Тхеравада буддизмінің Пали каноны: Сутта Питека – Будданың 10,000-нан астам уағыздары мен үйретулерінің жинағы. Тарихи мәліметтер мен негізгі қағидалар.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Тхеравада буддизмінің Пали канонының бөлімі
Division of the Pali Canon of Theravada Buddhism
Сютта Питака (сонымен қатар Шутра Питака немесе Суттанта Питака деп те аталады; ағылш. Discourse Basket – Сөздер жинағы) – Тхеравада буддизмінің қасиетті жазбаларының нақты каноникалық жинағы болып табылатын Трипитаканың үш бөлімінің екіншісі. Трипитаканың қалған екі бөлімі – Виная Питака (Дисциплина жинағы) және Абхидхамма Питака (Жоғары ілім жинағы). Сютта Питакада Будданың немесе оның жақын серіктеріне жатқызылған 10 000-нан астам сүттара (ұстанымдар) бар.
The Sutta Piṭaka (also referred to as Sūtra Piṭaka or Suttanta Piṭaka; English: Basket of Discourse) is the second of the three divisions of the Tripiṭaka, the definitive canonical collection of scripture of Theravada Buddhism. The other two parts of the Tripiṭaka are the Vinaya Piṭaka (Basket of Discipline) and the Abhidhamma Piṭaka (Basket of Higher Doctrine). The Sutta Pitaka contains more than 10,000 suttas (teachings) attributed to the Buddha or his close companions.
Шығу тегі
Кейіннен "Сутта Питаканың" жазба мәтініне айналған бұл нәрсе Будданың өлімінен кейін көп ұзамай өткен Бірінші буддалық кеңесте Будданың туысы Ананда алғаш рет ауызша қайталады. Бірінші кеңес сонымен қатар монахтар мен монахтар қауымының өмірін басқаратын ережелерді (Виная) анықтады. Дәстүр бойынша, осыдан кейін Канонға көп қосылмады. Ғалымдар көбірек күмәнмен қарастырады, бірақ олардың күмәнділік дәрежесі әртүрлі. Ричард Гомбрих алғашқы төрт никаяның көп бөлігі (төменде қараңыз) мазмұны бойынша Буддаға, бірақ формасы бойынша емес, қайта оралатынын айтады. Кейінгі профессор Хиракава Акира Бірінші кеңес тек қысқа прозалық бөлімдерді немесе маңызды ілімдерді білдіретін өлең жолдарын жинағанын және келесі ғасырда олар толық ұзындықтағы сүтталарға дейін кеңейтілгенін мәлімдейді.
What was later to become the written scripture of the Sutta Pitaka was first orally rehearsed by Buddha’s cousin Ānanda at the First Buddhist Council that was held shortly after the Buddha's death. The first council also defined the set of rules (Vinaya) that governed the life of monks and nuns within the monastic community. Tradition holds that little was added to the Canon after this. Scholars are more skeptical, but differ in their degrees of skepticism. Richard Gombrich thinks most of the first four nikayas (see below) go back to the Buddha, in content but not in form. The late Professor Hirakawa Akira says that the First Council collected only short prose passages or verses expressing important doctrines, and that these were expanded into full length suttas over the next century.
Дигха Никая
Бұған "Ақылдылық негіздері туралы үлкен дәріс", "Жараналы өмірдің жемістері" және "Будданың соңғы күндері" кіреді. Бұл никаяда 34 ұзын сутта бар.
This includes The Greater Discourse on the Foundations of Mindfulness, The Fruits of the Contemplative Life, and The Buddha's Last Days. There are 34 long suttas in this nikaya.
Маджхима Никая
Бұл "Карманың қысқаша түсіндірмесі", "Тыныс алуға назар аудару" және "Денеге назар аудару" кіреде. Осы никайда 152 орташа ұзындықтағы сутта бар.
This includes Shorter Exposition of Kamma, Mindfulness of Breathing, and Mindfulness of the Body. There are 152 medium length suttas in this nikaya.
Самиутта Никая
Бір санау бойынша, осы Никаяда 2889 сутта, ал түсіндірмелерде 7762 қысқа сутта кездеседі.
There are, according to one reckoning, 2,889, but according to the commentary 7,762, shorter suttas in this Nikaya.
Ангуттара Никая
Бұл ілімдер сандық тәртіппен ұйымдастырылған. Түсіндірмеге сәйкес, оның құрамына бірден он бірге дейін сандар бойынша топтастырылған 9,565 қысқа сүтра кіреді. Кеуонның сөзін келтірсек, "Пали және Сарвастивадин нұсқалары арасында елеулі айырмашылық бар, сутралардың үштен екісі бір жинақта табылады, ал екіншісінде жоқ, бұл Сутра Питаканың осы бөлігінің көп бөлігі салыстырмалы түрде кейін қалыптасқанын көрсетеді".
These teachings are arranged numerically. It includes, according to the commentary's reckoning, 9,565 short suttas grouped by number from ones to elevens. According to Keown, "there is considerable disparity between the Pāli and the Sarvāstivādin versions, with more than two thirds of the sūtras found in one but not the other compilation, which suggests that much of this portion of the Sūtra Piṭaka was not formed until a fairly late date."