылдауға және маңызды қарсы дәлелдерді назардан тыс қалдыруға не жоққа шығаруға бейімділік. Бұл инвесторлардың таңдаған акцияларына қатысты олардың оң көзқарасын қолдайтын ақпаратты ғана таңдап алуына себеп болады. Осылайша, олар маңызды теріс ақпаратты қауесет немесе маңызсыз деп есептейді.

Өз - өзіне тым сенімділік

Артық сенімділік – белгілі бір акцияның немесе макроэкономикалық ортаның қабілетін немесе білімін жоғары бағалаудан және осыған байланысты белгісіздік пен тәуекелдерді төмен бағалаудан туындайды. Артық сенімділік инвесторларды диверсификацияламауға, тым көп тәуекелге баруға немесе акцияларды тоқтату деңгейінде сатудан бас тартуға алып келеді. Бұл қателіктер өздерінен немесе бірігіп, нарықтың құбылмалылығы мен болжамсыздығын күшейтетін кері байланыс циклын құрады, себебі көбірек инвесторлар бірдей сигналдар мен көңіл-күйге реакция жасайды. "Өлі мысық секірісі" – бұл акцияның нақты немесе ішкі құнына емес, өздерінің оң көзқарастарына сене тұрып сауда жасайтын трейдерлер мен спекулянттардың әрекеттерінен туындаған жалған өсім. Бұл акция құнының қалпына келген сияқты сезімге әкеледі, ал одан кейінгі құнның төмендеуі акция құнының нақты сұраныс пен ұсыныс динамикасын көрсетеді. Осы қателіктерге қарсы тұру үшін инвестициялауға қатысты тәртіпті және фактілерге негізделген көзқарасты қабылдаңыз, ұзақ мерзімді перспективада қараңыз немесе индекстік қорда диверсификациялаңыз. Бұл әдістер эмоцияға негізделген саудадан гөрі, акцияның немесе нарықтың салыстырмалы тартымдылығын бағалау үшін баға-табыс қатынасы, дивидендтік кіріс немесе нарықтық капитализация сияқты объективті критерийлерге көбірек сүйенеді. Сонымен қатар, олар диверсификациялаудың, шыдамдылықтың және ұзақ мерзімді перспективаның маңыздылығын атап өтеді, бұл қысқа мерзімді ауытқулар мен шудың әсерін және маңыздылығын азайтуға көмектеседі. "Өлі мысық секірісіне" әкелетін психологиялық тұзақтарды түсіну арқылы инвесторлар қаржылық мақсаттарына жету мүмкіндігін арттыра алады және қымбат қателіктерден сақтануға болады.

Себептер

Өлі мысықтың секіруіне себеп болатын факторлар көбінесе осы құбылыстардың салдарынан туындайды. Әдетте, осы құбылыстардың үйлесуі өлі мысық секіруі деп аталатын жағдайға әкеледі.

Техникалық факторлар

Көптеген фирмалардың қысқа позициясы сияқты техникалық факторлар "өлген мысықтың секіруіне" (dead cat bounce) ықпал етуі мүмкін. Көптеген инвесторлар қысқа позицияны жабу үшін акцияларын қайта сатып алғанда, акцияға сұраныс уақытша өсіп, бағасы көтеріледі. Сонымен қатар, акцияның қолдау және кедергі деңгейлері арасында тұрақты, үздіксіз және белгілі бір мерзімде ауытқуы болса, төмен бағалы акциялар инвесторлардың бағасы бұрынғы тенденцияны сақтайды деген сенімімен сатып алынуы мүмкін. Бұл, қысқа позицияны жабу сияқты, бағаға қысқа мерзімдік серпіліс сыйлайды.

Жаңалықтар мен оқиғалар

Акцияға қатысты жағымды жаңалықтар инвесторлардың көңіл-күйін уақытша жақсартуы мүмкін. Мұның себебі серіктестік туралы келісім немесе жаңа өнім болуы мүмкін. Бұл, бағаның төмендеуіне себеп болған түбіртек мәселе өзгермесе де, акцияға деген сұранысты қысқа мерзімге арттыруы мүмкін.

Нарықтық сезім

Нарықтық көңіл-күй – инвесторлардың нарыққа қатысты ұстанымы. Егер бір қаржы нарығындағы көптеген акциялар оң динамиканы көрсетсе, инвесторлардың назары бүкіл қаржы нарығына аууы мүмкін. "Бұйралық" нарық – бағасының өсуі күтілетін нарық. Егер нарықтың барлық сегментінде сұраныс артып, күш алса, тіпті құны төмендеп жатқан акциялар да оң әсерге ие болады.

Нарықты манипуляциялау

Нарықты манипуляциялаушылар қолданатын тактикалар жеке пайда табу мақсатымен бағаны уақытша көтеруге пайдаланылуы мүмкін. Қаңқа хабар тарату сияқты немесе "көтеріп тастау және сату" (pump and dump) әрекеттері бағаның қысқа мерзімді өсуіне алып келеді.