Кіріспе

Уэльстегі Пенбрукширдегі арал, Уэльс аралы.

Рамси аралы (Welsh: Ynys Dewi) – Уэльстің оңтүстік-батысындағы Сент-Брайдс шығанағының солтүстік жағында, Сент-Дэвидс қаласы мен Кафедральдік округ қауымдастығында, Сент-Дэвидс мүйісінен шамамен қашықтықта орналасқан арал. Оның ауданы шамамен құрайды. "Рамси" сөзі (ескі норвеж тілінде) "Қарға аралы" дегенді білдіреді. Уэльс тілінде арал Уэльстің қасиетті әулиесі Сент-Дэвидтің (Dewi Sant) құрметіне аталған. Бұл әулие Юстинианның тұрағы болған. Ең жақын ірі елді мекен – Сент-Дэвидс қаласы. Рамси аралының ұзындығынан кем, ал ең биік нүктесі Карнллундайда теңіз деңгейінен жоғары орналасқан және HuMP тізіміне енген. Ол Уэльстегі ең үлкен төртінші арал, Англси, Холи Айленд және Скомерден кейін, және көптеген кіші аралдармен, тасқын аралдарымен және тау жыныстарымен қоршалған.

Геология

Аралдың геологиясы салыстырмалы түрде шағын аумаққа ие; ол ерте палеозой дәуірінен бастау алатын шөгінді, жанартау және интрузивті магмалық жыныстардан тұрады. Аралдың солтүстігінің көп бөлігі Tetragraptus Mudstone Formation (сондай-ақ "Penmaen Dewi Shale Formation" және тағы да "Road Uchaf Formation" (sic) деп аталады, аралдың шығыс жағалауындағы Род Ухаф орнынан кейін) балшық тастарынан құралған. Дегенмен, Карнисгубор олардан батысқа қарай биік тұр, себебі ол микротоналиттердің интрузиясынан пайда болған. Керісінше, Тройн Дрейн Ду мен Тройн Сион Оуэн арасындағы және Тройн Огоф Хен мен Род Ушаф арасындағы жағалау жартастары шөгінді жыныстардан – микаға бай Lingula Flags және Огоф Хен формациясының құмтастары мен балшық тастарынан тұрады. Жыныс қабаттары әдетте тік еңіске ие және жиі жарылыстарға ұшырайды. Аралдың ортасынан Абер-Мордан "Күсіктер" маңына дейін созылатын, Абер-Мор формациясына жатқызылған кеш Арениг дәуірінің туфтары мен "қаламтақ тақташалары" бар. Оның солтүстікке қарайғы шөгінділермен шекарасы – жарылыс. Аралдың оңтүстігін риолит интрузиясы басып жатыр, сондай-ақ оның оңтүстік жағалауындағы шағын аралдар да одан құралған. Абер-Мордан Порт-Ллеуогқа дейін созылатын Рамзи жарылысының батысында Карн-Люндан орналасқан, ол Карн-Ллюндан формациясының берік риолиттік туфтарынан тұрады. Бұл туфтар вулкандық күлдің төгілуі, күл ағындары және тұнбалы шөгінділер нәтижесінде пайда болған. Риолиттің шеттерінде Порт-Ллауог формациясы ретінде біріктірілген қара сұр балшық тастардың кішігірім аудандары және қиыршық тас ағындары кездеседі. Абер-Мор шығанағының оңтүстік шеті Кембрий жыныстарының Сольва тобына жататын Трвин Ллюнди формациясының балшық тастарымен және құмтастарымен сипатталады.

Археология

1990 жылдардағы сараптамалар мен жақында табылған тарихи обалар, егістік жүйелері, қорғандар және басқа да аномалиялар аралда адам қызметінің 5000 жылға дейін созылғандығын көрсетеді. Орта ғасырлық нысандарға 9 ғасырдағы қасиетті бұлақ пен зират кіреді.

Жазбаланған тарихы

1082 жылдан бастап арал Сент-Дэвидс епископтарының бақылауындағы Девизленд кантрефінің бір бөлігі болды. 12 ғасырда ол қажырлы саяхаттар орыны болды; Сент-Тыфаног шіркеуі 1600 жылдарға дейін сақталған, ол "тозығы жеткен" деп сипатталды, сонымен қатар Сент-Жюстинианға арналған шіркеу де болған болуы мүмкін. 13 ғасырда аралдың құнарлы екендігі және оның мал еті, қой, ешкі, бидай, арпа және сұлы өндіргендігі хабарланды. 14 ғасырда аралда жылқылар, ірі қара және қойлар бағылған. Қоян, қамыс, бұталы өсімдіктер және құс жұмыртқалары жиналды. 16 ғасырда ферма үйі, астық диірмені және әк пеші тіркелген, бірақ 19 ғасырдың басында ферма ғимараты қирап қалған. Диірмен мен пеш 20 ғасырдың басына дейін жұмыс істеді, ал 1905 жылы арал жеке қолына сатылып, діни иелікте болмай қалды.

Табиғат қорығы

Құстарды қорғаудың корольдік қоғамына (RSPB) тиесілі және басқарылатын аралда таңғажайып құс жартастары, жағажай көріністері және бұталы далалар бар. Бұл Уэльстегі шөгінді қоңыздардың молдығына тартылатын қызылқұйрықтарды көруге ең қолайлы орындардың бірі. Көбеюге қатысатын басқа түрлерге қарғалар, жалпаққанаттар, сұңқарлар, солтүстік қызылқұйрықтар, шағалалар, кайралар, Манкс кеудеқұстары, тоқылдақтар және гагаркалар жатады. Рамсиде Ұлыбританияның оңтүстігіндегі ең ірі сұр ителкенің көбею ошағы орналасқан, әр жылғы күзде 400-ден астам ителкенің балапаны дүниеге келеді. Аралда RSPB Warden және оның көмекшісі тұратын фермалық үйден басқа тұрғын жоқ, жалпы аралда тұрақты түрде тек екі адам тұрады. Аралдың айналасында туристік кемелер жүзеді, ал Thousand Islands Expeditions жүргізетін паром қызметі, материктегі Сент-Дэвидс құтқару қайығы стансасынан Пасхадан 31 қазанға дейін істейді.